Hypertrophic Osteodystrophy

TL;DR. Przerostowa osteodystrofia (HOD) to bolesna, zapalna choroba kości u szybko rosnących szczeniąt ras dużych, z silną kulawizną, gorączką i obrzękniętymi stawami.

Przerostowa osteodystrofia dotyczy głównie szybko rosnących szczeniąt ras dużych i olbrzymich.

Co to jest?

Przerostowa osteodystrofia (HOD), znana też jako osteopatia przynasadowa, to rzadka i silnie bolesna zapalna choroba kości długich. Dotyczy głównie młodych, szybko rosnących psów ras dużych i olbrzymich. Schorzenie celuje w przynasadę (metafizę), strefę przejściową kości długiej między trzonem (diafizą) a chrząstką wzrostową (fizą). Ten obszar jest bardzo aktywny w fazach wzrostu szczenięcia i dlatego podatny na zaburzenia rozwojowe.

U zdrowego szczenięcia tkanka kostna jest stale odkładana i przebudowywana w przynasadzie, by kończyny mogły się płynnie wydłużać. U szczenięcia z HOD dopływ krwi do tej krytycznej strefy wzrostu jest zaburzony. Brak przepływu prowadzi do zapalenia, śmierci tkanki (martwicy) nowo utworzonej kości i mikro złamań w przynasadzie. Gdy organizm próbuje się leczyć, odkłada nieprawidłową, nieuporządkowaną nową kość na zewnętrznej powierzchni istniejącej kości, co daje widoczny obrzęk i intensywny ból.

Ponieważ HOD jest ogólnoustrojowym stanem zapalnym, jej skutki nie zawsze ograniczają się do szkieletu. Dotknięte szczenięta mogą ciężko chorować, z wysoką gorączką, przygnębieniem i całkowitą utratą apetytu. Zrozumienie tej choroby jest kluczowe dla właścicieli szczeniąt ras dużych, bo wczesne rozpoznanie i interwencja weterynaryjna są kluczowe dla zarządzania bólem i zapobiegania trwałym deformacjom szkieletu.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Przerostowa osteodystrofia jest klasyfikowana jako choroba idiopatyczna: dokładna przyczyna pozostaje nieznana. Na przestrzeni lat proponowano kilka teorii, w tym zakażenia wirusowe (np. nosówka), niedobory witaminy C i nadmierną suplementację minerałów. Nowoczesne badania weterynaryjne obaliły teorię witaminy C, a rutynowa suplementacja witaminą C nie jest już zalecana i może pogorszyć rozwój szkieletu.

Dziś za główne czynniki ryzyka uznaje się predyspozycję genetyczną i zarządzanie żywieniowe. Szybki wzrost napędzany dietami wysokokalorycznymi i bogatymi w białko jest ważnym czynnikiem. Gdy szczenięta ras olbrzymich rosną zbyt szybko, stres mechaniczny na szybko ekspandujący szkielet, połączony z zaburzeniami metabolicznymi, może uruchomić kaskadę zapalną charakterystyczną dla HOD.

Niektóre rasy są silnie predysponowane. Weimaraner ma podejrzewany związek genetyczny, a choroba może przebiegać szczególnie ciężko w tej rasie. Inne często dotknięte rasy to Great Danes, Irish Setters i Boxers. Choroba zwykle objawia się między 8. tygodniem a 8. miesiącem życia, w okresie najszybszego wzrostu szczenięcia.

Objawy, na które należy uważać

Wczesne rozpoznanie objawów HOD może zapobiec przedłużonemu cierpieniu. Objawy wahają się od lekkiej, przerywanej kulawizny do nagłego, zagrażającego życiu kryzysu ogólnoustrojowego.

