Zadławienie u szynszyli i inne podobne stany: co robić, a czego absolutnie unikać

Krótka odpowiedź

Szynszyla, która się ślini, wyciąga szyję, drapie się w okolicy pyszczka i wykonuje ruchy połykania lub odruchy wymiotne, zazwyczaj nie dławi się właśnie zjedzonym pokarmem. Znacznie częściej cierpi na chorobę zębów, a drugą najczęstszą przyczyną jest coś wbitego w jamę ustną, a nie w gardło. Prawdziwe zadławienie się zdarza i jest stanem nagłym, ale nie jest to pierwsza przyczyna, o której świadczą objawy.

Fizjologia sprawia, że jest to przerażające. Szynszyle nie potrafią wymiotować, więc nic, co utknęło w przełyku, nie może zostać zwrócone. Są również zwierzętami oddychającymi wyłącznie przez nos, co oznacza, że nie mogą przełączyć się na oddychanie przez pyszczek, gdy nos lub tylna część gardła są zablokowane.

Spokój, chłód i brak manipulacji to właściwa pozycja podczas rozmowy telefonicznej. Stres podnosi temperaturę ciała szynszyli i pogarsza wszystko.

• Nigdy nie wykonuj chwytu Heimlicha, uciskania brzucha ani klatki piersiowej u szynszyli.
• Nigdy nie wkładaj palca na oślep do pyszczka. Wepchniesz ciało obce głębiej i zostaniesz ugryziony.
• Nigdy nie trzymaj szynszyli głową w dół i nie potrząsaj nią.
• Ślinienie się z mokrą brodą i wypadanie pokarmu z pyszczka to choroba zębów, dopóki nie zostanie udowodnione inaczej.
• Cichy wysiłek oddechowy z otwartym pyszczkiem oraz niebieskie lub szare dziąsła to prawdziwe zagrożenie dla dróg oddechowych i wymaga wizyty u Weterynarza w ciągu kilku minut.

:::danger
Nie ściskaj, nie uciskaj ani nie potrząsaj szynszylą, która wygląda na zadławioną.

Szynszyla waży kilkaset gramów i ma cienkie ściany jamy brzusznej oraz wątrobę i śledzionę, które łatwo uszkodzić. Uciskanie brzucha, zaadaptowane z pierwszej pomocy dla ludzi, powoduje pękanie narządów i łamanie żeber u zwierząt tej wielkości, a nie usuwa niedrożności przełyku, ponieważ przełyk nie jest drogą oddechową. Odwracanie do góry nogami i potrząsanie małym ssakiem przesuwa ciało obce głębiej w drogi oddechowe i grozi uszkodzeniem kręgosłupa. Nie ma bezpiecznego manewru do wykonania w domu dla zadławionej szynszyli. Prawidłową reakcją jest szybka, spokojna i chłodna podróż do Weterynarza, który przyjmuje zwierzęta egzotyczne.
:::

Decyzja w 60 sekund

Dlaczego szynszyla nie może rozwiązać tego problemu sama

Gryzonie i króliki nie wymiotują. Przyczyny są anatomiczne i neurologiczne: układ mięśniowy na połączeniu przełyku i żołądka utrudnia przepływ zwrotny, a obwody pnia mózgu koordynujące odruch wymiotny nie funkcjonują tak samo jak u psa czy kota. Dlatego standardowa porada wywoływania wymiotów, która pojawia się w prawie każdym ogólnym artykule o pierwszej pomocy dla zwierząt, jest tutaj nie tylko bezużyteczna, ale aktywnie szkodliwa.

Konsekwencją jest to, że wszystko, co utknęło w przełyku, pozostaje tam. Pies często może usunąć kęs jedzenia kilkoma odruchami wymiotnymi. Szynszyla nie może, a każda próba wywołuje więcej śliny, której również nie może połknąć przez przeszkodę, więc się ślini.

Problem z drogami oddechowymi jest oddzielny i gorszy. Jak u wielu małych ssaków, krtań szynszyli znajduje się wysoko i łączy z podniebieniem miękkim, więc zwierzę jest w istocie oddychającym nosem. Jeśli przewody nosowe lub nosogardziel są zablokowane, otwarcie pyszczka nie pomaga. Szynszyla oddychająca z otwartym pyszczkiem cierpi na ciężką niewydolność oddechową lub przegrzanie, a w obu przypadkach jest już w poważnych tarapatach.

Dodajmy trzeci czynnik: szynszyle są zwierzętami ofiarami, których reakcja na stres szybko podnosi temperaturę ciała, a nie mogą się pocić. Obsługa, unieruchomienie i panika w ciepłym pomieszczeniu czynią sytuację krytyczną. Spokój i chłód nie są tu środkami komfortu, są Leczeniem.

Co jest znacznie bardziej prawdopodobne niż zadławienie

Choroba zębów.

Zęby szynszyli rosną przez całe życie i ścierają się przez długie, intensywne żucie włóknistego pokarmu. Dieta uboga w szorstkie siano lub dziedziczny kształt szczęki powoduje, że korony rosną zbyt długie, a zęby policzkowe rozwijają ostre punkty, które ranią język i policzki. Zwierzę wtedy ślini się, upuszcza pokarm, żuje jedną stroną i drapie się po pyszczku.

Cechami charakterystycznymi są przewlekłość i mokra broda. Zadławienie jest nagłe; choroba zębów zazwyczaj rozwijała się tygodniami, a futro pod brodą i na przednich łapkach jest zabrudzone i wilgotne. Utrata Wagi i preferowanie miększego pokarmu często ją poprzedzają. Wydłużone korzenie zębów mogą również uciskać oczodół, powodując łzawienie lub wyłupiastość oka po tej samej stronie.

