Pies potrącony przez samochód: pierwsze minuty i urazy ujawniające się po czasie

Szybka odpowiedź

Każdy pies potrącony przez pojazd musi zostać zbadany przez weterynarza tego samego dnia, w tym ten, który wstaje, otrzepuje się i idzie do domu. Urazy śmiertelne po wypadku drogowym znajdują się zazwyczaj wewnątrz klatki piersiowej i jamy brzusznej, a większość z nich przez pierwsze kilka godzin jest całkowicie niewidoczna z zewnątrz.

Zadanie na miejscu zdarzenia jest ograniczone: zabezpieczyć miejsce, zatamować widoczne krwawienie, utrzymać psa w bezruchu i ciepłe oraz dostarczyć go do weterynarza bez pogarszania ewentualnego urazu kręgosłupa lub miednicy. Nic innego, co zrobisz w pierwszych dziesięciu minutach, nie wpłynie na wynik tak bardzo, jak szybkie przybycie do kliniki.

Apteczka pierwszej pomocy daje kilka minut na opanowanie krwawienia i bezpieczny transport. Nie zastępuje ona wizyty u lekarza, a żaden pies potrącony przez samochód nie jest leczony w domu.

• Zadzwoń do kliniki, podczas gdy ktoś inny przebywa z psem. Poinformuj, że przyjeżdżasz i podaj przybliżony czas.
• Załóż kagańczyk przytomnemu psu przed dotknięciem bolesnych miejsc, chyba że ma trudności z oddychaniem lub wymiotuje.
• Przenoś psa w jednej płaszczyźnie, na płaskiej powierzchni, zamiast podnosić go za tułów.
• Nie podawaj żadnych ludzkich leków przeciwbólowych. Niektóre są bezpośrednio toksyczne, a wszystkie utrudniają pracę weterynarza.
• Nie oferuj jedzenia ani wody. Sedacja lub operacja może być konieczna w ciągu godziny.

:::danger
Pies, który ucieka do domu, to klasyczny przypadek śmiertelny.

Wyrzut katecholamin po uderzeniu maskuje ból, sprawiając, że pies stoi, chodzi, a nawet macha ogonem. W tym samym czasie pęknięta śledziona lub wątroba może krwawić do jamy brzusznej, a stłuczone płuca wypełniają się płynem przez kolejne kilka godzin. Właściciele, którzy czekają, aby zobaczyć, jak pies wygląda rano, to ci, którzy przyjeżdżają do kliniki całodobowej w środku nocy z psem w głębokim wstrząsie.

Każde potrącenie drogowe, przy dowolnej prędkości, wymaga badania weterynaryjnego tego samego dnia.
:::

Podejmij decyzję w 60 sekund

Dlaczego pies, który wydaje się zdrowy po potrąceniu przez samochód, często taki nie jest

Tępy uraz dostarcza energię, którą ciało pochłania nierównomiernie. Skóra i sierść są elastyczne i często nie wykazują śladów, podczas gdy narządy wewnętrzne, zamocowane na więzadłach i wypełnione krwią, przyjmują siłę opóźnienia bezpośrednio.

Wynikają z tego trzy kwestie.

Wygląd zewnętrzny nie odzwierciedla stanu wewnętrznego. Pies może zostać uderzony na tyle mocno, że dojdzie do pęknięcia płata wątroby, a z zewnątrz widoczne będzie jedynie zabrudzenie sierści. I odwrotnie, niepokojąca rana skóry może być najmniej istotnym problemem.

Niektóre urazy ujawniają się dopiero po wielu godzinach. Stłuczona tkanka płucna przecieka płynem do przestrzeni powietrznych w kolejnych godzinach po uderzeniu, więc wysiłek oddechowy zazwyczaj osiąga szczyt długo po wypadku. Klatka piersiowa, która wydaje się prawidłowa na miejscu zdarzenia, nie jest klatką uznaną za w pełni zdrową.

