Squamous Cell Carcinoma

TL;DR. Ung thư da và miệng thường gặp liên quan nắng; phát hiện sớm và điều trị tại chỗ tích cực là then chốt.

Mèo già tai trắng hoặc sắc tố nhạt rất dễ SCC do nắng.

Là gì?

U ác tính từ keratinocyte da và niêm mạc. Dạng da (loét phá hủy không lành) và miệng (xâm lấn mạnh, thường ăn mòn xương). Chủ yếu chó mèo; chim rùa có thể.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

UV mạn tính: yếu tố da chính. Nguy cơ: lông trắng, da sáng, lông thưa, cao độ, nắng mạnh. Ở mèo có thể liên quan papillomavirus.

"One paper suggests a papillomavirus may be involved in the etiology of feline squamous cell carcinoma. Older, white cats or those with lightly pigmented noses and that live in sunny climates are at risk. Lesions progress slowly through early solar damage with crusting and erythema to carcinoma in situ to invasive squamous cell carcinoma."

"Sunlightinduced tumors on the flank and ventrum occur most commonly in lightly pigmented dog breeds such as Dalmatians, Beagles, Whippets, and White English Bull terriers. The condition is common in cats, with highest incidence reported in older white cats."

Dấu hiệu cần theo dõi

Da: vảy đóng tai/mũi/mi/bụng; đỏ; loét không lành; khối sùi.

Miệng: nuốt khó, biếng ăn, hôi miệng, chảy máu.

Ngón: ngón sưng đau; móng biến dạng hoặc mất không do chấn thương.

Tổn thương nắng bụng chó có thể tiến triển thành SCC xâm lấn.

Chẩn đoán

Khám da, miệng, hạch. Tế bào học thường không kết luận. Sinh thiết mô bệnh học: tiêu chuẩn vàng. Staging: chọc hạch, X-quang ngực 3 tư thế, CT u miệng.

X-quang ngực 3 tư thế tìm di căn phổi.

Điều trị

Phẫu thuật: lựa chọn hàng đầu bờ rộng (cắt vành tai, cắt ngón; miệng: cắt hàm một phần).

Xạ trị ± tăng nhiệt nếu cắt không hết.

Nội khoa: Carboplatin, Cisplatin; Piroxicam giảm nhẹ.

"Radiotherapy plus hyperthermia has been successful"

Tiên lượng

SCC da mổ sớm: tốt đến rất tốt. SCC miệng, nhất là mèo: thận trọng đến xấu. Ngoại lai: dữ liệu hạn chế.

Phòng ngừa

• Hạn chế nắng 10:00-16:00
• Chỉ kem chống nắng cho thú
• Phim UV
• Kiểm tra da và miệng định kỳ

Khi nào gọi bác sĩ thú y

Cấp cứu: chảy máu miệng nặng, nuốt khó đột ngột, sụt cân nhanh, đau dữ dội.

Với giống cụ thể

Da sáng hoặc lông thưa:

• Dalmatian, Beagle, Whippet, White Bull Terrier
• Labrador Retriever, German Shepherd Dog, Poodle / Standard Poodle

Nguồn

• Small-Animal Dermatology: A Color Atlas and Therapeutic Guide, pages 441, 444.
• Cowell and Tyler's Diagnostic Cytology and Hematology of the Dog and Cat, 5th Edition, page 153.
• Current Techniques in Small Animal Surgery, 5th Edition, page 392.
• Textbook of Veterinary Internal Medicine, 5th Edition, page 464.

My highlights & notes

New note