การเล็มขนเพื่อสุขอนามัยสำหรับสุนัขขนยาว: บริเวณจุดซ่อนเร้น เท้า ใบหน้า และหู

คำตอบอย่างย่อ

การแปรงขนคือสิ่งที่ช่วยให้การเล็มขนเพื่อสุขอนามัยทำได้ง่ายขึ้น เมื่อขนจับตัวเป็นก้อนจนชิดผิวหนัง การใช้ปัตตาเลี่ยนเพียงอย่างเดียวและการที่สุนัขสงบอาจไม่เพียงพออีกต่อไป

การเล็มขนเพื่อสุขอนามัยคือการใช้ปัตตาเลี่ยนตัดขนให้สั้นบริเวณรอบทวารหนัก อวัยวะเพศ หน้าท้อง ระหว่างอุ้งเท้า รอบดวงตา และบริเวณช่องหู นี่ไม่ใช่การตัดแต่งขนเพื่อความสวยงาม แต่มีไว้เพื่อป้องกันไม่ให้ขนกักเก็บอุจจาระ ปัสสาวะ ความชื้น และสิ่งสกปรกไว้บนผิวหนัง

สำหรับสุนัขที่มีขนยาวหรือขนที่ยาวต่อเนื่อง การทำเช่นนี้ไม่ใช่แค่การดูแลเรื่องความสวยงาม ขนที่พันกันเหนือบริเวณทวารหนักอาจขัดขวางไม่ให้สุนัขขับถ่ายได้ และขนที่ชุ่มไปด้วยปัสสาวะจะทำให้ผิวหนังอักเสบจนติดเชื้อได้ภายในไม่กี่วัน

• เล็มเฉพาะบริเวณจุดซ่อนเร้น ไม่ใช่ทั้งตัว การโกนขนสุนัขสายพันธุ์ที่มีขนสองชั้นเพื่อแก้ปัญหาเรื่องสุขอนามัยจะสร้างปัญหาใหม่ตามมา
• ห้ามใช้กรรไกรตัดขนที่พันกันแน่นขณะที่แนบชิดผิวหนัง เพราะผิวหนังอาจถูกดึงขึ้นมาติดกับก้อนขนและกรรไกรจะตัดโดนทั้งคู่
• ขนระหว่างอุ้งเท้าทำให้สุนัขลื่นบนพื้นเรียบ กักเก็บกรวดและน้ำแข็ง รวมถึงซ่อนเมล็ดหญ้าไว้
• สุนัขที่เคยสะอาดแต่จู่ๆ ก็ต้องการการทำความสะอาดตลอดเวลามักมีสาเหตุทางการแพทย์ เช่น อุจจาระเหลว โรคข้ออักเสบ น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น ภาวะกลั้นขับถ่ายไม่ได้ หรือโรคถุงทวารหนัก
• การเล็มขนยังเป็นการตรวจสุขภาพประจำสัปดาห์ เจ้าของส่วนใหญ่จะพบก้อนเนื้อ เห็บ หรืออาการบวมของถุงทวารหนักด้วยมือของตัวเองก่อนที่จะมองเห็นด้วยตาเปล่า

ตัดสินใจภายใน 60 วินาที

เหตุใดขนยาวถึงเป็นปัญหาในจุดเหล่านี้

ขนไม่ได้ผลักสิ่งสกปรกออก แต่มันกักเก็บเอาไว้

บริเวณรอบทวารหนัก ขนที่ยาวจะติดอุจจาระที่นิ่มในขณะขับถ่าย แต่ละครั้งที่ถ่ายจะไปรวมกับของเดิม และก้อนนั้นจะแข็งตัวขึ้นเมื่อแห้ง เมื่อก้อนอุจจาระอุดตันสุนัขจะไม่สามารถขับถ่ายได้อย่างสะอาด ส่งผลให้เกิดการพยายามเบ่งบ่อยขึ้น ซึ่งยิ่งเพิ่มปริมาณสิ่งสกปรกเข้าไปอีก

