Aspergillosis

TL;DR. Aspergiloza to rzadka, ale poważna infekcja grzybicza, która u psów powoduje głównie przewlekłą, bolesną chorobę nosa; postać zlokalizowana jest często uleczalna, rzadka postać układowa zwykle śmiertelna.

Delikatne małżowiny nosowe są głównym celem aspergilozy nosa.

Co to jest?

Aspergiloza to oportunistyczna infekcja grzybicza gatunkami Aspergillus, najczęściej A. fumigatus. Zarodniki są wszechobecne w glebie, kurzu i rozkładającej się materii. Zdrowe zwierzęta wdychają je codziennie; przy osłabionej obronie miejscowej lub układowej grzyb może się osiedlić.

U psów dominuje zlokalizowana aspergiloza nosa (nieżyt grzybiczy): kolonizacja i destrukcja małżowin z plackami grzybiczymi. U kotów jest rzadka. Rzadko grzyb przechodzi do krwi (aspergiloza rozsiana) i zajmuje kości, nerki, śledzionę i OUN; rokowanie wyraźnie się pogarsza.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Jedyna przyczyna: wdychanie zarodników Aspergillus. Młode i w średnim wieku psy o średnim lub długim pysku chorują częściej; samce są nadreprezentowane. U kotów często po urazie, ciężkich wirusach lub miejscowej immunosupresji.

Dla postaci układowej silna predyspozycja rasowa: owczarek niemiecki jest szczególnie podatny, prawdopodobnie z powodu wrodzonego deficytu IgA.

Objawy, na które zwracać uwagę

Aspergiloza nosa

• Wydzielina z nosa (kluczowa): śluzowa, ropna lub krwawa, jedno- lub obustronna.
• Bolesność pyska przy badaniu (częsta)
• Depigmentacja i owrzodzenie nozdrzy (częsta)
• Kichanie (okazjonalne)

Objawy układowe (nagłe)

• Postępująca utrata masy, uporczywa gorączka, kulawizna lub ból grzbietu, letargia, poliuria/polidypsja.

Depigmentacja i owrzodzenie nozdrzy są typowe dla przewlekłej, żrącej wydzieliny.

Jak weterynarze diagnozują

Różnicowanie: guzy nosa, ciała obce, inne grzyby (np. Penicillium).

• RTG lub TK nosa: destrukcja kości i płyn w zatokach.
• Rinoskopia: białe do zielonych placki.
• Histopatologia błony śluzowej nosa [złoty standard]: inwazyjne strzępki w tkance.
• Wspomagająco: cytologia, hodowla (sama niewystarczająca), przeciwciała w surowicy.

Rinoskopia uwidacznia typowe placki grzybicze na błonie śluzowej.

Opcje leczenia

Terapia miejscowa pierwszego rzutu

Wlew klotrimazolu lub enilkonazolu do nosa w znieczuleniu (ok. 1 h kontaktu). Często bardzo skuteczny; czasem druga sesja.

Terapia doustna pierwszego rzutu

Itrakonazol przy niepowodzeniu miejscowej lub penetracji kości; miesiące z kontrolą wątroby.

Druga linia

Terbinafina lub skojarzenia. Postać układowa: agresywna terapia długoterminowa, niski sukces.

Rokowanie

Postać nosa: umiarkowane do dobrego przy wczesnym leczeniu; możliwe trwałe uszkodzenie małżowin. Postać układowa: ciężka, często śmiertelna.

Zapobieganie

Całkowite unikanie ekspozycji jest niemożliwe. Dobra odporność i mniej zakurzonych/pleśniowych środowisk; u owczarków ostrożność przy rozkładającej się materii organicznej.

Kiedy dzwonić do weterynarza

Przy przewlekłej wydzielinie z nosa umów wizytę. Pilnie przy: silnym krwawieniu z nosa, skrajnym bólu twarzy, duszności, objawach neurologicznych, wysokiej gorączce lub szybkim chudnięciu.

Dla określonych ras

Owczarek niemiecki jest silnie predysponowany do aspergilozy rozsianej. Niewyjaśniona kulawizna, ból grzbietu, gorączka lub chudnięcie wymagają wczesnego badania.

Źródła

• Internal Medicine, wyd. 5, s. 271.

My highlights & notes

New note