Adrenalina działa jak tymczasowe znieczulenie. Wyrzut współczulny, który pozwala rannemu zwierzęciu uciec przed zagrożeniem, tłumi również ból, który w przeciwnym razie uniemożliwiłby mu ruch. Efekt ten ustępuje w ciągu kolejnej godziny lub dwóch, i to właśnie wtedy wielu właścicieli zauważa, że pies staje się cichy, osłabiony i odczuwa ból, dochodząc do wniosku, że stało się coś nowego. Nic nowego się nie stało. Maska po prostu opadła.

To jest główny powód, dla którego należy udać się do kliniki tego samego dnia, zamiast obserwować psa. Badanie kosztuje jeden wieczór. Czekanie kosztuje czas, w którym krwawienie wewnętrzne jest jeszcze możliwe do opanowania.

Pierwsze minuty na miejscu zdarzenia

Najpierw zabezpiecz miejsce zdarzenia.

Nie pomożesz psu, jeśli sam zostaniesz potrącony przez inny pojazd. Zatrzymaj ruch lub ostrzeż kierowców, zanim ktokolwiek klęknie na jezdni. W wielu krajach istnieje również prawny obowiązek zgłoszenia kolizji z udziałem psa, a przepisy są różne, dlatego warto sprawdzić zasady obowiązujące w danym miejscu.

Podejdź od przodu, nisko i powoli, mówiąc do psa.

Przestraszony, ranny pies, do którego podejdziesz od tyłu i dotkniesz go bez ostrzeżenia, odwróci się i ugryzie.

Załóż kagańczyk przed dotknięciem bolesnych miejsc.

Kagańczyk z taśmy, tkaniny lub pasek bandaża zawiązany w pętlę na kufie i za uszami zapobiega obrażeniom opiekuna, które mogłyby uniemożliwić dalszy transport psa. Istnieją dwa bezwzględne wyjątki: nigdy nie zakładaj kagańca psu, który ma trudności z oddychaniem, oraz nigdy nie zakładaj go psu, który wymiotuje lub ma uraz pyska bądź twarzy. Psy ras brachycefalicznych nie mogą mieć bezpiecznie założonego kagańca, ponieważ praktycznie nie mają kufy i polegają na otwartym pysku, aby oddychać.

Opanuj widoczne krwawienie za pomocą bezpośredniego nacisku.

Umieść czystą szmatkę, podkład lub złożoną koszulkę na ranie i dociśnij. Dodawaj kolejne warstwy na wierzch, zamiast zdejmować te przesiąknięte, ponieważ podniesienie opatrunku zrywa tworzący się skrzep. Utrzymuj nacisk podczas podróży.

Staza (staza taktyczna/opaska uciskowa) to ostateczność w przypadku kończyny, która krwawi w sposób niekontrolowany mimo nacisku. Jeśli zostanie zastosowana, dokładny czas jej założenia musi zostać zapisany i przekazany weterynarzowi.

Zasłoń rany, nie czyść ich.

Nic żrącego nie może trafić na świeżą ranę urazową: żadnego koncentratu antyseptycznego, spirytusu ani maści. Czysta, wilgotna szmatka w zupełności wystarczy. Rana zostanie prawidłowo przepłukana po podaniu leków uspokajających.

Utrzymuj psa w cieple.

Ranne psy we wstrząsie szybko tracą ciepło, a zimna krew słabo krzepnie. Koc, płaszcz lub folia termiczna nałożona na ciało pomogą utrzymać temperaturę. Nie stosuj bezpośredniego źródła ciepła, takiego jak termofor przy skórze, co przyciąga krew do powierzchni i odciąga ją od narządów wewnętrznych.

Przenoszenie psa z możliwym urazem kręgosłupa lub miednicy

Co jest naprawdę potrzebne: coś płaskiego i sztywnego, koc, podkład chłonny i klatka bądź transporter. Zwykłe przedmioty domowe spełnią swoją rolę, jeśli są pod ręką.

Celem jest przemieszczenie całego zwierzęcia jako jednej całości, bez zginania kręgosłupa i bez przemieszczania złamanej miednicy.

