Kirpi tırmanışı ve düşüşler: neden parmaklıklara tırmanırlar ve sonrasında oluşan yaralanmalar

Kısa cevap

Yaşam alanının duvarlarında çalışan bir kirpi, yaşam alanı hakkında size bir şeyler anlatıyordur. Tırmalama, köşeleri kazıma ve tırmanma, aynı mesajın farklı versiyonlarıdır.

Evcil kirpiler çoğu sahibin beklediğinden çok daha iyi tırmanırlar. Güçlü ön uzuvları ve kavisli pençeleri vardır; telli bir kafes onlar için bir merdivendir. Yapamadıkları şey ise aşağı inmek, bir düşüş mesafesini kestirmek veya güvenli bir şekilde yere konmaktır; ürkmüş bir kirpi havada top haline gelir ve frenlenmemiş bir ağırlık olarak yere çarpar.

Bu kombinasyon, yaşam alanı duvarlarını tırmalamayı ve tırmanmayı hem bir refah sinyali hem de bir yaralanma riski haline getirir. Davranış; alanda, sıcaklıkta, rutinde veya hayvanda yanlış giden bir şeye işaret eder ve ardından gelen düşüş bacakları kırar.

• Tel parmaklıklar yerine sert kenarlı yaşam alanları. Bu tek değişiklik, tırmanma kaynaklı yaralanmaların çoğunu ortadan kaldırır.
• Yükseklik yerine taban alanına öncelik verin. Kirpiler yer hayvanlarıdır ve yüksek bir kafes, düşme riski taşıyan boşa harcanmış bir alandır.
• Sürekli tırmanma genellikle yaşam alanının çok küçük, çok soğuk, çok aydınlık, çok sıkıcı olduğu veya kirpinin aç olduğu anlamına gelir.
• Tutuşu yerde oturarak yapın. Ayakta durma mesafesinden düşürülmek, kirpilerin uzuvlarını kırmasının diğer yaygın yoludur.
• Top haline gelmekten çıkmayan, ağırlığını veremeyen veya bir düşüşten sonraki gün sessiz olan bir kirpinin veterinere ihtiyacı vardır.

:::danger
Yüksekten düşen ya da kafes parmaklıklarına veya bir çarka bacağını sıkıştıran bir kirpi; dikenlerin altında görünmez olan bir kırık, çıkık veya derinin soyulması (degloving) yaralanması yaşayabilir.

Kirpiler korktuklarında veya acı çektiklerinde top haline gelirler, bu durum uzuvları tamamen gizler ve yaralandıklarında tutarlı bir şekilde ses çıkarmazlar. Düşen ve ardından sıkıca kıvrılıp açılmayı reddeden bir kirpi somurtmuyordur. Onu açılmaya zorlamayın, atel denemeyin, küçük bir kap içinde sıcak ve sessiz tutun ve aynı gün bir egzotik hayvan veterinerine götürün. Soğuk ve stres, yaralı bir kirpiyi kış uykusuna iter ve bu her şeyi daha da kötüleştirir.
:::

60 saniyede karar verin

Kirpiler neden tırmanır ve neden işler ters gider

Bir kirpinin ön uzuvları güçlüdür ve pençeleri kavisli ve keskindir, çünkü vahşi doğada kazar ve çalılıklarda ilerler. Yatay bir tel parmaklığa uygulandığında, bu pençeler mükemmel şekilde takılır. Hayvan kendini el yordamıyla yukarı çeker.

Yukarı çıkmak kasıtlıdır. Aşağı inmek değildir. Kirpilerin dengeyi sağlayacak bir kuyruğu, inişi kontrol edecek kavrayıcı bir tutuşu ve havada kendini düzeltecek bir refleksi yoktur. Çoğu sadece tutuşunu kaybeder ve düşer; birçoğu düşerken kıvrılır, bu da onları altında hangi kısım varsa onun üzerine düşen bir topa dönüştürür.

