Chuyển đến nội dung
Peqaboo
Mở Peqaboo
Khám phá Peqaboo

Mở Peqaboo
Chọn ngôn ngữ của bạn

Tiếng ViệtViệt Nam

First AidTurtle18 min read

Rùa suýt chết đuối: bị mắc kẹt, giải cứu và 72 giờ sau đó

Thú cưng rùa sẽ chết đuối khi không thể ngoi lên mặt nước, thường là do mắc kẹt dưới đồ trang trí, chui vào bộ phận bảo vệ máy sưởi, lật ngửa trong bể trống trải hoặc rơi xuống ao. Hướng dẫn này giải thích lý do tại sao việc ép ngực có thể gây hại cho loài rùa, cách rút nước khỏi đường thở bằng trọng lực và vận động chi, lý do tại sao không bao giờ được cho thú cưng trở lại nước và những dấu hiệu cần theo dõi trong những ngày tiếp theo.

Rùa suýt chết đuối: bị mắc kẹt, giải cứu và 72 giờ sau đó — Peqaboo

Câu trả lời nhanh

Rùa có thể chết đuối. Điều này nghe có vẻ khó tin đối với những người quan sát chúng bơi lội mỗi ngày, nhưng đây là một trong những nguyên nhân tử vong phổ biến nhất có thể phòng tránh được ở loài rùa nuôi nhốt. Câu chuyện thường gặp không phải là rùa không biết bơi, mà là rùa không thể ngoi lên mặt nước vì bị mắc kẹt giữa vật trang trí và kính, chui xuống dưới bãi tắm và không tìm thấy lối ra, bị mắc kẹt chi vào lưới lọc, hoặc bị lật ngửa trong bể không đáy và không thể tự lật lại.

Nếu bạn thấy rùa ở dưới nước và không phản ứng, hãy đưa nó ra ngoài, giữ đầu thấp hơn cơ thể để nước thoát ra, giữ ấm và đưa đến bác sĩ thú y chuyên về bò sát. Đừng thả rùa trở lại nước, đừng nhấn vào mai và đừng vội kết luận nó đã chết. Rùa nước ngọt có khả năng chịu đựng tình trạng thiếu oxy tốt hơn nhiều so với động vật có vú và nhiều cá thể trông có vẻ bất động vẫn có thể hồi phục.

Ra khỏi nước, đầu thấp hơn cơ thể, đặt trên khăn và giữ ấm. Đó là toàn bộ các bước phản ứng đầu tiên.

  • Không bao giờ thực hiện ép ngực trên rùa. Mai rùa rất cứng và không thể nén lại, việc bóp mai sẽ gây tổn thương các cơ quan nội tạng.
  • Giữ đầu rùa hướng xuống dưới ở một góc dốc để nước thoát ra khỏi đường thở.
  • Không thả rùa trở lại nước vì bất kỳ lý do gì, kể cả để kiểm tra xem nó đã tỉnh lại chưa.
  • Mọi chú rùa suýt chết đuối đều cần bác sĩ thú y, ngay cả khi nó có vẻ ổn sau một giờ. Viêm phổi có thể phát triển trong những ngày sau đó.
  • Một chú rùa không phản ứng chưa chắc đã chết. Hãy để chuyên gia đánh giá trước khi bạn đưa ra kết luận tồi tệ nhất.

:::danger
Không bao giờ ép mai rùa để đẩy nước ra ngoài và không bao giờ vung hoặc xoay thú cưng.

Loài rùa thở bằng cách di chuyển các chi và các cơ quan trong khoang cơ thể vào và ra khỏi một hộp xương cố định, không phải bằng cách mở rộng lồng ngực. Không có khung xương sườn để nén và không có cơ hoành. Việc nhấn vào yếm (phần mai dưới) hoặc các cạnh của mai sẽ đẩy gan, ruột và phổi vào khung xương cứng và gây tổn thương nội tạng. Vung rùa bằng cách cầm vào mai hoặc xoay tròn để văng nước ra ngoài cũng gây ra tác hại tương tự kèm theo nguy cơ chấn thương cổ và các chi. Trọng lực và vận động chi nhẹ nhàng là những công cụ an toàn duy nhất.
:::

