Zmiany koloru skóry u węża: gnicie łusek, oparzenia, siniaki i prawidłowe linienie

Szybka odpowiedź

Większość tego, co wąż komunikuje na temat swojego zdrowia, pojawia się na jego skórze, a kolor jest pierwszą rzeczą, która ulega zmianie. Problem polega na tym, że kilka zupełnie różnych stanów wygląda na pierwszy rzut oka podobnie: wąż wchodzący w okres linienia matowieje na całym ciele, wąż we wczesnym stadium gnicia łusek zmienia kolor na brzuchu, poparzony wąż ma plamiste odbarwienia, a wąż z posocznicą ma różowe zabarwienie spodu ciała.

Trzy pytania, które pozwalają je rozróżnić, to: gdzie pojawia się zmiana, czy jest symetryczna oraz czy zmienia się na przestrzeni dni. Matowienie całego ciała, które ustępuje, to prawidłowe linienie. Odbarwienie występujące tylko na brzuchu, które się rozprzestrzenia, to zakażenie wywołane mokrym, brudnym lub zimnym terrarium. Różowe lub czerwone zabarwienie łusek brzusznych u węża, który jest dodatkowo ospały, stanowi przypadek pilny.

Proszę spojrzeć na brzuch. Niemal każdy poważny problem skórny u węża hodowlanego zaczyna się na łuskach brzusznych.

• Odbarwienie łusek brzusznych jest gniciem łusek, dopóki nie zostanie udowodnione inaczej, i stanowi problem warunków utrzymania, zanim stanie się problemem medycznym.
• Różowe lub czerwone zaczerwienienie brzucha u matowego, ospałego węża to objaw posocznicy i przypadek pilny.
• Nigdy nie należy używać sztucznych kamieni grzewczych i nigdy nie należy uruchamiać żadnego źródła ciepła bez termostatu. Oparzenia to druga najczęstsza przyczyna uszkodzeń skóry u węży hodowlanych.
• Matowienie całego ciała z niebieskimi oczami, które ustępuje po kilku dniach, to normalny stan przed linieniem.
• Sfotografować zmianę z przedmiotem do porównania skali, w ten sam dzień każdego tygodnia. Postęp zmian stanowi diagnozę.

:::danger
Zabezpieczenie źródła ciepła osłoną i termostatem jest konieczne, ponieważ wąż będzie na nim leżał podczas ogrzewania, co doprowadzi do oparzenia.

Węże szukają ciepła, poruszając się w jego stronę, i nie wycofują się niezawodnie z powierzchni, która je uszkadza, szczególnie przez łuski brzuszne. Kamienie grzewcze, nieosłonięte emitery ceramiczne, niezabezpieczone żarówki oraz maty grzewcze używane bez termostatu powodują głębokie oparzenia, które przez pierwsze dzień lub dwa wyglądają na łagodne, a następnie ujawniają uszkodzenia pełnej grubości. Każde źródło ciepła w terrarium węża wymaga termostatu z prawidłowo umieszczoną sondą, a każda lampa wewnątrz terrarium wymaga fizycznej osłony.
:::

Decyzja w 60 sekund

Jak wygląda prawidłowa zmiana koloru

Węże rutynowo zmieniają kolor i w większości przypadków jest to stan łagodny.

Cykl linienia. Na kilka dni do dwóch tygodni przed linieniem całe zwierzę matowieje, wzór szarzeje, a brzuch może wyglądać na różowy. Następnie oczy stają się mlecznoniebieskie, gdy płyn oddziela starą tarczkę okularową od nowej, utrzymują ten wygląd przez kilka dni, po czym ponownie stają się przejrzyste. Kilka dni po rozjaśnieniu oczu wąż zrzuca wylinkę. Każda część tego procesu jest symetryczna, dotyczy całego zwierzęcia i ustępuje. Wąż w tej fazie ma ograniczony wzrok, wykazuje postawę obronną, zazwyczaj odmawia pokarmu i nie należy brać go na ręce.

Wiek i genetyka. Wiele gatunków ciemnieje, jaśnieje lub zmienia kontrast wzoru w miarę dojrzewania. Niektóre odmiany barwne zmieniają się znacznie w pierwszych latach życia. Jest to proces stopniowy, trwający miesiącami i dotyczący całego zwierzęcia.

