Stomatitis

TL;DR. Stomatitis is een zeer pijnlijke, chronische ontsteking van de mondweefsels; diagnose en beheer vragen vaak anesthesie en oorzakenonderzoek.

Stomatitis treft slijmvliezen voorbij de tandvleesrand.

Wat is het?

Ernstige ontsteking van de mondholte. Anders dan gingivitis (alleen tandvlees) betrekt het lippen, wangen, tong, gehemelte en keel. Overdreven immuunreactie op plaque of systemische triggers: zwelling, ulcera, bloeding, extreme pijn bij eten en poetsen.

Oorzaken en risicofactoren

"The clinician should always consider the possibility of immunosuppression with secondary stomatitis (e. g. , FeLV, FIV, diabetes mellitus, hyperadrenocorticism)."

• Immunosuppressie: FeLV, FIV, diabetes, hyperadrenocorticisme.
• Feliene virussen: calicivirus, herpesvirus-1.

"A small proportion of FCV carriers develop chronic lymphoplasmacytic or chronic ulceroproliferative stomatitis, which is often refractory to therapy."

• Reactie op plaque; uremie; trauma/bijtende stoffen.
• Ras: Maltezer predispositie voor CUPS.

Signalen om op te letten

• Intense mondpijn, dik speeksel, sterke stank, anorexie.
• Soms: gewichtsverlies, dysfagie, koorts.

Taai speeksel en poot naar de bek wijzen op hevige orale pijn.

Hoe dierenartsen diagnosticeren

Mondonderzoek onder anesthesie, dentale röntgen, biopsie (uitsluiten carcinoom), bloedonderzoek; bij kat FeLV/FIV.

"Even animals with severe halitosis or stomatitis secondary to bacterial infection rarely benefit from bacterial culture, unless there is a draining tract or abscess."

Dentale röntgen beoordeelt wortels en bot onder het tandvlees.

Behandelopties

Chirurgie: extracties van premolaren/molaren of volle mond om plaque en immuunprikkel te verwijderen. Medisch: pijnstilling, ontstekingsremmers/immunosuppressiva als infectie uitgesloten, professionele reiniging bij milde gevallen.

Prognose

Variabel. Metabole of voorbijgaande vormen gunstiger; chronisch FCV-gerelateerd vaak refractair. Veel dieren verbeteren sterk na extracties; sommigen hebben levenslange zorg nodig.

Preventie

Dagelijks poetsen, professionele reiniging, vaccinatie FCV/FHV-1, vroege gingivitis.

Wanneer de dierenarts bellen

Slechte adem, kwijlen, eetgedragverandering: afspraak. Spoed bij weigeren eten/drinken >24 u, pijn bij de bak, hevig bloeden, koorts met prostratie.

Specifieke rassen

Maltezer: CUPS met contactletsels op de wangen; strikte mondhygiëne.

Bronnen

• Internal Medicine, 5th Edition, pages 402, 465.
• Small Animal Critical Care Medicine, 2nd Edition, page 563.

My highlights & notes

New note