Sơ lược
Loài
rùa nước và rùa bán thủy sinh, và các loài chelonian trên cạn rơi xuống nước
Danh mục
sơ cứu
Mức độ rủi ro
cao
Nguyên nhân phổ biến
mắc kẹt dưới đồ trang trí, mắc kẹt trong bộ lọc hoặc máy sưởi, không có lối thoát khỏi vùng nước sâu, bị lật ngửa trong bể không có điểm tựa, tai nạn ở ao và xô nước
Chăm sóc ngay lập tức
đưa ra khỏi nước, để đầu hướng xuống dưới cho thoát nước, giữ ấm trong phạm vi nhiệt độ của loài, đưa đến bác sĩ thú y ngay lập tức
Nguy hiểm tiềm ẩn
viêm phổi do sặc nước trong những ngày sau đó
Không bao giờ
ép ngực, xoay, hoặc thả thú cưng trở lại nước

Quyết định trong 60 giây

Những gì bạn thấyLàm ngay
Rùa ở dưới nước, không di chuyển, các chi mềm nhũnĐưa ra ngoài ngay. Để đầu dốc xuống cho thoát nước. Giữ ấm. Đưa đến bác sĩ thú y bò sát ngay lập tức.
Rùa ở dưới nước, di chuyển yếu, không tự lật lại đượcĐưa ra ngoài. Không thả trở lại nước. Đi khám bác sĩ trong ngày.
Rùa bị mắc kẹt chi nhưng đầu vẫn trên mặt nướcGiải thoát cẩn thận. Kiểm tra chi. Đi khám bác sĩ trong ngày để kiểm tra chấn thương và tình trạng sốc.
Rùa ra khỏi nước, thở há miệng, cổ duỗi thẳngTrường hợp khẩn cấp. Để ngoài nước, giữ ấm, đặt ở tư thế thẳng và đưa đi khám.
Bọt hoặc sủi bọt từ mũi hoặc miệng sau khi bị ngâm nướcTrường hợp khẩn cấp. Chất lỏng đã xâm nhập đường thở.
Rùa hồi phục và bơi bình thường sau một giờVẫn nên đặt lịch khám bác sĩ trong ngày. Viêm phổi do sặc nước thường xuất hiện muộn.
Rùa nổi nghiêng, một bên cao hơn bên kia sau vài ngàyĐi khám bác sĩ ngay. Đây là biểu hiện muộn điển hình của bệnh phổi.
Rùa cạn hoặc rùa hộp được tìm thấy trong ao hoặc bát nướcÁp dụng quy trình tương tự. Các loài trên cạn chết đuối nhanh nhất.

Tại sao rùa chết đuối trong những bể chúng đã sống nhiều năm

Sự cố hầu như luôn bắt nguồn từ cấu trúc và hầu như luôn là thứ gì đó đã bị thay đổi.

Mắc kẹt. Một chú rùa đẩy đầu vào khoảng trống giữa vật trang trí và kính, hoặc dưới đá, có thể bị mắc kẹt mai tại điểm rộng nhất. Rùa liên tục lớn lên. Một khoảng trống an toàn năm ngoái lại trở thành cái bẫy năm nay, và con vật đã sử dụng nó hàng trăm lần vẫn có thể bị mắc kẹt ở lần thứ một trăm linh một.

Thiết bị lọc và sưởi. Lưới lọc với khe hở rộng có thể làm mắc kẹt chi hoặc đầu. Bộ phận bảo vệ máy sưởi có đầu hở trở thành một ống mà rùa nhỏ chui vào và không thể quay đầu lại. Cốc hút bị hỏng và thiết bị rơi xuống, đè lên con vật.

Lỗi ở bãi tắm. Bãi tắm nổi bị dịch chuyển và che kín toàn bộ mặt nước, hoặc đường dốc bị lỏng, khiến rùa bơi dưới một nắp đậy. Rùa thường ngoi lên mặt nước ở nơi cuối cùng chúng đã ngoi lên; nếu đường đó bị chặn, chúng không thể tìm thấy đường khác một cách đáng tin cậy.

Lật ngửa. Một chú rùa bị lật ngửa trong bể có sàn trơn và không có điểm tựa để đẩy lên thì có thể không tự lật lại được. Việc tranh giành giữa các cá thể trong bể, rơi từ bãi tắm xuống và nền kính trơn trượt đều góp phần vào tình trạng này. Các loài có thân dày và mai cao thường gặp khó khăn nhất.

