ภาวะเลือดเป็นกรดจากเบาหวาน
Diabetic Ketoacidosis
ชื่ออื่น: DKA, Diabetic Ketosis
สรุปสั้น
Diabetic ketoacidosis (DKA) is a severe, life-threatening complication of diabetes mellitus in dogs and cats. It occurs when a severe lack of insulin forces the body to burn fat for fuel, producing toxic acidic compounds called ketones. Immediate emergency veterinary care is required to stabilize these patients.
TL;DR. DKA เป็นเหตุฉุกเฉินจากขาดinsulinรุนแรง ทำให้คีโตนสะสม เลือดเป็นกรด ต้องดูแลเข้มข้นทันที
DKA เป็นวิกฤตเมตาบอลิกรุนแรงที่เกิดได้ทั้งสุนัขและแมว
คืออะไร?
ภาวะแทรกซ้อนรุนแรงของเบาหวาน เซลล์ขาดinsulinใช้กลูโคสไม่ได้ ร่างกายสลายไขมันเร็ว สร้างคีโตนมาก เลือดเป็นกรด (metabolic acidosis) อวัยวะหลายระบบล้มเหลวได้
สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง
เบาหวานที่ไม่ทราบ ไม่รักษา หรือคุมไม่ดี บวกโรคกระตุ้น (ตับอ่อนอักเสบ ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ โรคไต หัวใจ ฟัน) ที่เพิ่มฮอร์โมนต้านอินซูลินและภาวะดื้ออินซูลิน
อาการที่ควรสังเกต
- ปัสสาวะมาก ดื่มมาก กินมากแล้วน้ำหนักลด (เบาหวาน)
- ซึม อ่อนแรง อาเจียน ขาดน้ำ
- หายใจลึกเร็ว (Kussmaul)
- กลิ่นลมหายใจคล้ายผลไม้/ยาทาเล็บ
- ซึมมากหรือไม่ตอบสนอง: ฉุกเฉิน
ซึมและอ่อนแรงเป็นอาการบ่อยของ DKA ในแมว
สัตวแพทย์วินิจฉัยอย่างไร
น้ำตาลในเลือดสูง + คีโตนในปัสสาวะ/เลือด + ภาวะเลือดเป็นกรด ตรวจเลือด เคมี อิเล็กโทรไลต์ (K, P, Na) และหาสาเหตุกระตุ้น
ทางเลือกการรักษา
สาย 1: สารน้ำ IV (Sodium chloride) เติม K/P; insulin อย่างระมัดระวังเพื่อหยุดสร้างคีโตน; เมื่อน้ำตาลลด เติม Glucose / Dextrose เพื่อให้อินซูลินต่อได้โดยไม่เกิดน้ำตาลต่ำ
สาย 2: Sodium Bicarbonate เฉพาะกรดรุนแรงมาก ไม่ให้ bolus
โภชนาการ: ในวิกฤต สิ่งสำคัญคือให้กินได้ มากกว่าเมนูคุมเบาหวานระยะยาว
แถบทดสอบปัสสาวะและเครื่องวิเคราะห์เลือดใช้ยืนยัน DKA
พยากรณ์
ร้ายแรงแต่รอดประมาณ 70% หากรักษาเร็ว นอนรพ.มัธยฐาน ~5-6 วัน หลังรอดต้องจัดการเบาหวานและโรคกระตุ้นต่อเนื่อง
การป้องกัน
วินิจฉัยและคุมเบาหวานดี ตรวจสุขภาพสม่ำเสมอ รีบรักษาการติดเชื้อ/ตับอ่อนอักเสบ อย่าหยุดอินซูลินเอง
เมื่อใดควรโทรหาสัตวแพทย์
สัตว์เบาหวานที่อาเจียน ซึม ไม่กิน หายใจผิดปกติ หรือไม่ตอบสนอง: ฉุกเฉินทันที อย่ารอ
แหล่งอ้างอิง
- Internal Medicine, 5th Edition, pages 843, 844, 847.
- Small Animal Critical Care Medicine, 2nd Edition, pages 384, 385, 387.
My highlights & notes
สัญญาณและอาการ
การวินิจฉัย
- Acetest tablets
- Blood gas analysis / Venous pH and bicarbonate measurement
- Serum beta-hydroxybutyrate measurement
- Urine reagent test strips (KetoDiastix)
แนวทางการรักษา
การรักษาต้องได้รับคำสั่งจากสัตวแพทย์ผู้มีใบอนุญาตตามสภาพสัตว์ของคุณ ปริมาณยาเฉพาะไม่ได้แสดงโดยเจตนา
คำถามที่พบบ่อย
What is ภาวะเลือดเป็นกรดจากเบาหวาน?
Diabetic ketoacidosis (DKA) is a severe, life-threatening complication of diabetes mellitus in dogs and cats. It occurs when a severe lack of insulin forces the body to burn fat for fuel, producing toxic acidic compounds called ketones. Immediate emergency veterinary care is required to stabilize these patients.
What are the symptoms of ภาวะเลือดเป็นกรดจากเบาหวาน?
Loss of appetite、Cataracts、Dehydration、Difficulty breathing (dyspnea)、Enlarged liver、Yellowing of the skin and eyes (jaundice)、Lethargy、Polydipsia
How is ภาวะเลือดเป็นกรดจากเบาหวาน diagnosed?
Acetest tablets、Blood gas analysis / Venous pH and bicarbonate measurement、Serum beta-hydroxybutyrate measurement、Urine reagent test strips (KetoDiastix)
How is ภาวะเลือดเป็นกรดจากเบาหวาน treated?
การรักษาต้องได้รับคำสั่งจากสัตวแพทย์ผู้มีใบอนุญาตตามสภาพสัตว์ของคุณ ปริมาณยาเฉพาะไม่ได้แสดงโดยเจตนา
แหล่งอ้างอิง
- Internal Medicine 5th · p. 843
- Small Animal Critical Care Medicine, 2nd Edition (VetBooks.ir) · p. 384
- Small Animal Critical Care Medicine, 2nd Edition (VetBooks.ir) · p. 387
- Small Animal Critical Care Medicine, 2nd Edition (VetBooks.ir) · p. 385
- Internal Medicine 5th · p. 844
- Internal Medicine 5th · p. 847
บทความนี้เพื่อการศึกษาทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางสัตวแพทย์ หากสัตว์เลี้ยงไม่สบาย โปรดปรึกษาสัตวแพทย์
กังวลเรื่องสัตว์เลี้ยง?
AI ของ Peqaboo ช่วยติดตามอาการ เข้าใจผลแล็บ และรู้ว่าเมื่อไหร่ควรพบสัตวแพทย์
ดาวน์โหลดแอป Peqaboo