W przypadku średniego lub dużego psa wsuń pod spód sztywną, płaską powierzchnię: deskę, matę z bagażnika, półkę, złożony sztywny koc. Dwie osoby, jedna przy barkach, druga przy biodrach, przesuwają psa zamiast go podnosić, utrzymując grzbiet w linii prostej.

W przypadku małego psa sprawdzi się pudełko ze sztywnymi ściankami lub transporter otwierany od góry. Podpieraj klatkę piersiową i miednicę jednocześnie.

Nigdy nie podnoś psa z podejrzeniem złamania jedną ręką pod brzuszkiem i nigdy nie noś psa trzymając wyłącznie za przednie łapy lub pod pachy. Oba te sposoby skręcają kręgosłup.

Jeśli pies znajduje się w samochodzie, jedź płynnie, a pasażer niech trzyma na nim stabilnie rękę. Nie umieszczaj psa z podejrzeniem urazu kręgosłupa na siedzeniu, z którego może się zsunąć.

Rozpoznawanie wstrząsu, zanim stanie się widoczny

Unieś wargę i spójrz na dziąsło nad kłem. Naciśnij opuszką palca, puść i policz, ile sekund zajmuje powrót białego miejsca do różowego koloru.

Nie potrzebujesz sprzętu, aby wykryć utratę krwi. Wystarczy ocena dziąseł.

Kolor. Prawidłowe dziąsła są różowe i wilgotne. Bladoróżowe, białe, szare lub sine dziąsła oznaczają, że krew nie dociera do powierzchni, albo z powodu jej niedoboru, albo z powodu skurczu naczyń w celu ochrony mózgu i serca.

Czas powrotu włosowatego. Naciśnij opuszką palca dziąsło, puść i obserwuj. Zbledniałe miejsce powinno natychmiast odzyskać kolor. Miejsce, które pozostaje białe zauważalnie dłużej niż sekundę lub dwie, wskazuje na złą perfuzję, a takie, które odzyskuje kolor natychmiast i jest ceglastoczerwone, może oznaczać przeciwne zaburzenie.

Tętno i obwód. Tętno wyczuwalne jako nitkowate i szybkie, zimne łapy oraz końce uszu, a także drżenie u psa, któremu nie jest zimno, wskazują na ten sam problem.

Stan psychiczny. Ciche zachowanie u psa tuż po potrąceniu przez samochód nie oznacza spokoju. Pogorszenie stanu od przytomnego, przez osłabiony, po brak reakcji to najważniejsza zmiana, którą należy zgłosić.

Warto znać prawidłowy kolor dziąseł swojego psa. Niektóre rasy mają zapigmentowane dziąsła, w takim przypadku należy ocenić wewnętrzną stronę powiek lub srom/napletek. Jednorazowe sprawdzenie tego w dniu, gdy pies jest zdrowy, jest cenniejsze niż czytanie o tym.

Ciemne lub ceglastoczerwone dziąsła, bądź dziąsła z drobnymi wybroczynami, również są istotne i powinny zostać opisane w klinice, a nie interpretowane samodzielnie.

Urazy ujawniające się po czasie

Ta sekcja wyjaśnia, dlaczego kontrola jest równie ważna jak pierwsza wizyta.

Stłuczenie płuc.

Stłuczone płuco wypełnia się płynem i krwią w ciągu kolejnych godzin po uderzeniu. Obserwuj, czy oddech staje się szybszy lub wymaga większego wysiłku, czy występuje tłocznia brzuszna przy każdym wdechu, niechęć do leżenia na boku lub cichy kaszel. Stan ten zazwyczaj pogarsza się w ciągu pierwszego dnia, zanim nastąpi poprawa.

Odma opłucnowa.

Powietrze przedostające się do przestrzeni wokół płuc powoduje szybki, płytki, utrudniony oddech oraz sprawia, że pies stoi z rozstawionymi łokciami i wyciągniętą szyją. Może się rozwinąć po wstępnej ocenie.

Pęknięcie przepony.