บริเวณรอบอวัยวะเพศ ปัสสาวะจะซึมเข้าสู่ขนและค้างอยู่ที่ผิวหนัง ปัสสาวะมีความเป็นด่างและระคายเคือง ผิวหนังที่เปียกชื้นตลอดเวลาจะสูญเสียเกราะป้องกันตามธรรมชาติ แบคทีเรียและยีสต์ที่อยู่บนผิวหนังปกติจะเติบโตมากเกินไป จนกลายเป็นภาวะผิวหนังอักเสบที่แดง บวม และมีกลิ่น

ระหว่างอุ้งเท้า ขนจะยาวเป็นกระจุกที่รวบรวมทุกอย่างที่สุนัขเดินผ่าน ในที่หนาวจะรวมตัวกับหิมะจนเป็นก้อนน้ำแข็งที่ทำให้เจ็บปวดขณะเดิน ในที่แห้งจะสะสมเมล็ดหญ้า ซึ่งถูกออกแบบมาให้แทงเข้าผิวหนังได้เพียงทิศทางเดียว บนพื้นบ้านที่ลื่น ขนที่ยาวเกินไปจะทำให้สุนัขขาดการยึดเกาะและลื่นล้ม ซึ่งเป็นอันตรายอย่างยิ่งสำหรับสุนัขสูงอายุ

รอบดวงตา ขนที่ยาวจะทำสองหน้าที่ คือซับน้ำตาออกมาที่ใบหน้าทำให้ผิวใต้ตาเปียกชื้นและเป็นคราบ และอาจม้วนเข้าข้างในจนสัมผัสกับกระจกตาโดยตรง

บริเวณช่องหู ขนจะกักเก็บความชื้นไว้ภายใน ซึ่งสภาพแวดล้อมที่อุ่น ชื้น และมืด เป็นแหล่งสะสมของยีสต์และแบคทีเรีย

สิ่งที่ควรเล็มและวิธีการ

บริเวณจุดซ่อนเร้น

ใช้ปัตตาเลี่ยน ไม่ใช้กรรไกร และทำในขณะที่สุนัขยืนอยู่ หัวครอบปัตตาเลี่ยนจะช่วยป้องกันใบมีดไม่ให้สัมผัสผิวหนัง ให้ทำไปตามแนวขนจากนั้นค่อยตัดขวาง ห้ามกดแรงๆ

ใช้มือข้างที่ไม่ถนัดดึงผิวหนังให้ตึง ผิวหนังที่หย่อนจะพับเข้าไปโดนใบมีดได้ บริเวณรอบอวัยวะเพศผิวหนังจะบางและเคลื่อนที่ได้ง่าย ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมกรรไกรจึงไม่ใช่เครื่องมือที่เหมาะสม

เป้าหมายคือการเล็มให้เป็นบริเวณสั้นๆ สะอาดรอบทวารหนักและใต้หาง รวมถึงแนวบนหน้าท้องไปจนถึงขาหนีบ ไม่จำเป็นต้องเน้นความสวยงาม แค่ต้องไม่ให้มีขนที่คอยดักจับอุจจาระได้

บริเวณเท้า

ใช้ปัตตาเลี่ยนเล็มขนที่ยาวเกินอุ้งเท้าออกให้เสมอพื้นผิวอุ้งเท้า ห้ามสอดปลายกรรไกรเข้าไปในช่องระหว่างอุ้งเท้า หากสุนัขไม่ยอมอยู่นิ่งควรให้ช่างตัดขนเป็นผู้จัดการ

ตรวจดูระหว่างนิ้วเท้าทุกครั้งขณะทำ มีทั้งเมล็ดหญ้า ก้อนหินขนาดเล็ก แผลที่อุ้งเท้า และอาการบวมที่มักซ่อนอยู่ในช่องว่างเหล่านี้

บริเวณใบหน้า

ใช้กรรไกรปลายมนเท่านั้น หันปลายกรรไกรออกจากดวงตา โดยมีคนช่วยจับหัวสุนัขหากจำเป็น ตัดทีละน้อย ขนที่ยาวบนใบหน้าสามารถเล็มให้สั้นลงแทนการตัดทิ้งทั้งหมด