Vücut yapısı bunu daha da kötüleştirir. Dikenler sırtta ve yanlardadır ve yırtıcı hayvanın ağzına karşı mükemmel korumadır. Bir uzuv yoluyla gelen darbeyi emmek için hiçbir şey yapmazlar. Bacakların kendileri taşıdıkları kütleye göre nispeten ince kemiklidir, bu yüzden kırıklar morarmalardan ziyade tipik sonuçtur.

Düşüşle hiçbir ilgisi olmayan ikinci bir yaralanma mekanizması vardır. Bir tel boşluğundan itilen ve ardından hayvanın kendi ağırlığıyla yüklenen bir uzuv kırılabilir veya derisi soyulabilir; bir çarktaki boşluğa veya polar astarın gevşek bir ipliğine sıkışan bir parmak kopabilir veya kaybedilebilir. Bu yaralanmalar sessizdir çünkü yara dikenlerin altındadır ve kirpi size göstermeyecektir.

Tırmanma aslında size ne anlatıyor

Zemin seviyesindeki zenginleştirme duvarlarla rekabet eder. Saklanma yerleri, tüneller, bir kazı kutusu ve bulunması gereken yiyecek, kirpiye gecesini geçirebileceği kafes parmaklıklarından başka bir yer verir.

Çok az taban alanı. En yaygın neden. Kirpiler geceleri çok yer kat eder ve küçük bir ayak izi sürekli sınır davranışı üretir. Yükseklik değil, taban alanı ekleyin.

Çark yok veya yanlış çark. Çok küçük bir çark omurgayı kavis yapmaya zorlar ve kirpi bundan kaçınır, bu yüzden enerji duvarlara yönelir. Tel veya parmaklıklı koşu yüzeyine sahip bir çark ayakları yakalar ve acıttığında reddedilir. Büyük çaplı, sert yüzeyli bir çark, bu tür için en etkili zenginleştirme parçasıdır.

Sıcaklık konfor aralığının altında. Serin kirpiler halsizleşmeden önce huzursuzlaşırlar ve kış uykusuna yatmaya çalışan bir kirpi genellikle önce volta atar, arayışa girer ve tırmanır. Hava soğudukça ortaya çıkan her tırmanma, başka her şeyden önce sizi termometreye yönlendirmelidir.

Yaşam alanının üzerine yerleştirilmiş ısı. Üste monte edilmiş bir ısı kaynağı, hayvana ona doğru tırmanması için bir neden verir. Termostatla kontrol edilen ve tüm yaşam alanını ısıtan ortam ısıtması, bu teşviki ortadan kaldırır.

Işık döngüsü sorunları. Çok fazla ışık veya düzensiz bir döngü, aktivite düzenlerini bozar ve huzursuz, rahatsız geceler üretir.

Açlık. Çok küçük bir porsiyon veya kirpinin sevmediği bir yiyecek, bulunacak bir şey olmadığında duvar odaklı hale gelen bir yiyecek arama davranışı üretir.

Can sıkıntısı. Bir saklanma yeri ve bir kaseden oluşan boş bir kutu, gece aktif bir toplayıcıya sekiz saat boyunca yapacak hiçbir şey vermez. Yiyecekleri saçarak besleme, kazı kutuları, tüneller ve dönen yeni nesneler, sınır davranışını azaltır.

Yuva arama ve hormonal dürtü. Yuva malzemesi taşıyan ve parçalayan dişiler yuvalanıyor olabilir. Üreme durumundaki erkekler dolaşır. Her ikisi de kaçış girişimlerini artırır.

Yakındaki rahatsız edici bir şey. Bir televizyon, çamaşır makinesi, yaşam alanının dışında oturan bir kedi, hava akımı, güçlü bir koku. Kirpiler yanlış hissettiren yerlerden ayrılmaya çalışırlar.

Ağrı veya hastalık. Tırmanmanın bir nedeni olarak daha az yaygındır, ancak gece davranışındaki herhangi bir ani değişiklik, sadece bir bakım incelemesinden ziyade bir sağlık kontrolünü hak eder.