Pęknięcie ściany mięśniowej między klatką piersiową a jamą brzuszną pozwala organom przemieścić się do klatki piersiowej. U niektórych psów objawy pojawiają się natychmiast, u innych przez dni lub tygodnie nie ma prawie żadnych objawów, a następnie występuje nietolerancja wysiłkowa lub wymioty. Każdy pies, który wydaje się męczyć wyjątkowo szybko w tygodniach po wypadku drogowym, powinien zostać ponownie zbadany pod tym kątem.

Pęknięcie pęcherza moczowego lub cewki moczowej.

To uraz, który właściciele przeoczają najczęściej, ponieważ pies początkowo wygląda dobrze. Mocz wyciekający do jamy brzusznej jest powoli toksyczny, a pies staje się coraz bardziej osłabiony, traci apetyt i wymiotuje w ciągu jednego lub dwóch dni. Zanotuj, czy pies oddawał mocz od czasu wypadku i jak ten mocz wyglądał. Pies, który prze się bez oddawania moczu po potrąceniu przez samochód, wymaga natychmiastowej pomocy.

Zaburzenia rytmu serca po tępym urazie klatki piersiowej.

Stłuczenie mięśnia sercowego może wywołać nieprawidłowy rytm, który często pojawia się dzień lub dwa dni po uderzeniu, a nie na miejscu zdarzenia. Osłabienie, zapaść lub nagła utrata tolerancji wysiłkowej w dniach po wypadku powinny zostać zgłoszone, a wiele klinik ponownie wykona EKG właśnie z tego powodu.

Urazy nerwów.

Przednia łapa ciągnięta ze podwiniętą łapą i brakiem reakcji na mocne uszczypnięcie sugeruje naderwanie korzeni nerwowych w miejscu połączenia łapy z kręgosłupem. Wiotki ogon z bezwiednym oddawaniem moczu lub kału sugeruje uraz u podstawy kręgosłupa. Oba przypadki wymagają badania neurologicznego i oba znacznie zmieniają plan postępowania.

Rany szarpane i oskórowania.

W miejscach, gdzie skóra została otarta o asfalt, tkanka, która pierwszego dnia wygląda na nienaruszoną, może obumrzeć w kolejnych dniach z powodu utraty ukrwienia. Rany te leczy się przez tygodnie, a nie tylko szyje i zapomina.

Złamania, które nie były widoczne na pierwszy rzut oka.

Zwierzę z ciężko złamaną tylną łapą skacze na pozostałych trzech, dlatego pęknięte żebro, złamana żuchwa czy uszkodzony nadgarstek mogą pozostać niezauważone do czasu ustabilizowania najbardziej bolesnej kończyny. Badania kontrolne służą właśnie temu celowi.

Co zrobi zespół ratunkowy

Znajomość procedur sprawia, że wizyta jest mniej stresująca i pomaga w udzielaniu przydatnych odpowiedzi.

Segregacja medyczna (triage) odbywa się przed wszystkim innym i nie obowiązuje tu kolejność zgłoszeń. Pies z trudnościami w oddychaniu jest przyjmowany natychmiast, a Twój pies może zostać wzięty z Twoich rąk bez wyjaśnienia. Tak właśnie działa ten system.

Należy spodziewać się zestawienia takich działań jak: tlenoterapia; leki przeciwbólowe w zastrzyku, zazwyczaj opioidowe zamiast przeciwzapalnych w fazie ostrej, ponieważ leki przeciwzapalne są ryzykowne u odwodnionego lub krwawiącego pacjenta; kaniula dożylna i płynoterapia; szybkie badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej i klatki piersiowej w poszukiwaniu wolnej krwi lub powietrza; pomiar ciśnienia krwi oraz badania krwi, w tym pomiar poziomu mleczanów jako wskaźnika perfuzji tkanek; a także zdjęcia rentgenowskie, gdy pies będzie dostatecznie stabilny.

