Equine Cushing's Disease

TL;DR. PPID is een progressieve endocrinopathie bij oudere paarden door degeneratie van dopaminerge neuronen; lange vacht, metabole stoornissen en hoefbevangenheidsrisico. Therapie is levenslang.

Een lange, krullende vacht die in het voorjaar niet verhaart, is een klassiek PPID-teken.

Wat is het?

Equine Cushing (PPID, dysfunctie van de pars intermedia van de hypofyse) is een degeneratieve endocrinopathie. Bij gezonde paarden remt hypothalame dopamine de pars intermedia. Bij PPID degenereren die neuronen, de pars intermedia wordt hyperactief en POMC-peptiden inclusief ACTH stijgen. Metabolisme, immuniteit en spiermassa lijden eronder.

PPID ontstaat in de pars intermedia door dopaminetekort vanuit de hypothalamus.

Oorzaken en risicofactoren

Leeftijdsgebonden degeneratie van dopaminerge neuronen. Geen ras-specifieke predispositie; zeldzaam onder 10 jaar, risico stijgt na 15. Paard, pony, mini en ezel.

Signalen

• Vachtveranderingen (vaak): late rui, hirsutisme/hypertrichose.
• Hyperglykemie en insulineresistentie (vaak): hoefbevangenheidsrisico.
• Spieratrofie en potbelly (vaak)
• Futloosheid, prestatiedaling (vaak)
• Abnormale vetkussens (boven ogen, kam, staartbasis) (vaak)
• PU/PD (vaak)
• Chronische infecties (vaak)

Onbehandelde PPID en hyperglykemie kunnen tot pijnlijke chronische hoefbevangenheid leiden.

Diagnostiek

Anamnese, kliniek en endocriene tests. Basale endogene ACTH met seizoensreferenties (herfstpiek). Bij twijfel ACTH-stimulatietest.

"HORSES: ACTH Stimulation Test:
a) Draw baseline blood sample for cortisol determination an..."

Behandeling

• Eerste lijn: Pergolide (dopamineagonist) levenslang; dosis op kliniek en controles (vaak elke 6–12 maanden).
• Aanvullend: Cyproheptadine bij incomplete respons.
• Management: NSC-arm rantsoen, scheren, strikte hoefverzorging.

"If no improvement is noted within 8-12 weeks (depending on season as hair coat changes will vary with the time of year that treatment is initiated), the daily dose can be increased by 0. 002 mg/kg monthly up to a total dose of 0. 006 mg/kg (3 mg/day for a 500 kg horse). If only a limited response is observed with 0. 006 mg/kg dose and endocrinologic test results remain abnormal, the author typically"

Prognose

Progressief, maar bij vroege diagnose en dagelijkse therapie vaak uitstekende levenskwaliteit gedurende vele jaren.

Preventie

Niet te voorkomen. Bij paarden >15 jaar endocriene screening in de jaarcontrole opnemen om ernstige hoefbevangenheid en spierverlies te vermijden.

Wanneer de dierenarts bellen

Direct bij tekenen van hoefbevangenheid (gewichtsverplaatsing, warme hoeven, verhoogde digitale pols, hakstand); niet-genezende infecties; extreme futloosheid of anorexie; vermoeden van overdosering.

"In these cases 8 were dogs with all 8 showing clinical signs, and the remaining 1 case was a horse showing no clinical signs. Common findings in dogs recorded in decreasing frequency included vomiting, lethargy, hypertension, and ptosis. Treatment is supportive."

Bronnen

• Plumb's Veterinary Drug Handbook, page 909, 2819, 2823, 2824.

My highlights & notes

New note