Huzursuz bir kirpi için ayırıcı tanılar

Akarlar ve cilt hastalığı. Tırmanmadan ziyade vücudu kaşıma, diken kaybı, pullu cilt ve kabuklanma şeklinde ortaya çıkar. Kaşıntılı hayvanlar sürtünür ve kaşınır; kaçan hayvanlar tırmanır ve köşeleri kazar. İkisi kamerada bir bakışta benzer görünür.

Kış uykusu girişimi. Huzursuzluk, ardından sendeleme, ardından serin bir karın ve uyarılması zor, sıkıca kıvrılmış bir hayvan. Bu, evcil bir kirpide gerçek bir acil durumdur ve sıcaklık kaynaklıdır.

Aşırı ısınma. Dümdüz uzanma, nefes nefese kalma, en serin köşeyi arama ve top haline gelmek yerine gergin yatma. Farklı tablo, zıt çözüm.

Wobbly hedgehog syndrome. Genellikle arka kısımdan başlayan, hayvanın tırmanmak yerine düşmesine neden olan ilerleyici güçsüzlük ve koordinasyon bozukluğu. Davranış sorunu değildir.

Gebelik. Erkekle teması olan bir dişide yuva malzemesi taşıma, yuva yapma, iştah artışı ve kilo alımı.

Normal gece aktivitesi. Kirpiler gecenin büyük bölümünde aktiftir ve yer kat ederler. Saatlerce çarkta koşan, yiyecek arayan ve ardından uyuyan bir kirpi huzursuz değildir, gececil bir hayvandır.

Riski ortadan kaldıran bir yaşam alanı inşa etmek

Sert duvarlar. Büyük, sert kenarlı bir kap veya özel yapım bir yaşam alanı. Yatay parmaklık yok. Bu tek değişiklik, tırmanmayı ve sıkışan uzvu aynı anda ortadan kaldırır.

Yükseklik yerine taban alanı. Daha fazla kullanılabilir zemin, her zaman ikinci bir seviyeyi yener. Çok katlı kafesler tırmanıcı türler için tasarlanmıştır ve bir kirpi için yanlış şekildedir.

Güvenli bir kapak, eğer içerideki mobilyalara tırmanma ihtimali varsa, ancak kapak bir plandır, planın kendisi değil.

Düzgün yapılmış rampalar. Eğer seviye değişikliği kullanıyorsanız, eğimi düşük tutun, sert kenarlar verin ve yüzeyi kavrayan bir şeyle kaplayın. Zeminin üzerindeki açık bir rampa, gerçekleşmeyi bekleyen bir düşüştür.

Düzenli temizlenen, büyük çaplı sert yüzeyli bir çark, ayağı yakalayabilecek hiçbir boşluğu olmayan.

İpliksiz yatak takımı. Polar astarlar kenarları kıvrılmış veya mühürlenmiş olmalıdır, çünkü gevşek iplikler parmaklara dolanır ve kan dolaşımını keser. Her tutuş seansında ayakları ve parmakları kontrol edin.

Termostatik olarak kontrol edilen ortam ısısı, tür için konfor aralığında oturan, böylece hayvanın asla sıcak bir noktaya doğru tırmanma veya kış uykusuna yatma nedeni olmaz. Oda sıcaklığına güvenmek yerine yaşam alanının içinde, kirpi seviyesinde bir termometre kullanın.

Zeminde zenginleştirme. Tüneller, saklanma yerleri, bir kazı kutusu, saçılmış yiyecek, parçalanacak karton ve düzenli olarak döndürülen güvenli yeni nesneler.

Düşürmeden tutmak

Rahat bir kirpi açılır ve keşfeder. Top haline gelmiş bir kirpi size hazır olmadığını anlatıyordur ve hazır olmayan bir kirpi, aniden hareket edecek bir kirpidir.

Elden düşüşler, yaşam alanı içindeki düşüşler kadar yaralanmaya neden olur.

Yerde oturun. Her tutuş seansında, özellikle yeni veya gergin bir kirpi ile. Eğer ellerinizden çıkarsa, sert bir yüzeye uzun bir mesafeden değil, yumuşak bir yüzeye kısa bir mesafeden düşer.

