Recurrent Airway Obstruction

TL;DR. RAO (heaves), atlarda nefes darlığı, öksürük ve hırıltı ile seyreden kronik alerjik bir akciğer hastalığıdır; sıkı çevre kontrolü ve ilaç tedavisi gerektirir.

Ahır tozu, tekrarlayan hava yolu tıkanıklığının başlıca tetikleyicisidir.

Nedir?

Tekrarlayan hava yolu tıkanıklığı (RAO), eskiden heaves veya at COPD’si, alt solunum yollarının kronik enfeksiyöz olmayan enflamatuar ve aşırı duyarlılık hastalığıdır. Solunan alerjenler enflamasyon, bronkospazm, duvar ödemi ve mukus oluşturur; özellikle ekspirasyon zorlaşır. Hastalık ömür boyu ve ilerleyicidir; çevre yönetimi olmadan kalıcı akciğer hasarı olabilir.

Nedenler ve risk faktörleri

Tetikleyiciler: organik toz, küf sporları, polen ve tozlu/küflü saman-ot partikülleri. Kötü havalandırmalı ahırlar maruziyeti artırır. Özel ırk yatkınlığı yoktur; tekrarlayan maruziyetli hassas atlardaki risk yüksektir.

İzlenmesi gereken belirtiler

• Nefes darlığı (kardinal): hızlı solunum, geniş burun delikleri, güçlü karın eforu; sonra kaburgalar boyunca «heave line».
• Hava yolu tıkanıklığı (kardinal): istirahatte bile zorlu solunum.
• Öksürük (sık): kuru; iş, yemleme veya tozlu ahırda.
• Bronkospazm (sık): ani solunum sıkıntısı.
• Hırıltı (ara sıra): özellikle ekspirasyonda.

Heave line, ekspirasyonda uzun süreli karın eforundan oluşur.

Veterinerler nasıl tanılar

Fizik muayene ve akciğer oskültasyonu. Altın standart: bronkoalveoler lavaj (BAL); enfeksiyöz pnömoni olmadan tipik nötrofil baskınlığı.

Tedavi seçenekleri

Tetikleyicileri azaltın ve ilaç kullanın:

• Bronkodilatörler: kurtarma için inhale Albuterol; oral Clenbuterol; inhale Ipratropium Bromide.
• Kortikosteroidler: inhale Fluticasone; ağır alevlenmelerde sistemik Dexamethasone veya Betamethasone.
• Mast hücre stabilizatörü: önleyici Sodium cromoglicate.

"For rescue therapy in horses demonstrating respiratory difficulty at rest: 360 micrograms (4 puffs) inhaled; if severe airway obstruction, may give at 15 minute increments for up to 2 hours. Continue as needed every 4-6 hours. Beneficial effects may last approximately 1 hour in severely affected horses."

Prognoz

Tedavi edilemez; sıkı çevre kontrolüyle yaşam kalitesi genelde iyidir ve işe dönüş mümkündür. Tetikleyici kontrolü yoksa konfor ve performans için prognoz kötüdür.

Önleme

Maksimum mera ve temiz hava; otu ıslatın veya düşük tozlu yem kullanın; iyi ahır havalandırması; düşük tozlu altlık (saman değil); süpürme ve ot taşıma sırasında atı dışarı alın.

Ne zaman veterinere başvurmalı

Acil (seviye 4/5): istirahatte ağır nefes darlığı; soluk, mat veya mavimsi diş etleri; durmayan öksürük; solunum nedeniyle hareket/yemek reddi; hafif efor sonrası toparlanamama.

Kaynaklar

• Plumb's Veterinary Drug Handbook, pages 119, 826, 922, 1580, 1914.

My highlights & notes

New note