Huisdierproblemen bij konijnen aangeboren door lichaamsbouw: hangoren, dwergschedels, reuzenframes en Rex-vachten

Snel antwoord

De oorbasis van een konijn met hangoren is het meest waardevolle onderdeel om te controleren, en hetgeen waar de meeste baasjes nooit aan denken.

Het merendeel van de chronische gezondheidsproblemen bij een konijn is al voor de geboorte vastgelegd in de lichaamsbouw. Een gevouwen oor kan geen oorsmeer afvoeren. Een verkorte schedel biedt geen ruimte voor tanden die continu doorgroeien. Een zwaar frame belast pootjes die geen eeltkussentjes hebben. Een Rex-vacht laat die pootjes onbeschermd.

Dit betekent niet dat deze konijnen slechte huisdieren zijn. Het betekent dat de controles die ertoe doen verschillen per konijn, en het onderstaande schema is opgebouwd rond lichaamsbouw in plaats van leeftijd.

• Konijnen met hangoren hebben een onderzoek van de gehoorgangen nodig, niet alleen een blik op de oorschelpen.
• Dwergrassen en rassen met een platte kop hebben een controle van de kiezen nodig, waarbij een blik in de mond bij bewustzijn alleen de voorkant laat zien.
• Reuzenkonijnen en Rex-konijnen hebben een wekelijkse inspectie van de hakken nodig, omdat drukplekken ontstaan onder intacte vacht.
• Konijnen met wolvachten moeten volgens een schema worden geknipt, niet pas getrimd wanneer ze er onverzorgd uitzien.
• Een wekelijks gewicht is de goedkoopste screening die er bestaat en het spoort al deze problemen eerder op dan visuele inspectie.

Beslis binnen 60 seconden

Hangoren: het afvoerprobleem

De mutatie bij hangoren verandert het kraakbeen zodat het oor flopt in plaats van rechtop staat. Daar stopt het niet. De verandering zet zich voort in de gehoorgang, die nauwer wordt en vaak geknikt raakt waar het oor bij de basis dubbelvouwt.

De gehoorgang van een konijn met staande oren is een brede, bijna verticale buis. Oorsmeer en dode huidcellen migreren naar buiten en vallen weg. Er stroomt lucht doorheen en het blijft droog.

Vouw het oor en u sluit het deksel op dat systeem. Oorsmeer hoopt zich op in het horizontale deel van de gang, koekt aan en vormt een prop. De omgeving daaronder wordt warm, vochtig en luchtloos, precies wat opportunistische bacteriën nodig hebben.

Van daaruit is het verloop voorspelbaar. Ophoping van oorsmeer, daarna ontsteking van de bekleding van de gehoorgang, daarna infectie, daarna verdikking van de wand van de gehoorgang waardoor deze nog nauwer wordt, daarna breuk van het trommelvlies, daarna aandoening van het middenoor, daarna aandoening van het binnenoor met een scheve kop en evenwichtsverlies. Gaandeweg kan er een abces ontstaan bij de oorbasis, wat bij konijnen een solide massa is van dikke, kaasachtige pus die niet afvloeit en meestal operatief verwijderd moet worden.

Het verontrustende is hoe stil de vroege stadia zijn. Onderzoek waarbij hangoren en konijnen met staande oren werden vergeleken, wees uit dat hangoren veel vaker nauwe gehoorgangen, zichtbare ophoping van oorsmeer en pijn hebben bij onderzoek van de oren en mond, vaak bij dieren waarvan de baasjes hadden gemeld dat er helemaal geen probleem was.

Wat u daadwerkelijk moet doen.

Bekijk wekelijks bij daglicht de opening van het oor. U controleert op afscheiding bij de ingang, een geur, korstvorming, en of het konijn protesteert wanneer de basis van het oor voorzichtig wordt aangeraakt.

Vraag bij elk routinebezoek aan de dierenarts om een otoscopisch onderzoek van de gehoorgang en noem het woord hangoor. Een visuele check van de oorschelp vertelt u niets over de gehoorgang.

Let op gedrag in plaats van afscheiding: met de kop schudden, krabben dat steeds aan één kant terugkeert, de kop enigszins scheef houden tijdens het eten, knorrig worden bij het aaien over de kop, of één kant van het gezicht minder verzorgen.

Als er een aandoening wordt gevonden, is beeldvorming belangrijk. Een CT-scan laat de gehoorgang, het middenoor en de tandwortels tegelijk zien, en bij hangoren blijken de oor- en gebitsproblemen vaak hetzelfde probleem, bekeken vanuit twee hoeken.