Temperatura. Niektóre gatunki ciemnieją w niskiej temperaturze, aby pochłaniać więcej ciepła, a jaśnieją, gdy jest im ciepło. Jeśli wąż jest stale ciemniejszy niż wcześniej, należy sprawdzić gradient temperatur przed podjęciem innych kroków.

Po posiłku lub podczas trawienia. Wzdęty, lekko zaczerwieniony środkowy odcinek ciała jest czymś prawidłowym w trakcie przesuwania się pokarmu.

Gnicie łusek, od pierwszego do ostatniego objawu

Gnicie łusek to ogólne określenie bakteryjnego zakażenia skóry brzusznej i jeden z najczęstszych poważnych problemów u węży hodowlanych. Jest niemal zawsze wywołane warunkami środowiskowymi.

Jak się zaczyna. Łuski brzuszne znajdują się w stałym kontakcie z podłożem. Jeśli podłoże jest mokre lub zanieczyszczone moczanami i kałem, bądź jeśli w terrarium nie ma w ogóle suchego miejsca, bariera ulega zmiękczeniu, a stale obecne bakterie wnikają do wnętrza. Niska temperatura pogarsza sytuację na dwa sposoby: utrzymuje wilgotność podłoża przez dłuższy czas oraz hamuje odpowiedź odpornościową węża, która u gadów zależy bezpośrednio od temperatury ciała.

Wczesne stadium. Poszczególne łuski brzuszne wyglądają na odbarwione: są żółte, beżowe, brązowe lub zaczerwienione na krawędziach. Brak obrzęku, a wąż zachowuje się normalnie. To etap, na którym poprawa warunków w terrarium rozwiązuje problem, i jest to etap, który niemal wszyscy przeoczają, ponieważ nie wygląda poważnie.

Rozwinięte stadium. Odbarwione łuski lekko unoszą się na wolnych krawędziach, a pod nimi lub między nimi pojawiają się pęcherze wypełnione płynem. Pęcherze mogą być przejrzyste, żółte lub podbiegnięte krwią. Wąż może zacząć moczyć się w wodzie, częściej ukrywać lub odmawiać pokarmu.

Zaawansowane stadium. Pęcherze pękają, pozostawiając surowe, sączące się owrzodzenia. Następuje utrata łusek. Zakażenie wnika do głębszych tkanek, a następnie do krwiobiegu. W tym momencie wąż staje się ospały, brzuch przybiera różowe lub czerwone zabarwienie, pojawiają się drobne wybroczyny, a zwierzę może otwierać pysk lub oddychać z wysiłkiem. Ten etap często kończy się śmiercią.

Co naprawdę pomaga w leczeniu. Przede wszystkim należy całkowicie zmienić środowisko: zastosować suche, czyste podłoże, takie jak zwykłe ręczniki papierowe na okres leczenia, codzienne czyszczenie miejscowe, pełne czyszczenie i dezynfekcję terrarium oraz jego wyposażenia, a także zweryfikowany gradient temperatur, aby wąż mógł korzystać z odpowiednio ciepłej strefy. Ponadto rozwinięte przypadki wymagają weterynaryjnego zaopatrzenia ran i zazwyczaj leków układowych (antybiotyków) dobranych na podstawie wymazu, ponieważ wywołujące je bakterie są różne, a niewłaściwy lek powoduje utratę czasu, którego wąż nie ma.

Należy ważyć węża co tydzień, co tydzień fotografować brzuch i zapisywać daty obu czynności. Postęp zmian w ciągu dwóch tygodni pozwala weterynarzowi ocenić, jak szybko rozwija się choroba.

Oparzenia i dlaczego z początku wyglądają na łagodne

Uraz termiczny to druga główna przyczyna odbarwienia skóry i ma charakterystyczny przebieg: występuje w wyodrębnionym obszarze, a nie jako ogólna zmiana, zazwyczaj na powierzchni brzusznej lub na boku skierowanym w stronę źródła ciepła, często o kształcie odpowiadającym źródłu ciepła.

Niebezpieczną cechą jest czas ujawniania się zmian. Oparzenie obejmujące głębsze warstwy wygląda jak nieznacznie odbarwiona plama w pierwszym dniu, pęcherze w drugim lub trzecim dniu, a pełny zakres ujawnia w ciągu kolejnego tygodnia, gdy martwa tkanka oddziela się od zdrowej. Właściciele, którzy oceniają uraz pierwszego dnia, rutynowo go bagatelizują.

