Tick Paralysis

TL;DR. Tekenverlamming is een snelle, potentieel levensbedreigende zwakte bij honden en katten door toxinen in het speeksel van een zuigende vrouwelijke teek; snelle verwijdering van de teek leidt meestal binnen 24 tot 72 uur tot volledig herstel.

Buitenomgevingen met hoog gras en struikgewas vormen het hoogste risico op tekenblootstelling.

Wat is het?

Tekenverlamming is een plotselinge, progressieve neurologische aandoening van de motorische zenuwen bij hond en kat. Het is toxisch, niet infectieus. De oorzaak is een krachtig neurotoxine in speeksel van bepaalde zuigende vrouwtjesteken. Bij de bloedmaaltijd wordt het toxine geïnjecteerd.

Microscopisch blokkeert het toxine de afgifte van acetylcholine op de neuromusculaire junctie. Zonder die boodschapper trekken spieren niet samen: slappe verlamming.

Het is een «stijgende» verlamming: zwakte begint vaak in de achterpoten en trekt naar voorpoten, borst en hoofd. Onbehandeld kunnen ademhalingsspieren falen.

Oorzaken en risicofactoren

Enige oorzaak: beet van een vrouwtjesteek van neurotoxine-producerende soorten. Alleen vrouwtjes, omdat zij een grote maaltijd nodig hebben en dagenlang zuigen.

Geen bekende raspredisposities. Risico stijgt bij outdoor-activiteiten, ontbrekende jaarronde preventie en regio's zoals delen van Noord-Amerika en Australië (Ixodes holocyclus is bijzonder virulent).

Zwakte begint typisch in de achterpoten voordat ze stijgt.

Signalen om op te letten

• Slappe verlamming (cardinaal)
• Ataxie (vaak): waggelende gang
• Zwakte bekkenledematen (vaak)
• Recumbentie (vaak): niet kunnen staan
• Verminderde of afwezige spinale reflexen (vaak)
• Respiratoire verlamming (soms, spoed)
• Gezichtszwakte, veranderde stem, slapkaak, dysfagie (soms)

Hoe dierenartsen diagnosticeren

Anamnese, grondig onderzoek en systematische tekenzoektocht over het hele lichaam.

Onderscheid van o.a. acute canine polyradiculoneuritis (ACP). Elektrodiagnostiek: bij ACP abnormale spontane spieractiviteit; bij tekenverlamming elektrisch stille spieren (junctieblok). Diagnose vaak bevestigd door snelle verbetering na tekenverwijdering.

Behandelopties

Zeer effectief vóór respiratoir falen. Teek verwijderen; bij sterk vermoeden zonder vindplaats snelwerkend insecticide. Antitoxine/immunserum in gebieden met zeer toxische soorten; atropine voor autonome tekenen. Supportieve zorg: rust, herpositioneren, vocht, zuurstof of beademing.

Prognose

Meestal uitstekend bij vroege diagnose en verwijdering. Vaak verbetering binnen 24 uur en volledig herstel rond 72 uur in veel VS-gevallen. Zonder verwijdering: progressie naar ademstilstand. Bij bestaande ademverlamming voorzichtiger; in Australië vaker IC nodig.

Preventie

Jaarronde preventiemiddelen, dagelijkse controle, kort gazon en struikbeheer.

Wanneer de dierenarts bellen

Spoed bij plotselinge achterpootzwakte, niet kunnen opstaan, stem- of ademhalingsveranderingen, slikproblemen of een vastzittende teek die u niet veilig kunt verwijderen. Bij zware ademhaling, kreunen of blauw tandvlees direct naar spoed.

Bronnen

• Internal Medicine, 5th Edition, pages 1118, 1120.
• Small Animal Critical Care Medicine, 2nd Edition, pages 176, 1000.

My highlights & notes

New note