Recurrent Airway Obstruction

TL;DR. RAO (heaves) is een chronische allergische longziekte bij paarden met dyspnoe, hoesten en piepen; strikte milieubeheersing en medicatie zijn nodig.

Stof in stallen is een belangrijke trigger van recidiverende luchtwegobstructie.

Wat is het?

Recidiverende luchtwegobstructie (RAO), vroeger heaves of equiene COPD, is een chronische niet-infectieuze ontstekings- en overgevoeligheidsziekte van de lagere luchtwegen. Ingeademde allergenen veroorzaken ontsteking, bronchospasme, wandzwelling en slijm, waardoor vooral uitademen moeilijk is. De ziekte is levenslang en progressief; zonder milieubeheer dreigen blijvende longschade.

Oorzaken en risicofactoren

Triggers: organisch stof, schimmelsporen, pollen en deeltjes uit stoffig of beschimmeld hooi en stro. Slecht geventileerde stallen verhogen de blootstelling. Geen specifieke raspredispositie; risico bij gevoelige paarden met herhaalde blootstelling.

Signalen

• Dyspnoe (cardinaal): snellere ademhaling, wijde neusgaten, sterke buikarbeid; later «heave line» langs de ribben.
• Luchtwegobstructie (cardinaal): moeizame ademhaling ook in rust.
• Hoesten (vaak): droog, bij arbeid, voeren of in stoffige stal.
• Bronchospasme (vaak): plots ademnood.
• Piepen (soms): fluitende geluiden vooral bij uitademing.

De heave line ontstaat door langdurige buikarbeid bij uitademing.

Diagnostiek

Klinisch onderzoek en longauscultatie. Gouden standaard: bronchoalveolaire lavage (BAL); typisch neutrofiel overwicht zonder infectieuze pneumonie.

Behandeling

Triggers vermijden plus medicatie:

• Bronchodilatatoren: Albuterol inhalatie als rescue; Clenbuterol oraal; Ipratropium Bromide inhalatie.
• Corticosteroïden: Fluticasone inhalatie; Dexamethasone of Betamethasone systemisch bij ernstige opvlammingen.
• Mestcelstabilisator: Sodium cromoglicate preventief.

"For rescue therapy in horses demonstrating respiratory difficulty at rest: 360 micrograms (4 puffs) inhaled; if severe airway obstruction, may give at 15 minute increments for up to 2 hours. Continue as needed every 4-6 hours. Beneficial effects may last approximately 1 hour in severely affected horses."

Prognose

Niet te genezen, maar bij strikte milieubeheersing vaak goede levenskwaliteit en werkhervatting. Zonder triggercontrole slechte prognose voor comfort en prestatie.

Preventie

Maximaal weidegang en frisse lucht; hooi weken of stofarme voeders; goede stallenventilatie; stofarm strooisel (geen stro); paard weghalen bij vegen en hooi verplaatsen.

Wanneer de dierenarts bellen

Urgent (niveau 4/5) bij: ernstige dyspnoe in rust; bleke, grauwe of blauwachtige slijmvliezen; aanhoudende hoestbui; weigeren te bewegen of eten door ademhaling; geen herstel na lichte inspanning.

Bronnen

• Plumb's Veterinary Drug Handbook, pages 119, 826, 922, 1580, 1914.

My highlights & notes

New note