İki elinizle alttan kavrayın, sıkmayın. Sıkılan bir kirpi kendini kasar ve sonra fırlar.

Ani hareketi bekleyin. Kirpiler uyarı evresi olmadan hareketsizden hızlıya geçerler. Bunun olacağını varsayın.

Asla ev içinde yürürken bir kirpi taşımayın. Bir kap kullanın.

Ayakta dururken bir kirpiyi çocuğa vermeyin. Önce herkesi yere oturtun.

Asla dikenlerinden veya ensesinden tutarak kaldırmayın.

Düşüşten sonra

Top halini açılmaya zorlamayın. Hiçbir şey elde edemezsiniz ve zorlamak bir kırığı kötüleştirme riski taşır.

Küçük ve sıcak tutun. Gevşek iplikleri olmayan bir havluyla, sıcak, sessiz ve karanlık bir yerde havalandırmalı bir kutu. Yaralı kirpiler vücut ısısını hızla kaybeder ve soğuk bir kirpi uyuşuk bir kirpiye dönüşür.

Atel yapmayın, bandajlamayın veya bir uzvu manipüle etmeyin.

Ağrı kesici vermeyin. İnsan ağrı kesicileri kirpiler için zehirlidir ve doz tahminde bulunulacak bir şey değildir.

Zorla beslemeyin veya zorla su vermeyin.

Gecikmeli tabloyu izleyin. Bazı düşüşler saatlerce iyi görünür. İştah azalması, gece çark kullanılmaması, havada tutulan bir uzuv, yürüyüşte değişiklik, dikenlerin altında ortaya çıkan bir yara, ayakta şişme veya top haline gelmiş şekilde kalan bir hayvan, değerlendirme gerektiren bir yaralanmaya işaret eder.

Düşüş yüksekliğini, yüzeyi ve zamanı fotoğraflayın ve not edin. Klinik olarak önemlidir.

Sorunları erken yakalayan rutin

Asla yapılmaması gerekenler

Tabanı ne olursa olsun, bir kirpiyi asla telli parmaklıklı bir kafeste beslemeyin.

Asla tel veya parmaklıklı koşu yüzeyli bir çark kullanmayın ve asla omurgayı bükecek kadar küçük bir çark kullanmayın.

Yaşam alanında asla kenarı dikilmemiş polar veya gevşek iplikli havlu bırakmayın.

Asla ayaktayken bir kirpiyi kucak seviyesinin üzerinde tutmayın.

Isı kaynağının tamamını asla yaşam alanının üzerine monte etmeyin.

Bir düşüşten sonra kaçan bir kirpinin yaralanmadığını asla varsaymayın. Dikenler her şeyi gizler.

Asla top halindeki bir kirpiyi zorla açmayın ve asla suya koyarak açmaya çalışmayın.

Asla insan ağrı kesicisi vermeyin.

Ne zaman yardım alınmalı

Bir düşüşten sonra top halinden açılmayan, bir uzvuna ağırlık vermeyen, şişmiş veya açılı bir bacağı olan, herhangi bir yerinde yara olan veya bir uzvu parmaklıklara, çarka veya kumaşa sıkışmış bir kirpi için aynı gün gidin.

Soğuk, uyuşuk, sıkıca kıvrılmış bir kirpi için aynı gün gidin, çünkü kış uykusu girişimi evcil bir kirpide acil bir durumdur.

Diken kaybıyla birlikte sürekli kaşıntı, yürüyüşte değişiklik, kilo kaybı veya çarkını kullanmayı bırakmış bir kirpi için birkaç gün içinde randevu alın.

Ağırlık kaydınızı, sıcaklık okumalarınızı, düşüşün yüksekliği ve yüzeyi hakkındaki notunuzu ve varsa davranışın videosunu yanınızda getirin.

Amaç, gecesini keşfetmeye değer bir alanın zemininde geçiren ve gündüz güvenle uyuyan bir kirpidir. Zemin duvarlardan daha ilginç olduğunda tırmanma durur.