Przyczyny są powtarzalne: Kamienie grzewcze, których w ogóle nie należy używać. Maty grzewcze używane bez termostatu lub z sondą umieszczoną w złym miejscu. Maty umieszczone pod grubą warstwą podłoża, pod którą wąż się zakopuje, przez co leży bezpośrednio na najgorętszej powierzchni. Nieosłonięte żarówki i emitery ceramiczne wewnątrz terrarium, na które węże się wspinają. Uszkodzone termostaty, dlatego tak ważny jest osobny termometr i regularne odczytywanie jego wskazań.

Poparzony wąż wymaga leczenia u weterynarza. Oparzenia są bolesne, powodują utratę płynów i ulegają zakażeniom. Nie należy stosować maści na oparzenia dla ludzi, olejów, masła, preparatów z miodem ani środków odkażających przed zbadaniem zwierzęcia.

Inne przyczyny zmiany koloru skóry

Roztocza. Małe, poruszające się ciemne punkty, gromadzące się wokół oczu, pod brodą, w dołkach policzkowych pytonów i duszicieli oraz w fałdach steku. Drobny, szary osad w misce z wodą to klasyczny objaw, podobnie jak stale moczący się w wodzie wąż i nieprawidłowe linienie. Roztocza powodują również uniesienie łusek i drobne ślady. Leczenie musi objąć terrarium, jego wyposażenie oraz pomieszczenie, a nie tylko zwierzę, przy czym wybór preparatu ma kluczowe znaczenie, ponieważ niektóre środki dostępne bez recepty są niebezpieczne dla węży.

Zatrzymana wylinka. Plamy matowej, napiętej, nieprzejrzystej skóry pozostałej po niepełnym linieniu, najczęściej na oczach jako zatrzymane tarczki okularowe oraz wokół czubka ogona. Zatrzymany pierścień na ogonie działa jak opaska uciskowa i prowadzi do martwicy tkanek. Należy zwiększyć wilgotność, zapewnić wilgotną kryjówkę i szorstką powierzchnię do ocierania się, a wszelkie pozostałości na oczach powinien usunąć weterynarz zamiast samodzielnego ich zrywania.

Grzybica. Strypy, uniesione guzki, pogrubione lub szorstkie łuski, szczególnie wokół głowy i szczęki. Ta grupa schorzeń nie może być odróżniona od zakażenia bakteryjnego jedynie na podstawie wyglądu, wymaga diagnozy laboratoryjnej i nie reaguje na leki przeciwbakteryjne.

Ropnie. Twarde, wyodrębnione uwypuklenie pod łuskami, często będące następstwem ukąszenia przez ofiarę, zadrapania lub zastrzyku. Ropa u gadów ma konsystencję stałą, a nie płynną, więc ropnie te nie drenują się tak jak u ssaków i na ogół wymagają chirurgicznego usunięcia.

Zużycie i otarcia. Otarta, blada lub brakująca skóra na pysku i brodzie na skutek uporczywego ocierania nosem o szkło lub siatkę, a także zużyte łuski brzuszne od szorstkiego podłoża. Wskazują one na problem z terrarium, najczęściej na brak kryjówek lub próbę ucieczki zwierzęcia.

Zdrowe łuski są gładkie, błyszczące i płaskie, o czystych krawędziach, z przejrzystą tarczką okularową nad okiem.

Gdzie zawodzi powszechna porada

„Kąpiel w rozcieńczonym środku odkażającym załatwi sprawę”.

Kąpiele odkażające mają swoje zastosowanie w zaopatrywaniu ran pod nadzorem weterynarza, ale stosowane samodzielnie leczą jedynie powierzchnię zakażenia, którego przyczyna nadal występuje w terrarium. Utrudniają również interpretację posiewu z wymazu, co opóźnia wybór skutecznego antybiotyku. Należy poprawić warunki w terrarium tego samego dnia i uzyskać diagnozę przed podaniem leków.

„Wystarczy osuszyć terrarium i samo się zagoi”.

Osuszenie terrarium jest niezbędne, ale niewystarczające, gdy powstały już pęcherze lub owrzodzenia, ponieważ w tym momencie bakterie znajdują się już pod powierzchnią skóry.

„Zdejmij pozostałą wylinkę”.

Zrywanie wylinki usuwa żywą łuskę i stwarza uszkodzenie skóry prowadzące bezpośrednio do zakażenia. Odpowiednia wilgotność, wilgotna kryjówka i szorstka powierzchnia pozwalają zrobić to bezpiecznie; usuwaniem pozostałości z oczu zajmuje się weterynarz.