ช่องหู

เล็มขนที่ทางเข้าเพื่อให้ระบายอากาศได้ การถอนขนจากภายในช่องหูเป็นสิ่งที่ควรตัดสินใจร่วมกับสัตวแพทย์ ไม่ใช่สิ่งที่ทำเป็นกิจวัตร การถอนขนหูในสุนัขที่สุขภาพดีอาจทำให้ผนังช่องหูอักเสบได้ ปัจจุบันแนะนำให้ถอนเฉพาะเมื่อมีเหตุผลทางการแพทย์เท่านั้น

ชุดอุปกรณ์ที่เรียบง่าย: ปัตตาเลี่ยนพร้อมหัวครอบ หวี กรรไกรปลายมน ผ้าขนหนู และอุปกรณ์ทำความสะอาด การทำเป็นเวลานานด้วยอุปกรณ์จำนวนมากจะทำให้สุนัขกลัวการตัดแต่งขน

ความเข้าใจผิดจากคำแนะนำทั่วไป

"แค่ใช้กรรไกรตัดก้อนขนที่พันกันออกก็พอ"

นี่คือสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของการบาดเจ็บจากการเล็มขนที่เจ้าของทำเอง ก้อนขนที่พันกันจะดึงผิวหนังให้ตึงขึ้น ทำให้ผิวหนังเข้าไปอยู่ข้างในก้อนขน การใช้กรรไกรตัดจะทำให้ผิวหนังขาด โดยเฉพาะบริเวณขาหนีบหรือใต้รักแร้ ซึ่งเป็นตำแหน่งที่พันแผลยาก

หากต้องเอาขนออก ให้สอดปัตตาเลี่ยนเข้าไปใต้ก้อนขน โดยขนานไปกับผิวหนัง

"โกนขนให้สั้นเพื่อรับหน้าร้อน"

สำหรับสุนัขขนสองชั้น สิ่งนี้มักเป็นเรื่องผิด ขนชั้นในทำหน้าที่เป็นฉนวนทั้งกันร้อนและเย็น ขนชั้นนอกช่วยบังแสงแดด การโกนขนจะทำให้ผิวหนังสัมผัสแสงแดดโดยตรงและแมลงกัดได้ ขนที่ขึ้นใหม่อาจขึ้นช้าหรือไม่สม่ำเสมอ สำหรับสุนัขขนสองชั้น สิ่งที่ควรทำในหน้าร้อนคือการสางขนชั้นในออก รวมถึงจัดหาที่ร่มและน้ำสะอาดให้ ส่วนบริเวณจุดซ่อนเร้นยังสามารถเล็มให้สั้นได้ตามปกติ

สำหรับสุนัขที่มีขนยาวต่อเนื่อง การโกนขนทั้งตัวเป็นทางเลือกที่ยอมรับได้ แต่ควรเป็นการตัดสินใจสำหรับขนทั้งตัว ไม่ใช่เพื่อแก้ปัญหาเฉพาะจุด

"อาบน้ำแล้วก้อนขนจะหลุดออกไปเอง"

น้ำจะทำให้ก้อนขนที่พันกันรัดแน่นขึ้น สุนัขที่ขนพันกันหากอาบน้ำก่อนจะยิ่งทำให้ขนจับตัวเป็นก้อนแข็ง ควรจัดการก้อนขนให้หมดก่อนอาบน้ำเสมอ

"เล็มขนโดยให้สุนัขหงายท้องบนตัก"

สุนัขที่ถูกจับหงายท้องจะไม่สามารถทรงตัวได้ ไม่เห็นว่าเกิดอะไรขึ้น และไม่สามารถหนีได้ นั่นเป็นวิธีที่ทำให้สุนัขเรียนรู้ที่จะปกป้องบั้นท้ายตัวเอง ควรเล็มในท่ายืนและแบ่งเป็นช่วงเวลาสั้นๆ

สัญญาณของสุขภาพที่ดี

การตรวจหูควรทำในระหว่างการเล็มขน ช่องหูที่สุขภาพดีจะมีสีอ่อน แห้ง และแทบไม่มีกลิ่น

ผิวหนังใต้ขนควรมีสีอ่อน แห้ง และไม่มีแผล ไม่มีรอยแดง ไม่รู้สึกมัน และไม่มีกลิ่น

หวีสามารถผ่านเข้าถึงผิวหนังได้ทั่วตัวโดยไม่ติดก้อนขน นั่นคือวิธีทดสอบว่าขนไม่มีจุดที่พันกัน