Langoor-rassen hebben een tweede, eenvoudiger probleem. Oren die de grond raken, worden vertrapt, komen klem te zitten in deuren, slepen door de toiletbak en raken gewond. Controleer de oorpunten op vervuiling en letsel als onderdeel van dezelfde wekelijkse controle.

Dwergschedels en platte koppen: het gebitsprobleem

Hooi is het mechanisme voor slijtage. Een konijn dat enthousiast groenten en biks eet maar het hooi laat liggen, vertoont een gebitsprobleem voordat er ook maar enige tand zichtbaar is.

Elke tand in de mond van een konijn groeit gedurende het hele leven continu door. Ze blijven op de juiste lengte alleen omdat de boven- en ondertanden tegen elkaar slijten, en die maling gebeurt alleen op de juiste manier tijdens het lange, zijwaartse kauwen dat vezelig hooi vereist.

Selectief fokken op een korte, ronde, aantrekkelijke kop verkort de botten van de schedel. Het verkort de tanden niet, en het verandert niet hoe snel ze groeien.

Het resultaat is een mismatch. De onderkaak staat naar voren ten opzichte van de bovenkaak, de snijtanden ontmoeten elkaar niet meer rand-aan-rand en krullen in plaats van te slijten, en de kiezen ontwikkelen scherpe punten, sporen genoemd, aan de kant van de tong onder en de kant van de wang boven.

Die sporen snijden. Een konijn met sporen op de kiezen heeft zweren op de tong en aan de binnenkant van de wangen, en kauwen doet pijn. Het stapt over op zacht voer, dat minder maling vereist, wat betekent dat de tanden nog minder slijten, wat de sporen erger maakt. De vicieuze cirkel is rond.

De stadia die baasjes daadwerkelijk kunnen zien.

Beginnend: de hooi-inname daalt terwijl biks en groenten nog enthousiast worden gegeten. Het konijn kan een hap hooi nemen en weer laten vallen. blindedarmkeutels worden niet meer opgegeten en plakken aan de onderkant, omdat ombuigen om ze van de anus te pakken ongemakkelijk is.

Vastgesteld: het gewicht begint te dalen. De kin en voorpoten zijn vochtig door speeksel. Eén oog traant constant. Er kan een subtiele verandering in de vorm van de kop zijn.

Vergevorderd: een harde zwelling langs de kaak of onder het oog door een tandwortelabces, volledig verlies van eetlust, en darmstasis, wat hetgeen is waar ze daadwerkelijk aan overlijden.

De verbinding met het traankanaal.

De wortels van de bovenste snijtanden lopen precies langs het traankanaal. Terwijl een wortel in de verkeerde richting verlengt, drukt hij op het kanaal en blokkeert dit. Tranen lopen dan over het gezicht in plaats van weg te lopen in de neus.

Dit is de reden waarom een konijn met een permanent tranend oog en geen oogletsel een gebitsprobleem heeft tot het tegendeel is bewezen, en waarom behandelen met alleen oogdruppels nooit werkt.

Het falen van het gebruikelijke advies.

Baasjes krijgen vaak te horen dat een dierenarts het gebit van het konijn heeft gecontroleerd. Bij een konijn bij bewustzijn, waarbij de mond wordt opengehouden door de hand of met een kleine otoscoop-conus, zijn de snijtanden en de allervoorste kiezen te zien. De achterkant van de mond niet.

Een echt onderzoek van de kiezen vereist sedatie of anesthesie, en vaak beeldvorming. Als uw konijn een platte kop heeft, gewicht verliest, een natte kin of een tranend oog heeft, en een onderzoek bij bewustzijn niets opleverde, dan is die bevinding niet doorslaggevend. Zeg dit en vraag wat een onderzoek onder sedatie zou toevoegen.

En de preventie.

Onbeperkt grashooi, de hele tijd, overal waar het konijn rust. Het is geen vezelsupplement, het is het mechanisme dat de tanden op de juiste lengte houdt. Geen enkele hoeveelheid kauwspeelgoed vervangt de zijwaartse maalbeweging van hooi.

Rassen met een platte kop hebben ook nauwe neuspassages, dus ze snuiven meer, verdragen hitte minder goed, en zijn vatbaarder voor luchtweginfecties. Lawaaierige ademhaling bij een dwerg of leeuwenkop is de moeite waard om aan een dierenarts te melden in plaats van het te accepteren als een raskenmerk.