• Kulawizna (objaw wiodący): najczęstszy objaw. Zwykle jest obustronna, czyli dotyczy obu przednich lub obu tylnych łap jednocześnie. Szczenię może mieć sztywny, niezgrabny chód lub całkowicie odmawiać chodzenia.
• Obrzęk dystalnych przynasad (objaw wiodący): zauważysz twarde, symetryczne obrzęki tuż powyżej nadgarstka (nadgarstka) lub stawu skokowego (stępu).
• Ciepło i ból przy badaniu palpacyjnym (objaw wiodący): obrzęknięte obszary dolnych kończyn będą wyraźnie ciepłe w dotyku, a szczenię drgnie, zawyje lub odsunie się przy delikatnym ściśnięciu.
• Apatia (częsty): normalnie energiczne szczenię staje się bardzo ciche, przygnębione i niechętne do stania lub zabawy.
• Gorączka (częsty): dotknięte szczenięta często mają wysoką gorączkę, czasem powyżej 40 °C (104 °F).
• Anoreksja (częsty): z powodu silnego bólu i gorączki szczenięta często odmawiają jedzenia i picia, co prowadzi do szybkiej utraty masy i odwodnienia.
• Niemożność stania (okazjonalny): w ciężkich przypadkach ból we wszystkich czterech kończynach jest tak silny, że szczenię leży płasko i odmawia wstawania.

Symetryczny obrzęk i ciepło tuż powyżej nadgarstka lub stawu skokowego to charakterystyczne objawy HOD.

Jak weterynarze to diagnozują

Weterynarz zacznie od dokładnego badania fizykalnego i ortopedycznego. Zbada kończyny szczenięcia, by zlokalizować źródło bólu i sprawdzić charakterystyczne ciepłe, symetryczne obrzęki powyżej stawów. Zmierzy też temperaturę w poszukiwaniu gorączki.

Aby potwierdzić rozpoznanie HOD, weterynarz musi wykonać zdjęcia rentgenowskie (RTG) zajętych kości długich. To złoty standard diagnostyczny. Obraz RTG HOD jest wysoce specyficzny i odmienny od innych chorób kości związanych ze wzrostem.

Na RTG weterynarz szuka klasycznej „podwójnej linii radioluzyjnej”. Pojawia się jako ciemna, nieregularna linia równoległa do chrząstki wzrostowej w przynasadzie. Ta ciemna linia reprezentuje strefę zniszczenia kości i mikro złamań, w której kość straciła gęstość. Obok tej ciemnej linii mogą być widoczne obszary zwiększonej gęstości kości (skleroza) i nieregularny nowy wzrost kości na zewnętrznej powierzchni trzonu. W ciężkich lub przewlekłych przypadkach RTG może też ujawnić zmiany wtórne, jak przedwczesne zamknięcie chrząstek wzrostowych lub kątowe deformacje kończyn.

RTG to złoty standard w diagnostyce HOD i ujawnia charakterystyczną podwójną linię radioluzyjną.

Opcje leczenia

Nie ma specyficznego wyleczenia HOD. Leczenie jest wspomagające i ma na celu kontrolę bólu, zmniejszenie zapalenia i utrzymanie komfortu szczenięcia, podczas gdy choroba przebiega swój bieg.

Terapie pierwszego rzutu

• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ): w przypadkach lekkich do umiarkowanych NLPZ takie jak carprofen są pierwszą linią obrony. Te leki pomagają zmniejszyć zarówno miejscowe zapalenie kości, jak i ogólnoustrojową gorączkę, zapewniając niezbędną ulgę w bólu.
• Glucocorticoids (kortykosteroidy): w przypadkach ciężkich lub nieodpowiadających na NLPZ weterynarz może przepisać kortykosteroidy. To silne środki przeciwzapalne. Są szczególnie przydatne u weimaranerów, gdzie silnie podejrzewa się podłożową przyczynę immunologiczną.

Kluczowa uwaga o bezpieczeństwie: NLPZ i kortykosteroidy nigdy nie wolno podawać jednocześnie. Połączenie może spowodować zagrażające życiu owrzodzenie przewodu pokarmowego, krwawienie lub niewydolność narządów. Jeśli weterynarz zdecyduje się przenieść szczenię z NLPZ na steryd,

My highlights & notes

New note