บริเวณใต้หางสะอาดและแห้ง ไม่มีคราบติดค้าง

อุ้งเท้าเห็นได้ชัดเจน ขนเสมอพื้นผิวอุ้งเท้าและนิ้วเท้าแนบกับพื้น

ช่องหูมีสีอ่อน แห้ง และแทบไม่มีกลิ่น หากมีกลิ่นแรง มีคราบสีเข้ม หรือสุนัขสะบัดหัวบ่อยๆ แสดงว่าเป็นปัญหาที่ช่องหูไม่ใช่ปัญหาเรื่องการเล็มขน

การเปลี่ยนแปลงที่ต้องรีบดำเนินการทันที

ความสกปรกในสุนัขที่เคยสะอาดมาก่อน

มีบางอย่างเปลี่ยนแปลงไป และมักไม่ใช่ที่ขน เช่น อุจจาระเหลว โรคข้ออักเสบที่ทำให้สุนัขจัดท่าขับถ่ายได้ไม่ดี น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้นจนเอื้อมไม่ถึง โรคถุงทวารหนัก ก้อนเนื้อบริเวณทวารหนัก หรือภาวะกลั้นขับถ่ายไม่ได้ในสุนัขแก่

การไถก้น การเลีย หรือการกัดบริเวณบั้นท้าย

ปัญหาถุงทวารหนัก ผิวหนังอักเสบ หรือก้อนขนที่รั้งผิวหนัง ทุกอย่างทำให้เจ็บปวด

บริเวณที่แดง อักเสบ แฉะ และเจ็บปวด

ภาวะผิวหนังอักเสบเฉียบพลันมักเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วภายใต้ขนที่เปียกชื้น โดยเฉพาะในสุนัขขนหนาในสภาพอากาศชื้น จำเป็นต้องได้รับการรักษา และการเล็มขนบริเวณนั้นเป็นส่วนหนึ่งของการรักษา ไม่ใช่สิ่งที่ควรทำเองที่บ้านก่อนปรึกษาสัตวแพทย์

ก้อนขนที่รัดแน่นเป็นวงรอบขาหรือหาง

สิ่งนี้ขัดขวางการไหลเวียนของเลือด อย่าดึงออกเอง ควรพาไปเอาออกอย่างถูกวิธี

กลิ่นของการเน่าเปื่อย หรือเห็นตัวอ่อนแมลงวัน

ภาวะฉุกเฉิน ต้องรีบจัดการทันที

กิจวัตรเพื่อป้องกันปัญหาแต่เนิ่นๆ

Aสุนัขที่ได้รับการดูแลขนตามตารางเป็นสุนัขที่ดูแลได้ง่ายกว่า สุนัขที่ถูกดูแลเฉพาะตอนที่ขนเริ่มมีปัญหาจะเรียนรู้ว่าการตัดขนคือสิ่งที่ทำแล้วเจ็บปวด

สิ่งที่ไม่ควรทำอย่างเด็ดขาด

ห้ามใช้กรรไกรตัดก้อนขนในขณะที่แนบชิดกับผิวหนัง

ห้ามเล็มขนบริเวณบั้นท้ายที่สกปรกและพันกันโดยไม่เห็นว่าด้านล่างเป็นอย่างไร หากไม่สามารถประเมินได้ควรให้สัตวแพทย์หรือช่างตัดขนทำ

ห้ามใช้ปัตตาเลี่ยนสำหรับคน เพราะไม่ได้ออกแบบมาให้ใช้กับขนที่หนาแน่นหรือการใช้งานที่ต่อเนื่อง

ห้ามวางยาสลบหรือให้ยากล่อมประสาทสุนัขเองที่บ้านเพื่อการตัดขน หากสุนัขจำเป็นต้องได้รับยาควรอยู่ในความดูแลของสัตวแพทย์ซึ่งเป็นทางเลือกที่มีมนุษยธรรมและปลอดภัย

ห้ามบังคับสุนัขผ่านช่วงเวลาที่เลวร้ายไปแล้ว ให้หยุดพักแล้วกลับมาทำใหม่ด้วยแผนที่ดีขึ้น