Mực nước quá sâu so với loài hoặc cá thể. Rùa xạ hương và rùa bùn đi bộ dưới đáy và bơi kém; chúng cần có khả năng chạm tới mặt nước bằng cách vươn người từ dưới đáy. Rùa con của bất kỳ loài nào đều bơi yếu. Một chú rùa đang ốm, bị thương chi, hoặc mắc bệnh xương chuyển hóa có thể đang bơi ở giới hạn khả năng của mình mà không ai để ý.

Ao hồ và tai nạn ngoài trời. Ao có vách đứng không có thềm nông, rùa cạn khám phá ao vườn, lưới giăng trên ao vướng vào chi, và xô nước dùng để ngâm bị bỏ quên không giám sát.

Bát ngâm. Rùa cạn và rùa hộp thường xuyên chết đuối trong bát nước và khay ngâm quá sâu hoặc có thành quá trơn để leo ra.

Khăn sạch, gạc trơn và lồng vận chuyển đặt sẵn trên sàn
Một chiếc khăn, lồng vận chuyển thông thoáng và một chiếc xe hơi ấm áp. Không cần gì thêm và không gì khác có thể giúp ích hơn.

Mười phút đầu tiên

Đưa con vật ra ngoài và giữ ở bên ngoài.

Không có ngoại lệ. Rùa đã hít phải nước mà sau đó bị thả lại vào nước sẽ tiếp tục hít thêm nước.

Rút nước khỏi đường thở bằng trọng lực.

Đỡ rùa bằng cả hai tay, một tay dưới mai và một tay dưới yếm, nghiêng rùa sao cho đầu thấp hơn đuôi rõ rệt ở một góc dốc. Giữ ở tư thế đó để nước chảy ra từ miệng và mũi. Thay đổi góc từ từ thay vì giật mạnh con vật.

Di chuyển các chi trước nhẹ nhàng.

Vì các chi trước và thành cơ thể là bộ phận giúp rùa thông khí, việc duỗi và co chi trước chậm rãi sẽ di chuyển một lượng không khí nhỏ. Kéo từ từ mỗi chi trước ra khỏi mai, giữ một chút, rồi để nó trở lại theo nhịp điệu đều đặn. Việc này phải được thực hiện nhẹ nhàng với tốc độ hơi thở chậm, không được nhanh.

Chỉ làm sạch miệng nếu bạn nhìn thấy vật gì đó.

Các mảnh vụn, cỏ dại hoặc sỏi ở phía trước miệng có thể được lấy ra bằng ngón tay hoặc nhíp đầu tù. Không đẩy bất cứ thứ gì vào cổ họng hoặc lỗ mũi.

Giữ ấm, nhưng không quá nóng.

Quấn trong khăn khô và giữ rùa trong phạm vi nhiệt độ bình thường của loài. Một chú rùa bị lạnh gần như không có cơ hội phản ứng. Rùa được đặt dưới đèn sưởi để làm ấm nhanh có thể bị quá nhiệt trong khi không thể di chuyển đi nơi khác, vì vậy hãy sử dụng hơi ấm môi trường như xe hơi đã được sưởi ấm hoặc phòng ấm thay vì đèn chiếu vào một con vật không phản ứng.

Không cho ăn hoặc uống nước.

Đi ngay.

Gọi điện trước để phòng khám biết một trường hợp khẩn cấp về rùa đang đến, và cho họ biết con vật đã bị ngâm dưới nước bao lâu và trong loại nước nào.

Đừng bỏ cuộc sớm.

Rùa nước ngọt có thể sống sót sau những khoảng thời gian thiếu oxy mà nếu là động vật có vú thì đã tử vong, và các dấu hiệu thể chất mà mọi người dùng để kết luận một con vật đã chết thường không đáng tin cậy ở nhóm này. Rùa đã hồi phục sau khi được tìm thấy trong tình trạng trông như đã chết. Quyết định đó thuộc về bác sĩ thú y.

Điều gì xảy ra trong ba ngày tiếp theo

Sự cố chết đuối không phải là toàn bộ căn bệnh. Nước trong phổi chứa vi khuẩn, mảnh vụn hữu cơ, và trong hồ bơi hoặc bể có xử lý hóa chất thì còn chứa cả các hóa chất. Những gì xảy ra sau đó là tình trạng viêm và nhiễm trùng mô phổi, vốn không có cách nào hiệu quả để tự làm sạch.