Reuzen en Rex-vachten: het pootprobleem

Konijnen hebben geen eeltkussentjes op hun poten. Waar een hond of kat dikke verhoornde kussentjes heeft, heeft een konijn een huid bedekt met vacht, die direct over de botten van de hak rust.

Pododermatitis, meestal zere hakken genoemd, begint wanneer die vacht op het druk-punt dun wordt gesleten. De huid daaronder kleurt rood, daarna verhardt deze, daarna breekt de huid. Eenmaal gebroken kan deze geïnfecteerd raken, en een infectie boven een hak kan het bot bereiken, waarna behandeling langdurig, duur en soms onsuccesvol wordt.

Drie dingen veroorzaken het, en het ras ligt ten grondslag aan alle drie.

Gewicht. Een Vlaamse Reus of Franse Hangoor concentreert de lichaamsmassa van meerdere dwergkonijnen op pootjes die niet verhoudingsgewijs groter zijn. Obesitas bij elk ras doet hetzelfde.

Vacht. Rex-konijnen missen de normale lange dekharen. Hun pluche vacht is prachtig en is dun precies daar waar dikte beschermend is. Rex- en mini Rex-konijnen ontwikkelen eerder zere hakken, en op ondergronden die andere konijnen verdragen.

Ondergrond. Draadvloeren zijn de klassieke oorzaak en mogen nooit worden gebruikt. Kale tegels, dunne plastic bakken, beton en samengeklonterd vochtig strooisel zijn de langzamere versies. Vocht is een versterker: in urine gedrenkte vacht weekt de huid en versnelt alles.

Wat u moet doen.

Draai het konijn voorzichtig of til elke poot op en bekijk wekelijks de onderkant van de hak. U zoekt naar het dunner worden van de vacht, een glimmende kale plek, roodheid, harde grijs-gele eeltvorming, of enige breuk in de huid.

Bied diepe, droge, zachte, antislip-rustplaatsen. Dik strooisel, zeegrasmatten, fleece over een antislip-ondergrond, en voldoende ervan zodat het konijn nooit op een harde vloer rust.

Houd toiletbakken schoon, want een konijn dat in nat strooisel zit, staat met zijn pootjes in ammoniak.

Beheer het gewicht serieus bij zware rassen, en onthoud dat een reuzenkonijn dat niet bij zijn eigen achterwerk kan om blindedarmkeutels te eten, vervuiling zal opbouwen, en vervuiling bij warm weer is hoe madenziekte begint.

Reuzenrassen brengen andere kosten met zich mee die het waard zijn om te weten voordat u er een aanschaft. Ze ontwikkelen jonger artrose, ze leven over het algemeen korter dan kleine rassen, ze hebben verhoudingsgewijs grotere huisvesting, toiletbakken en reismanden nodig, en hartziekten zijn bij hen beschreven.

Ze zijn ook de konijnen die het meeste risico lopen door een slechte hantering. De krachtige achterpoten van een konijn tegen een ruggengraat die verhoudingsgewijs licht is, kan die ruggengraat tijdens een enkele worsteling doen breken, en hoe zwaarder het konijn, hoe moeilijker het goed te ondersteunen is. Reuzenkonijnen moeten op vloerniveau of met volledige lichaamsondersteuning worden gehanteerd, en zijn er vaak beter bij gebaat als ze helemaal nooit worden opgepakt.

Wolvachten en andere erfelijke valkuilen

Angora en andere wolvachten.

Hun vacht groeit continu en verhaart niet op de normale manier. Zonder elke paar maanden te knippen, klit het tot op de huid, en gekitte wol veroorzaakt dezelfde huidbeschadiging als elders in deze gids beschreven, plus een ernstige hitte-intolerantie.

Het inslikken van wol tijdens het verzorgen draagt ook bij aan een vertraging van de darmen. Angora's zijn een verplichting van meerdere uren per maand, en dat moet een besluit zijn dat voor de aankoop wordt genomen.

Leeuwenkoppen.

De manen en, bij sommige lijnen, de 'rok' hebben regelmatig aandacht nodig, en leeuwenkoppen dragen ook vaak de schedelstructuur van dwergen, dus ze combineren de inzet voor de vacht met het gebitsrisico.

Het dwerggen zelf.

Het ware dwerggen is dodelijk wanneer een jong twee kopieën erft. Die jongen, bekend als 'peanuts', worden veel kleiner geboren en overleven niet. Dit is een overweging voor de fokker en niet voor het baasje, maar het is de reden waarom twee dwergkonijnen nooit zomaar bij elkaar gefokt moeten worden.