ห้ามเพิกเฉยต่อสุนัขที่เริ่มมีปฏิกิริยาเมื่อถูกสัมผัสบริเวณบั้นท้าย เพราะนั่นมักเกิดจากความเจ็บปวด

เมื่อไหร่ที่ต้องพึ่งพามืออาชีพ

ผลลัพธ์ที่ตั้งเป้าหมาย: สั้นในจุดที่ควรสั้น สบายตัว และเป็นสุนัขที่ไม่กลัวการดูแลในครั้งถัดไป

ขนที่พันกันเป็นก้อนแข็งไม่สามารถใช้แปรงสางออกได้ ต้องใช้ปัตตาเลี่ยนค่อยๆ เล็มออกทีละส่วนจากด้านล่าง และผิวหนังใต้ก้อนขนนั้นมักจะอักเสบและบอบบาง การทำเองที่บ้านจะทำให้สุนัขเจ็บและเสี่ยงต่อการโดนบาด

ก้อนขนบริเวณรักแร้ ขาหนีบ หรือระหว่างนิ้วเท้าเป็นจุดที่เจ็บปวดที่สุดและมีโอกาสซ่อนแผลได้ง่ายที่สุด

สุนัขที่เคยถูกทำให้เจ็บระหว่างการเล็มขนต้องการการสร้างความคุ้นเคยใหม่ที่ช้าลง ไม่ใช่การจับยึดที่แน่นขึ้น

สุนัขที่ขนพันกันรุนแรงหรือหวาดกลัว บางครั้งการเล็มขนโดยใช้ยาสลบที่คลินิกสัตวแพทย์เป็นทางเลือกที่ดีที่สุด นี่คือการตัดสินใจโดยคำนึงถึงสวัสดิภาพและความปลอดภัย ไม่ใช่ความล้มเหลว

สิ่งที่สัตวแพทย์หรือช่างตัดขนจะถาม

ขนอยู่ในสภาพนี้มานานแค่ไหน และมีระยะเวลาการเล็มขนที่ผ่านมาอย่างไร

ลักษณะอุจจาระเป็นอย่างไร เพราะอุจจาระเหลวคือตัวการสำคัญของความสกปรกที่บั้นท้าย

สุนัขยังสามารถหมุนตัวและเลียทำความสะอาดบั้นท้ายตัวเองได้หรือไม่ ซึ่งบอกได้ถึงความคล่องตัวและน้ำหนักตัว

มีอาการเบ่ง ไถก้น เลีย หรือมีกลิ่นหรือไม่

ได้รับการรักษาปรสิตล่าสุดเมื่อไหร่

การมีรูปถ่ายบริเวณนั้นก่อนที่คุณจะทำอะไรลงไปมีประโยชน์มากกว่าการอธิบาย โดยเฉพาะถ้าคุณได้เล็มขนบางส่วนไปแล้ว

เมื่อไหร่ที่ควรขอความช่วยเหลือ

ติดต่อสัตวแพทย์ภายในวันเดียวกันหากพบสิ่งเหล่านี้:

• อุจจาระติดอยู่ในก้อนขน หรือสุนัขพยายามเบ่งถ่าย
• ผิวหนังใต้ขนมีแผล มีน้ำเหลือง หรือมีกลิ่นเหม็น
• พบตัวอ่อนแมลงวันในขน
• ก้อนขนที่รัดแน่นเป็นวงรอบขาหรือหาง
• สุนัขแสดงอาการเจ็บปวดหรือดุร้ายเมื่อสัมผัสบริเวณบั้นท้าย

นัดหมายสัตวแพทย์สำหรับอาการไถก้น เลียก้นบ่อยๆ ปัญหาหูเรื้อรัง ลักษณะอุจจาระเปลี่ยนไป หรือสุนัขที่ไม่สามารถดูแลตัวเองได้เนื่องจากน้ำหนักตัวหรือความคล่องตัวที่ลดลง

นัดหมายช่างตัดขนสำหรับขนที่จัดการเองไม่ไหวแต่ผิวหนังยังสุขภาพดีและสุนัขยังมีความสุข การนัดหมายเร็วขึ้นประหยัดกว่าและใจดีกว่าการปล่อยให้มีปัญหาเพิ่มขึ้น