Food Allergy

TL;DR. Alergia pokarmowa to częsta reakcja immunologiczna na składniki diety, powodująca całoroczny świąd, problemy skórne i czasem trawienne; diagnostyka i leczenie opierają się na ścisłej diecie eliminacyjnej.

Świąd (pruritus) jest najczęstszym objawem alergii pokarmowej u psów i kotów.

Co to jest?

Alergia pokarmowa (nadwrażliwość pokarmowa) to reakcja immunologiczna na pokarm lub dodatek. Układ odpornościowy mylnie uznaje nieszkodliwy składnik za zagrożenie i wywołuje stan zapalny, zwłaszcza skóry i przewodu pokarmowego. W przeciwieństwie do alergii sezonowych objawy są niesezonowe i trwają cały rok.

Należy odróżnić idiosynkrazję i nietolerancję nieimmunologiczną, które klinicznie mogą wyglądać podobnie:

"Food idiosyncrasy A non-immune mediated reaction to a food component that causes clinical signs resembling an immune-mediated reaction to food (food allergy). Food intolerance Non-immunological mediated condition that may be the result of e. g. metabolic deficit."

Reakcje toksyczne po wystarczającej dawce substancji toksycznej są czymś innym.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Często białka lub dodatki w gotowych karmach przy długotrwałej ekspozycji. Częsta u psów i kotów; może wystąpić w każdym wieku. Brak predyspozycji rasowych w zapisie klinicznym.

Objawy, na które zwracać uwagę

Objaw kardynalny

• Świąd: w prawie 100 % przypadków; uogólniony lub miejscowy, czasem tylko nawracające zapalenie ucha.

"The predominant clinical sign in dogs and cats (almost 100% of the cases) is pruritus (itching)... The pruritus can be generalised or localised, sometimes being restricted to recurrent otitis."

Częste

• Otitis externa, wysypka grudkowa, łysienie, zapalenie prosówkowe (kot), rumień, zadrapania, łuski i strupy.

Sporadyczne

• Biegunka i wymioty, wzdęcia, częste wypróżnienia, blaszki/ziarniniaki eozynofilowe (kot), lichenizacja, hiperpigmentacja.

Rzadkie

• Pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy (obrzęk twarzy; nagły przypadek przy duszności).

Zapalenie skóry, wysypki i utrata sierści to częste wtórne objawy nadwrażliwości pokarmowej.

Jak diagnozują weterynarze

Najpierw wyklucza się atopię, świerzb, Malassezia, ropowicę skóry, alergię na pchły, nadwrażliwość kontaktową, cheyletiellę, wszy i zakażenia mieszków (dermatofity, Demodex).

Złoty standard: dieta eliminacyjna 8–12 tygodni z białkiem hydrolizowanym lub nowym, bez smakołyków, resztek stołu i aromatyzowanych leków. Jeśli objawy ustępują, robi się prowokację starą dietą; powrót objawów potwierdza rozpoznanie.

Ścisła dieta eliminacyjna ze specjalistyczną karmą to złoty standard diagnostyczny.

Opcje leczenia

Długoterminowo: ścisłe unikanie alergenu i pełnowartościowa dieta bez składników wyzwalających.

Pierwsza linia w zaostrzeniach

• Cyklosporyna: immunosupresja w ciężkim przewlekłym alergicznym zapaleniu skóry.

"Based on typical general practice demographics, every full-time small animal veterinarian should have approximately 20 to 30 patients that are no longer controlled with symptomatic therapy and need more aggressive treatment (allergy vaccine or cyclosporine)."

• Glikokortykosteroidy: szybka kontrola świądu, raczej krótkotrwale.

Rokowanie

Dobre przy ścisłej diecie. Zarządzanie dożywotnie; nawet małe ilości alergenu (smakołyki, resztki, aromatyzowana profilaktyka) mogą wznowić objawy.

Zapobieganie

Powstania nie da się zapobiec. Zaostrzenia ogranicza ścisła dieta bez nieautoryzowanych dodatków.

Kiedy dzwonić do weterynarza

Przy uporczywym drapaniu, problemach usznych, łysieniu, wysypkach lub przewlekłych objawach pokarmowych. Nagły przypadek: nagły obrzęk twarzy lub duszność (obrzęk naczynioruchowy).

Źródła

• Small-Animal-Dermatology-A-Color-Atlas-and-Therapeutic-Guide, pages 186, 192.
• fediaf-nutrition-2024, page 65.

My highlights & notes

New note