Phổi của rùa không phù hợp để thoát nước. Chúng nằm ở phía lưng, gắn vào mai, và con vật không thể ho theo cách của động vật có vú. Vật chất đi vào có xu hướng ở lại đó, đó là lý do tại sao viêm phổi do sặc nước ở rùa vừa phổ biến sau khi suýt chết đuối, vừa khó điều trị.

Các dấu hiệu cần theo dõi trong ít nhất vài ngày sau đó:

Thở há miệng, hoặc thở với cổ duỗi về phía trước và hướng lên trên.

Bọt, chất nhầy ở mũi hoặc miệng.

Thở khò khè, tiếng kêu lách tách hoặc rít lên với mỗi nhịp thở. Một chú rùa bình thường phải im lặng.

Bơi nghiêng, một bên mai cao hơn bên còn lại, điều này cho thấy một bên phổi bị ảnh hưởng.

Từ chối lặn, hoặc chỉ nổi trên mặt nước và không thể lặn xuống.

Chán ăn, lờ đờ và từ chối tắm nắng.

Bất kỳ dấu hiệu nào trong số này đều có nghĩa là bạn cần quay lại hoặc đi khám ngay nếu chưa đi.

Phòng ngừa: kiểm tra môi trường sống

Hãy thực hiện việc này một cách kỹ lưỡng và lặp lại bất cứ khi nào rùa lớn lên hoặc bạn sắp xếp lại bất cứ thứ gì.

Đóng mọi khoảng trống. Tìm kiếm các không gian giữa đồ trang trí và kính, giữa các tảng đá và dưới bãi tắm đủ rộng cho một cái đầu nhưng quá hẹp so với mai. Hãy dùng silicone để trám lại hoặc loại bỏ chúng.

Che lưới lọc. Đầu hút của bộ lọc nên có lưới lọc mịn hoặc bộ lọc sơ bộ bằng bọt biển. Bộ phận bảo vệ máy sưởi nên được đóng kín cả hai đầu hoặc tháo bỏ nếu máy sưởi được đặt ở vị trí rùa không thể lọt vào sau đó.

Làm cho bãi tắm không thể bỏ qua và không thể di chuyển. Một lối dốc ổn định với độ dốc nhẹ, được cố định để không bị xê dịch và một bãi tắm không che kín toàn bộ mặt nước.

Điều chỉnh độ sâu phù hợp với con vật. Rùa phải có khả năng chạm tới mặt nước dễ dàng bằng cách vươn cổ khi đứng dưới đáy, đặc biệt là đối với rùa xạ hương, rùa bùn, rùa con và bất kỳ chú rùa nào đang bị ốm hoặc bị thương. Nước sâu hơn là ổn đối với những tay bơi lội giỏi có lối thoát dễ dàng.

Tạo kết cấu cho sàn bể. Một thứ gì đó rùa có thể đẩy vào để tự lật lại. Đá sông lớn trơn nhẵn không thể nuốt được, hoặc nền có kết cấu, thay vì kính trơn.

Theo dõi các nhóm hỗn hợp. Việc tranh giành chỗ tắm nắng có thể dẫn đến việc rùa bị hất khỏi bãi tắm và thỉnh thoảng bị lật ngửa. Những bạn cùng bể hung dữ là nguy cơ gây chết đuối cũng như nguy cơ bị cắn.

Ao ngoài trời cần có thềm nông và lối thoát dốc thoai thoải ở nhiều vị trí, và không có lưới lỏng lẻo.

Bát ngâm cho rùa cạn và rùa hộp nên đủ nông để con vật có thể đứng mà đầu vẫn lộ lên, có bề mặt thô ráp để bám và không bao giờ để không giám sát.

Checklist0/10

Những việc tuyệt đối không làm

Không thực hiện ép ngực hoặc ấn vào mai.

Không vung, lắc hoặc xoay rùa.

Không thả rùa trở lại nước.

Không cố gắng thông khí kiểu miệng-mũi hoặc miệng-miệng. Bất cứ thứ gì bạn thở ra đều mang vi khuẩn trong miệng vào lá phổi vốn đã bị tổn thương.

Không để một chú rùa không phản ứng dưới đèn sưởi và bỏ đi.

Không cho ăn hoặc uống nước.

Không kết luận rùa đã chết chỉ vì nó không di chuyển.