Bont- en gevlekte patronen.

Een enkele kopie van het vlekken-gen, zoals bij dit bonte patroon, veroorzaakt helemaal geen problemen. Alleen de dubbele dosis, geproduceerd door twee gevlekte konijnen te paren, draagt het risico op megacolon.

In gevlekte lijnen kunnen konijnen die twee kopieën van het vlekken-gen erven, het megacolon-syndroom ontwikkelen: chronisch abnormale keutels, slechte darmmotiliteit, intermitterende gasophoping en een slechte groei, veroorzaakt door een abnormale ontwikkeling van de zenuwvoorziening naar de darmen.

Als u een overwegend wit, zwaar gevlekt konijn heeft met levenslange intermitterende diarree, vreemd gevormde keutels en herhaalde gasophoping die niemand kan verklaren, is dit de moeite waard om bij naam te noemen bij een konijnkundige dierenarts.

Malocclusie als erfelijke eigenschap.

Naast schedelvorm is kaak-misalignement zelf erfelijk in sommige lijnen. Een konijn wiens snijtanden vanaf de eerste maanden niet goed stonden, in plaats van na jaren van een hooi-arm dieet, vertoont een genetisch probleem en mag niet worden gebruikt voor de fok.

Het screeningsschema, per lichaamsbouw

Een platte weegschaal, een notitieblok en twee minuten per week. De gewichtslijn beweegt voordat al het andere dat doet.

Wat u nooit moet doen

Spoel of giet niets in de gehoorgang van een hangoor voordat deze is onderzocht. Als het trommelvlies geperforeerd is, bereikt de vloeistof het middenoor.

Knip of trim de overgroeide snijtanden van een konijn niet met een kniptang of nagelknipper. Konijnentanden versplinteren en splijten tot in de wortel, wat abcessen veroorzaakt. Bijvijlen onder sedatie is de juiste methode.

Accepteer een permanent tranend oog niet als een raskenmerk bij een konijn met een platte kop. Het is een traankanaal dat geblokkeerd is door een tandwortel totdat iemand het tegendeel bewijst.

Huisvest geen konijn op een draadvloer, en ga er niet vanuit dat een dun laagje bodembedekking in een plastic bak een adequate rustplaats is voor een zwaar of Rex-gecoat konijn.

Beperk hooi niet in een poging om een konijn biks of groenten te laten eten. Hooi is het mechanisme dat de tanden op de juiste lengte houdt.

Til een reuzenkonijn niet op zonder volledige ondersteuning van de achterhand, en zet niet door bij een konijn dat spartelt. Zet het neer en probeer een andere manier.

Fok niet met twee konijnen met dezelfde extreme eigenschap: twee dwergen, twee gevlekte konijnen, of twee konijnen met enige geschiedenis van malocclusie.

Ga er niet vanuit dat de achteruitgang van een ouder konijn ouderdom is. Bij konijnen is het meeste van wat lijkt op veroudering gebitspijn, artrose, of een oor dat al een jaar stilletjes geïnfecteerd is.

Wanneer hulp zoeken

Ga dezelfde dag nog voor een scheve kop, evenwichtsverlies, een oog dat niet wil sluiten, een konijn dat is gestopt met eten, geen ontlasting gedurende meerdere uren, of een konijn dat ineengedoken en onverantwoordelijk zit.

Boek binnen de week voor een natte kin of vochtige voorpoten, een permanent tranend oog, met de kop schudden of krabben aan het oor, een harde knobbel langs de kaak of onder het oog, uitdunnende vacht of roodheid op een hak, of een gewicht dat is gedaald bij twee wegingen.

Vraag direct om een otoscopisch ooronderzoek bij een hangoor, en om een bespreking van een gebitsonderzoek onder sedatie bij een konijn met een platte kop wiens symptomen niet overeenkomen met een onderzoek bij bewustzijn.

Neem deze mee naar de afspraak: het gedateerde gewichtslogboek, het ras en volwassen gewicht, foto's van de hakken en van eventuele afscheiding, wat het konijn daadwerkelijk eet op een dag met de verhoudingen hooi en biks, de ondergrond en het strooisel waarop het rust, hoe lang het teken aanwezig is, en of er iets in de omgeving is veranderd.

Voor een hangoor met een oor- of gebitsteken, vraag wat beeldvorming zou toevoegen voordat u akkoord gaat met een behandelplan. Oor- en tandwortelaandoeningen bij deze konijnen blijken vaak hetzelfde probleem te zijn, en dat vroegtijdig ontdekken verandert het hele plan.