Gebitsproblemen bij de chinchilla: malocclusie en de eerste symptomen

Snel antwoord

Chinchillatanden worden niet gepoetst. Er is geen tandverzorgingsroutine voor thuis en pogingen om de tanden te poetsen kunnen leiden tot letsel bij het dier en uzelf.

Elke tand en kies van een chinchilla groeit gedurende het hele leven continu door. Ze blijven op de juiste lengte door urenlang kauwen op stug weidehooi; niets anders kan deze taak vervangen.

• Onbeperkt weidehooi is het volledige tandverzorgingsplan. Biks (pellets) en snacks zorgen niet voor de juiste slijtage.
• Het eerste teken van gebitsproblemen is bijna nooit in de bek te zien. Het is gewichtsverlies.
• Weeg uw chinchilla wekelijks. Een dalende lijn is de vroegste waarschuwing die u krijgt.
• Kwijlen en een natte kin zijn late symptomen, geen vroege.
• Het grootste deel van het probleem bevindt zich achter in de bek, waar u het zonder instrumenten niet kunt zien.

:::danger
Stop nooit een tandenborstel, vinger of ander hulpmiddel in de bek van een chinchilla.

De bek is smal, de wangzakken zijn uiterst kwetsbaar en de snijtanden kunnen hard en snel bijten. U kunt de kiezen van buitenaf niet zien, dus handelingen die u thuis uitvoert bereiken nooit het weefsel waar het echt om gaat. Een chinchilla met vermoedelijke gebitsproblemen moet worden onderzocht door een dierenarts voor exoten met behulp van een otoscoop of endoscoop, meestal onder sedatie.
:::

Beslis binnen 60 seconden

Waarom chinchillatanden anders zijn

Chinchilla's zijn geëvolueerd om taaie, vezelige en voedingsarme bergvegetatie te eten. Dit dieet slijt het tandglazuur constant af, waardoor de tanden zich zo hebben ontwikkeld dat ze continu meegroeien om dit te compenseren.

Alle twintig tanden en kiezen zijn elodont, wat betekent dat ze een open wortel hebben en permanent groeien. De vier snijtanden aan de voorkant zijn zichtbaar. De zestien kiezen daarachter zorgen voor het maalwerk en zijn verborgen.

Slijtage treedt alleen op bij de juiste kauwbeweging. Het vermalen van stugge vezels beweegt de kaak zijwaarts, waardoor de kiezen gelijkmatig slijten. Het kraken van biks en snacks beweegt de kaak voornamelijk op en neer, wat niet voor de juiste slijtage zorgt.

Wanneer de slijtage achterblijft bij de groei, worden de kiezen te lang. De kronen ontwikkelen scherpe punten (haken) die de tong en wangen beschadigen. De wortels groeien de andere kant op: in het kaakbot en omhoog richting de oogkassen.

Dit is de reden waarom een gebitsprobleem bij een chinchilla zich vaak uit in een traand oog, een bult op de kaak of simpel gewichtsverlies, lang voordat er aan de tanden zelf iets afwijkends te zien is.

Hoe een gezonde bek en een gezond gewichtsverloop eruitzien

De zichtbare snijtanden moeten recht staan, netjes op elkaar aansluiten en de bovenste twee moeten de onderste licht overlappen. Ze horen geel tot dieporanje van kleur te zijn. Bleke of kalkachtig witte snijtanden zijn reden om met een dierenarts te bespreken.

De kin en de vacht onder de kaak moeten volledig droog zijn. Elke vorm van vochtigheid of klitten is een belangrijk signaal.

Een gezonde chinchilla besteedt een groot deel van de tijd dat hij wakker is aan het eten van hooi, waarbij een hoorbaar, gestaag maalgeluid te horen is. Lange, ononderbroken sessies bij de hooiruif zijn precies wat u wilt zien.

De keutels moeten overvloedig, stevig en consistent van formaat zijn. Een afname van het aantal keutels is een van de snelste indicatoren dat het dier minder is gaan eten.

Het gewicht van een volwassen chinchilla hoort van week tot week stabiel te zijn, met slechts kleine schommelingen. Het gaat om de trend (de lijn), niet om een enkele meting.

Veranderingen die direct actie vereisen

Een dalend gewicht gedurende twee opeenvolgende wekelijkse metingen.

Bij een volwassen chinchilla zonder verandering in het dieet is een dalende gewichtstrend een alarmsignaal. Gebitsproblemen zijn dan een van de eerste zaken die moeten worden uitgesloten.

Wel biks en snacks eten, maar hooi laten liggen.

Hooi vereist het meeste werk van de kaken. Een chinchilla met pijnlijke kiezen stopt als eerste met het eten van hooi, terwijl zachter voedsel nog wel lukt. Hierdoor denken eigenaren vaak ten onrechte dat de eetlust normaal is.

Voer oppakken, kort kauwen en het dan weer laten vallen.

Dit patroon van beginnen met eten en het vervolgens wegleggen is kenmerkend voor pijn in de bek, niet voor een gebrek aan honger.

Een natte kin of vochtige voorpoten.

Kwijlen bij chinchilla's wordt ook wel 'slobbers' genoemd. Het betekent dat speeksel niet normaal kan worden doorgeslikt en wijst op gevorderde gebitsproblemen.

Minder of helemaal geen keutels.

De darmen van een chinchilla moeten constant in beweging blijven. Minder voedselinname zorgt ervoor dat de darmwerking vertraagt. Darmstase wordt binnen een dag een levensbedreigend spoedgeval op zich.

De routine om problemen vroegtijdig op te sporen

Wat u nooit moet doen

Poets de tanden niet, gebruik geen tandpasta en gebruik geen tandverzorgingsproducten voor mensen of honden. Geen van deze middelen is veilig of nuttig voor een chinchilla.

Probeer nooit zelf overgroeide snijtanden te knippen of te vijlen. Het knippen van tanden kan ze in de lengte doen splijten en de tandholte blootleggen, wat leidt tot pijnlijke abcessen. Dierenartsen slijpen tanden om precies deze reden in plaats van ze te knippen.

Dwangvoer een chinchilla niet zonder advies van een dierenarts. Verslikking is een reëel risico en de onderliggende oorzaak moet nog steeds worden behandeld.

Ga er niet van uit dat het inkorten van de snijtanden het probleem heeft opgelost. Als de kiezen overgroeid zijn, zullen de snijtanden snel weer scheef groeien en blijft het dier pijn houden.

Wacht niet af om te zien of de eetlust vanzelf terugkeert. Een chinchilla die stopt met eten heeft zeer weinig tijd.

Wanneer hulp inschakelen

Neem dezelfde dag nog contact op bij kwijlen, een natte kin, het weigeren van hooi, verminderde of afwezige keutels, een zwelling langs de kaak of een traand oog aan één kant.

Maak binnen een week een afspraak bij een dalende gewichtstrend, selectief eten of het herhaaldelijk laten vallen van voedsel.

Kies een dierenarts met aantoonbare ervaring met exotische kleine zoogdieren. Een goed onderzoek van de kiezen vereist een otoscoop of endoscoop en meestal sedatie; een snelle blik op de voortanden bij een wakkere chinchilla mist het overgrote deel van de gebitsproblemen.

Neem uw gewichtslogboek mee, evenals een beschrijving van wat de chinchilla wel en niet eet, het merk en type hooi en biks, en foto's van eventuele zwellingen in het gezicht of ooguitvloeiing. Deze geschiedenis helpt de dierenarts vaak om aanzienlijk sneller tot een diagnose te komen.