Không bỏ qua việc đi khám bác sĩ thú y vì con vật đã hồi phục. Viêm phổi muộn là nguyên nhân gây tử vong trong những trường hợp này.

Rùa có thể sống sót dưới nước bao lâu trước khi chết đuối?
Không có con số an toàn nào vì nó phụ thuộc vào loài, nhiệt độ nước, con vật đang bình tĩnh hay đang giãy giụa và tình trạng sức khỏe của nó. Rùa đang nghỉ ngơi trong nước mát có thể ở dưới nước rất lâu mà không cần thở; một chú rùa hoảng loạn trong nước ấm sẽ sử dụng oxy rất nhanh. Điều quan trọng trong thực tế là rùa bị ngâm nước phải được đưa ra ngoài và đưa đến bác sĩ thú y, và việc ngâm nước lâu không tự động gây tử vong.
Rùa của tôi bị kẹt dưới đá nhưng đã tự thoát ra và trông hoàn toàn bình thường. Tôi có cần đưa đi khám bác sĩ không?
Có, trong vòng một hoặc hai ngày. Nếu nó hít phải bất kỳ lượng nước nào, căn bệnh theo sau sẽ bắt đầu âm thầm và xuất hiện trong vài ngày tới. Bác sĩ thú y có thể nghe, chẩn đoán hình ảnh phổi và bắt đầu điều trị trước khi con vật có dấu hiệu khó thở rõ ràng, đây là vị trí tốt hơn nhiều so với lựa chọn thay thế.
Rùa sủi bọt từ mũi có phải luôn liên quan đến chết đuối không?
Không. Bọt ở lỗ mũi là dấu hiệu điển hình của bệnh hô hấp ở rùa nói chung, thường do nhiễm trùng từ nước lạnh, chất lượng nước kém hoặc thiếu vitamin A. Tuy nhiên, sau sự cố ngâm nước, chúng chỉ ra chất lỏng trong đường thở và cần được chú ý khẩn cấp.
Rùa cạn có thực sự có thể chết đuối trong bát nước không?
Có, và điều đó xảy ra thường xuyên hơn mức nên có. Rùa cạn rơi vào bát có thành trơn đứng, không thể tìm được điểm tựa để leo ra và không biết bơi. Bất kỳ nước nào cung cấp cho rùa cạn cũng nên đủ nông để nó có thể đứng mà đầu vẫn lộ ra ngoài, với các cạnh mà nó có thể bám vào.

Khi nào cần nhận trợ giúp

Ngay lập tức đối với bất kỳ chú rùa nào được tìm thấy dưới nước mà không phản ứng, thở há miệng, sủi bọt ở mũi hoặc miệng, và rùa không thể tự lật lại hoặc không thể lặn xuống.

Trong vòng một ngày đối với bất kỳ chú rùa nào bị mắc kẹt, ở dưới nước lâu hơn bình thường hoặc dường như đã nuốt nước, ngay cả khi nó trông vẫn ổn.

Quay lại ngay lập tức bất cứ lúc nào trong tuần sau đó nếu có biểu hiện thở khò khè hoặc lách tách, nổi nghiêng, từ chối tắm nắng, từ chối ăn hoặc lờ đờ mới xuất hiện.

Một chú rùa đã ổn định và thở dễ dàng trong ánh sáng ban ngày dịu nhẹ
Kết quả tốt là một chú rùa tắm nắng đúng cách, lặn không chút do dự và thở im lặng một tuần sau đó.

Hãy mang theo thông tin về thời gian con vật bị ngâm dưới nước, loại nước, cách nó bị mắc kẹt, ảnh chụp thiết lập nơi xảy ra sự cố, nhiệt độ nước và nhiệt độ tắm nắng, cũng như cân nặng của con vật. Biết được nước là nước ngọt sạch, hồ bơi có clo hay ao vườn sẽ thay đổi những gì bác sĩ thú y dự kiến tìm thấy trong phổi.

My highlights & notes

Bài viết mang tính giáo dục chung, không thay thế tư vấn thú y. Nếu thú cưng ốm, hãy gặp bác sĩ thú y.

Lo lắng cho thú cưng?

AI của Peqaboo giúp theo dõi triệu chứng, hiểu kết quả xét nghiệm và biết khi nào cần gặp bác sĩ thú y.

Tải app Peqaboo