Trixacarus caviae Mange

TL;DR. Trixacarus caviae-schurft is een veelvoorkomende, zeer besmettelijke huidaandoening bij cavia's door een gravende mijt; ze veroorzaakt extreme jeuk, haaruitval en korstige laesies.

Trixacarus caviae-schurft veroorzaakt typisch ernstige haaruitval en korsten, vaak eerst op hals en schouders.

Wat is het?

Trixacarus caviae-schurft, vaak kort caviaschurft genoemd, is een ernstige en zeer oncomfortabele huidaandoening door de microscopische mijt Trixacarus caviae. Ze behoort tot dezelfde familie als de sarcoptesmijten bij andere dieren. Het is een gravende mijt: ze graaft microscopische tunnels in de buitenste huidlagen om te eten, te leven en eieren te leggen.

Dat graven roept een hevige ontstekingsreactie op. Bij cavia's hoort de jeuk tot de heftigste in de diergeneeskunde. Omdat cavia's exoten zijn, steunt de klinische aanpak op exotenmedicijn en veterinair dermatologie. Het gedrag van de parasiet begrijpen is essentieel: zonder behandeling daalt de levenskwaliteit snel.

De constante irritatie geeft extreme stress. In ernstige gevallen maken krabben en huidschade secundaire bacteriële infecties, gewichtsverlies en sterke lethargie waarschijnlijker.

Oorzaken en risicofactoren

De enige oorzaak is overdracht van Trixacarus caviae. De mijt is zeer besmettelijk, vooral via direct lichamelijk contact. Deelt een gezonde cavia ruimte of contact met een geïnfecteerde, dan is overdracht zeer waarschijnlijk.

Indirecte overdracht kan via verontreinigde bodembedekking, kooien, verzorgingsmateriaal of speelgoed (fomites) waar mijten of eieren even overleven.

Elke cavia kan besmet raken. Factoren die een subklinische infectie (drager zonder tekenen) tot een ernstige uitbraak maken:

• Stress door overbevolking of plotselinge omgevingswisselingen
• Slechte hygiëne en kooiverzorging
• Voedingstekorten, vooral vitamine C (scheurbuik)
• Bijkomende ziekten of verzwakte immuniteit

Er zijn geen gedocumenteerde raspredisposities. Alle rassen, van gladharige English tot langharige Peruviaan of haarloze Baldwin, zijn even gevoelig bij blootstelling.

Signalen om op te letten

• Intense jeuk (cardinaal): Kenmerkend teken. Krabben, bijten en wrijven zonder ophouden. Het krabben kan zo heftig zijn dat het bij aanraking op een insult lijkt.
• Laesies op hals, schouders en lies (vaak): Haaruitval, roodheid en dikke grijs-witte korsten beginnen vaak daar. De huid wordt dik, droog en zeer gevoelig.
• Zelftrauma (vaak): Open wonden en rauwe plekken door krabben.
• Secundaire bacteriële huidinfecties (vaak): Pus, warmte en meer pijn op de wonden.
• Lethargie en gewichtsverlies (zeldzaam tot vaak): Bij chronische of ernstige gevallen verhinderen pijn en stress normaal eten en rusten.

De intense jeuk leidt vaak tot zelftrauma en rauwe, bloedende huid.

Hoe dierenartsen diagnosticeren

Diagnostiek begint met lichamelijk onderzoek en anamnese over huisvesting. Omdat andere huidziekten schurft nabootsen, zijn specifieke tests nodig.

"Rabbits and guinea pigs with intense pruritus should be checked for their respective mites because this would be the most common differential."

• Small-Animal-Dermatology-A-Color-Atlas-and-Therapeutic-Guide, p. 500

• Microscopie van huidafkrabsels: Goudstandaard voor gravende mijten. Diep schrapen tot licht capillair bloed, daarna microscopisch onderzoek.
• Tape-preparaten: Voor oppervlakkig debris of oppervlaktemijten, doorzichtige tape op huid en vacht voor mijten, eieren of schilfers.

"Diagnosis: Microscopy of skin scrapes (deep if suspecting Sarcoptes scabiei ) or tape preparations for fur mites, demonstrating the parasite or ova."

• Small-Animal-Dermatology-A-Color-Atlas-and-Therapeutic-Guide, p. 500

Een negatief afkrabsel sluit infestatie niet volledig uit. Bij een zeer suggestief beeld en uitsluiting van andere oorzaken (ringworm, pyodermie) kan schurftbehandeling toch geïndiceerd zijn.

Behandelopties

De parasiet moet bij dier én omgeving weg. Alle cavia's in huis tegelijk behandelen, ook zonder tekenen, om herinfectie te voorkomen.

Eerste lijn: Ivermectin

Ivermectine is de primaire en meest effectieve behandeling (macrocyclische lactonen / avermectinen). Ze verstoort het zenuwstelsel van mijten tot verlamming en dood. Oraal, subcutaan of topicaal; topicaal wordt bij exoten vaak verkozen.

"In general, the treatment for mites in most species is ivermectin at 0. 2 mg/kg PO, SC, or preferably topically repeated in 10 to 14 days, with some important exceptions: never use ivermectin in turtles or tortoises: it can cause paralysis, coma, death as a result of their permeable blood-brain barrier; never inject ivermectin into birds, especially small b"

• Small-Animal-Dermatology-A-Color-Atlas-and-Therapeutic-Guide, p. 501

Ivermectine doodt actieve mijten, niet de eieren. Minstens eenmaal herhalen, typisch na 10-14 dagen, om pas uitgekomen mijten vóór voortplanting te doden.

Tweede lijn: Amitraz

Amitraz (formamidine) kan alternatief zijn bij falen of onbeschikbaarheid van de eerste lijn. Bij cavia's alleen onder strikte veterinair toezicht vanwege gevoeligheid voor bijwerkingen.

Prognose

Langetermijnprognosegegevens in deze soort zijn beperkt. Klinisch is de prognose uitstekend bij vroege diagnose en behandeling. Jeuk daalt vaak binnen enkele dagen; haargroei en volledige huidgenezing duren meestal enkele weken. Ernstig zelftrauma of systemische ziekte vraagt langer support.

Preventie

• Quarantaine: Nieuwe cavia's 2-4 weken isoleren en krabben of haaruitval monitoren.
• Hygiëne: Kooi, speelgoed en bakjes regelmatig reinigen en desinfecteren; textiel in heet water wassen.
• Minder stress: Ruste omgeving en evenwichtige, vitamine-C-rijke voeding.
• Wild contact vermijden: Geen contact met wilde knaagdieren of dieren met ectoparasieten.

Wanneer de dierenarts bellen

Contacteer bij meer krabben dan normaal, haaruitval of korstige plekken.

Directe spoed als het krabben zo heftig is dat het op insulten lijkt, er bloeding door zelftrauma is, of het dier volledig stopt met eten en drinken.

Bronnen

• Small-Animal-Dermatology-A-Color-Atlas-and-Therapeutic-Guide, pages 500, 501
• Plumb's Veterinary Drug Handbook, page 3879

My highlights & notes

New note