„Zwiększ wilgotność, to pomaga na wszystko”.

Wilgotność odpowiednia dla gatunków z deszczowych lasów równikowych jest niewłaściwa dla gatunków pustynnych, a ogólnie wysoka wilgotność przy słabej wentylacji jest główną przyczyną zarówno gnicia łusek, jak i zakażeń układu oddechowego. Każdy gatunek wymaga właściwej wilgotności z przepływem powietrza oraz suchego miejsca do leżenia.

„Mata grzewcza jest w porządku, mogę jej dotknąć i jest tylko ciepła”.

Dłoń dotyka powierzchni przez sekundę. Wąż leży na niej przez wiele godzin, a gatunki grzebiące przedostają się pod podłoże do najgorętszego miejsca. Należy mierzyć temperaturę termometrem na powierzchni, stosować termostat i sprawdzać, czy sonda się nie przemieściła.

Czego nigdy nie robić

Nie należy przekłuwać pęcherzy. Stanowią one barierę, a ich otwarcie wprowadza zakażenie do głębszych tkanek.

Nie należy stosować maści z antybiotykiem przeznaczonych dla ludzi, kremów na oparzenia, wazeliny, olejów, olejek z drzewa herbacianego ani żadnych olejków eterycznych. Niektóre z nich są bezpośrednio toksyczne dla gadów, a wszystkie utrudniają postawienie diagnozy.

Nie należy drastycznie podnosić temperatury, aby pomóc wężowi w walce z zakażeniem. Należy podnieść ją do właściwego zakresu dla danego gatunku, zweryfikowanego termometrem, i nie wyżej; przegrzanie stwarza własne zagrożenie dla życia.

Nie należy trzymać chorego węża na wilgotnym podłożu, mechu ani korze. Zwykły ręcznik papierowy pozwala kontrolować odchody, utrzymuje brzuch w suchości i może być codziennie wymieniany.

Nie należy zwalczać roztoczy preparatami przeznaczonymi dla psów, kotów lub do zwalczania szkodników domowych, chyba że zostały one wyraźnie zalecane przez weterynarza gadów. Niektóre z nich są neurotoksyczne dla węży.

Nie należy pomijać kwarantanny u nowego zwierzęcia. Roztocza i choroby zakaźne przedostają się do hodowli niemal wyłącznie w ten sposób.

Nie należy czekać, aż wąż będzie wyglądał na chorego. Do czasu, gdy wąż z zakażeniem skóry jest widocznie ospały, zakażenie ma już zazwyczaj charakter układowy.

Kiedy udać się po pomoc

Należy udać się natychmiast w przypadku różowego lub czerwonego zaczerwienienia na brzuchu u matowego węża, otwartych lub sączących się owrzodzeń, oparzenia, otwierania pyska lub utrudnionego oddychania, a także gdy wąż nie potrafi się odwrócić z grzbietu.

Należy umówić wizytę w ciągu tygodnia w przypadku pęcherzy, uniesionych krawędzi łusek, odbarwionych łusek brzusznych, które nie poprawiły się po korekcie warunków w terrarium, strychów lub guzków w jakimkolwiek miejscu, zatrzymanych tarczek okularowych, ciasnego pierścienia zatrzymanej wylinki na ogonie lub roztoczy.

Należy umówić rutynową wizytę w przypadku powtarzających się niepełnych linień, uporczywego ocierania nosem lub u węża, który stopniowo zmieniał kolor na przestrzeni miesięcy, bez wyjaśnienia tego cyklem linienia.

Na wizytę należy przynieść zdjęcia brzucha z datami, wpis dotyczący wagi, informację o rodzaju podłoża i częstotliwości jego wymiany, źródle ciepła i o tym, czy jest ono podłączone do termostatu, zmierzonych temperaturach na obu końcach gradientu wykonanych na poziomie powierzchni, odczytach wilgotności, dacie ostatniego linienia oraz informacji, czy było ono pełne, wpisie dotyczącym karmienia i szczegółach na temat każdego zwierzęcia dodanego do hodowli w ciągu ostatnich kilku miesięcy.

Suche brzuszysko, prawidłowy gradient i pełne wylinki w jednym kawałku pokazują z zewnątrz, jak wygląda prawidłowe utrzymanie zwierzęcia.