Food Allergy

TL;DR. Gıda alerjisi, diyetteki bileşenlere karşı yaygın immün aracılı bir reaksiyondur; yıl boyu kaşıntı, deri sorunları ve bazen sindirim belirtileri yapar; tanı ve yönetim sıkı eliminasyon diyetiyle olur.

Kaşıntı (pruritus) köpek ve kedide gıda alerjisinin en sık belirtisidir.

Nedir?

Gıda alerjisi (gıda hipersensitivitesi) bir gıda veya katkıya immün aracılı tepkidir. Bağışıklık sistemi zararsız bir bileşeni tehdit sanır ve özellikle deri ile sindirim yolunu iltihaplandırır. Mevsimsel alerjilerden farklı olarak belirtiler mevsimsel değildir ve yıl boyu sürer.

İmmün olmayan idiosyncrasy ve intoleranslar ayırt edilmelidir; klinik olarak benzer görünebilir:

"Food idiosyncrasy A non-immune mediated reaction to a food component that causes clinical signs resembling an immune-mediated reaction to food (food allergy). Food intolerance Non-immunological mediated condition that may be the result of e. g. metabolic deficit."

Yeterli toksik maddeye bağlı toksik reaksiyonlar ayrıdır.

Nedenler ve risk faktörleri

Genellikle uzun süreli maruz kalınan ticari mama proteinleri veya katkıları. Köpek ve kedide yaygındır; her yaşta ortaya çıkabilir. Klinik kayıtta belgelenmiş ırk yatkınlığı yoktur.

İzlenecek belirtiler

Kardinal belirti

• Pruritus: olguların neredeyse %100’ünde; genelleşmiş veya lokal, bazen yalnızca tekrarlayan otitis.

"The predominant clinical sign in dogs and cats (almost 100% of the cases) is pruritus (itching)... The pruritus can be generalised or localised, sometimes being restricted to recurrent otitis."

Sık

• Otitis externa, papüler döküntü, alopesi, milyer dermatit (kedi), eritem, ekskoriasyon, kepek ve kabuk.

Ara sıra

• İshal ve kusma, gaz, sık dışkılama, eozinofilik plak/granülom (kedi), likenifikasyon, hiperpigmentasyon.

Nadir

• Ürtiker, anjiyoödem (yüz şişliği; solunum zorluğunda acil).

Deri iltihabı, döküntü ve tüy kaybı sık ikincil belirtilerdir.

Veterinerler nasıl tanı koyar

Önce atopi, uyuz, Malassezia, piyoderma, pire alerjisi, kontakt hipersensitivite, cheyletiella, bit ve follikülit (dermatofit, Demodex) dışlanır.

Altın standart: 8–12 haftalık eliminasyon diyeti hidrolize veya yeni proteinle; ödül, artan veya aromalı ilaç yok. İyileşirse orijinal diyetle provokasyon; belirtiler dönerse tanı doğrulanır.

Özel mamayla sıkı eliminasyon diyeti tanı için altın standarttır.

Tedavi seçenekleri

Uzun vadede alerjenden sıkı kaçınma ve tetikleyici içermeyen tam diyet.

Alevlenmede birinci basamak

• Cyclosporine: ağır kronik alerjik dermatitte immünosupresyon.

"Based on typical general practice demographics, every full-time small animal veterinarian should have approximately 20 to 30 patients that are no longer controlled with symptomatic therapy and need more aggressive treatment (allergy vaccine or cyclosporine)."

• Glucocorticoids: kaşıntıyı hızlı kontrol; tercihen kısa süreli.

Prognoz

Sıkı diyetle iyi. Ömür boyu yönetim; az miktarda alerjen (ödül, artan, aromalı koruyucu) belirtileri yeniden tetikleyebilir.

Önleme

Başlangıç önlenemez. Alevlenmeler sıkı diyet ve yetkisiz ekstra olmadan önlenir.

Ne zaman veteriner aranır

Kalıcı kaşıntı, kulak sorunları, alopesi, döküntü veya kronik sindirim belirtilerinde. Acil: ani yüz şişliği veya solunum güçlüğü (anjiyoödem).

Kaynaklar

• Small-Animal-Dermatology-A-Color-Atlas-and-Therapeutic-Guide, pages 186, 192.
• fediaf-nutrition-2024, page 65.

My highlights & notes

New note