Ostateczne zaopatrzenie złamań jest zazwyczaj odkładane w czasie. Pies jest poddawany narkozie do operacji ortopedycznej dopiero wtedy, gdy klatka piersiowa i układ krążenia są bezpieczne, co może nastąpić dzień lub później. To opóźnienie jest celowe, a nie wynika z zaniedbania.

Zapytaj bezpośrednio w klinice, jaki jest plan obserwacji i kiedy klatka piersiowa zostanie ponownie oceniona, ponieważ odpowiedź decyduje o tym, czy pies pozostanie w szpitalu.

Co zabrać ze sobą i co zanotować

Prędkość uderzenia ma większe znaczenie, niż się wydaje. Pies potrącony przez samochód cofający z prędkością piechura i pies potrącony przy prędkości drogowej to zupełnie inne problemy kliniczne, a wywiad decyduje o tym, jak szczegółowo badana jest klatka piersiowa i jama brzuszna.

Czego nigdy nie robić

Nie podawaj ludzkich leków przeciwbólowych. Ibuprofen i inne ludzkie leki przeciwzapalne powodują owrzodzenia żołądka i urazy nerek u psów, a paracetamol, sprzedawany również jako acetaminofen, jest toksyczny. Czasem nawet weterynaryjne leki przeciwzapalne są niewłaściwym lekiem u zwierzęcia we wstrząsie lub krwawiącego, ponieważ zmniejszają przepływ krwi przez nerki w momencie, gdy przepływ ten jest już upośledzony.

Nie oferuj jedzenia ani wody, niezależnie od tego, jak bardzo pies wydaje się spragniony. Żołądek pełen wody stwarza ryzyko zachłyśnięcia podczas znieczulenia i może opóźnić operację.

Nie wyciągaj tkwiącego ciała obcego, niezależnie od tego, czy jest to patyk, fragment elementu pojazdu czy odłamek szkła. Może to być jedyna rzecz powstrzymująca silne krwawienie.

Nie stosuj stazy (opaski uciskowej) jako pierwszego kroku przy każdym krwawieniu. Bezpośredni nacisk opanowuje większość krwawień i nie stwarza ryzyka dla kończyny.

Nie przemywaj rany skoncentrowanym środkiem dezynfekcyjnym, wodą z solą zrobioną na oko ani spirytusem. Tkanka uszkodzona przez środek antyseptyczny goi się gorzej niż tkanka pozostawiona w spokoju pod czystym opatrunkiem.

Nie decyduj na podstawie wyglądu zewnętrznego, że z psem jest wszystko w porządku. To badanie służy do ustalenia tego faktu i jest najtańszą częścią całego zdarzenia.

Kiedy szukać pomocy

Jedź natychmiast, bez telefonicznego powiadomienia, jeśli nie możesz zrobić obu tych rzeczy jednocześnie, w przypadku któregokolwiek z poniższych objawów:

• Trudności w oddychaniu, oddychanie przez otwarty pysk w spoczynku, niebieski lub szary język
• Utrata przytomności lub brak możliwości wybudzenia psa
• Krwawienie, które nie zwalnia pod mocnym naciskiem
• Blade, białe lub szare dziąsła
• Niezdolność do wstania, ciągnięta kończyna lub wiotki ogon
• Widocznie zdeformowana kończyna lub kość przebijająca skórę

Następnie, tego samego dnia, nawet jeśli żaden z powyższych objawów nie występuje, po każdym potrąceniu drogowym dowolnego rodzaju.

Powrót do zdrowia odbywa się w ograniczeniu ruchu, w spokojnych warunkach i pod stałą obserwacją. Odpoczynek w klatce ze spisanym planem kontroli to typowy końcowy etap pomyślnego leczenia.

I wróć do kliniki, zamiast czekać na zaplanowaną kontrolę, jeśli w kolejnych dniach u psa wystąpi szybszy lub trudniejszy oddech, pies nie chce jeść, nie oddał moczu, stanie się słaby lub zemdleje, bądź przestanie używać kończyny, której używał wczoraj. Są to opóźnione urazy i wszystkie są znacznie łatwiejsze do wyleczenia we wczesnym stadium.