Coś wbitego w jamę ustną.

Źdźbło siana leżące w poprzek podniebienia, drzazga drewna lub nitka z wyściółki między zębami powoduje nagły, dramatyczny stres u wcześniej zdrowej szynszyli. Wygląda to dokładnie jak zadławienie, ale nim nie jest i w kilka sekund może to naprawić Weterynarz z odpowiednim narzędziem i światłem. Nie naprawisz tego sam palcem.

Stres cieplny.

Szynszyle wyewoluowały w chłodnych, suchych warunkach wysokogórskich i mają niezwykle gęste futro. W ciepłym pokoju przegrzewają się, a pierwszymi widocznymi objawami są gorące czerwone uszy, leżenie płasko na boku i oddychanie przez otwarty pyszczek. Właściciele często interpretują to jako zadławienie.

Infekcja dróg oddechowych.

Wilgotny, hałaśliwy oddech z wydzieliną z nosa, kichanie i zmniejszony apetyt to inny problem z inną pilnością, częsty u szynszyli trzymanych w wilgotnych lub zakurzonych warunkach.

Wzdęcie.

Gaz uwięziony w żołądku lub jelitach wywołuje odruchy wymiotne, napięty wzdęty brzuch i szybkie pogorszenie stanu. Jest to jeden z najszybszych zabójców u tego gatunku i nigdy nie wolno go leczyć przez naciskanie brzucha.

Zachłyśnięcie podczas karmienia strzykawką.

To jest spowodowane przez Właścicieli i Opiekunów z najlepszymi intencjami. Pokarm regeneracyjny podany zbyt szybko do boku pyszczka słabej szynszyli trafia do dróg oddechowych. Każda szynszyla, która zaczyna kaszleć, krztusić się lub walczyć podczas karmienia wspomaganego, musi zostać natychmiast zatrzymana i ponownie oceniona przez Weterynarza.

Cały zestaw domowy to ręcznik, transporter i numer telefonu. W apteczce nie ma nic, co leczy zadławioną szynszylę.

Co robić, krok po kroku

Zatrzymaj się i spójrz, zanim dotkniesz.

Oceń, czy zwierzę oddycha. Szynszyla, która się ślini, ale oddycha spokojnie przez nos, ma czas. Szynszyla wykonująca ciche wysiłki oddechowe całym ciałem go nie ma.

Zadzwoń do weterynarza od zwierząt egzotycznych, zanim zrobisz cokolwiek innego.

Powiedz wyraźnie: szynszyla, zadławienie lub ślinienie i zapytaj, czy dzisiaj przyjmują szynszyle. Nie każda praktyka to robi, a niewłaściwa podróż marnuje czas, który masz.

Zredukuj ciepło i stymulację.

Przejdź do najchłodniejszego, najcichszego pokoju w domu. Wyłącz ogrzewanie w tym pomieszczeniu. Przygaś światło. Usuń inne zwierzęta i dzieci. Nie podawaj szynszyli z rąk do rąk.

Nie otwieraj pyszczka.

Pyszczek szynszyli jest mały, a siekacze długie i ostre. Nie zobaczysz zębów policzkowych bez odpowiedniego instrumentu, nawet jeśli zwierzę będzie współpracować, a siłowe otwieranie szczęki grozi złamaniem siekacza i zamianą jednego problemu w dwa.

Transportuj w transporterze, nie w dłoniach.

Wyłóż transporter o twardych ściankach czystym ręcznikiem. Żadnego luźnego siana, które mogłoby zostać wciągnięte, żadnego polaru z luźnymi nitkami. Trzymaj transporter poziomo i z dala od bezpośredniego słońca w aucie, dbając, by w samochodzie było chłodno, a nie ciepło.

Zabierz dowody ze sobą.

Zabierz próbkę dokładnie tego pokarmu, przysmaku lub wyściółki, która była w klatce. Zabierz zdjęcie lub nagranie incydentu. Podaj Wiek i Waga, jeśli znasz aktualne dane.

Jeśli szynszyla przestanie oddychać w drodze.

Nie ma użytecznej reanimacji domowej dla tego gatunku, którą niewytrenowana osoba mogłaby przeprowadzić bez wyrządzenia szkody. Kontynuuj podróż, utrzymuj drogi oddechowe proste, trzymając zwierzę w naturalnej pozycji leżącej, a nie zwiniętej, i poinformuj Klinikę, że nadjeżdżasz.

Co robi Weterynarz, czego Ty nie możesz

Weterynarz specjalizujący się w zwierzętach egzotycznych zazwyczaj seduje lub znieczula szynszylę, aby cokolwiek zobaczyć. Zęby policzkowe znajdują się za wąską szczeliną i dużym językiem, więc nawet pełne badanie jamy ustnej przytomnej szynszyli z małym wziernikiem pokazuje tylko przód łuku zębowego. Właściciele są czasami zaskoczeni zaleceniem znieczulenia do czegoś, co brzmi jak szybkie sprawdzenie; to jedyny sposób, by badanie było rzetelne.

Obrazowanie czaszki pokazuje wydłużenie korzeni zębów, co jest niewidoczne od wewnątrz i decyduje o przebiegu przypadku. Obrazowanie z kontrastem lub endoskopia identyfikują niedrożność przełyku.

Płyny, leki przeciwbólowe i karmienie wspomagane zazwyczaj rozpoczynają się tego samego dnia, ponieważ szynszyla, która nie jadła, zmierza już w kierunku zatrzymania pracy jelit, niezależnie od przyczyny pierwotnego problemu.

Kolor dziąseł i uszu to jedyne sprawdzenie, które warto wykonać w domu. Blade, niebieskie lub szare zmienia problem tego samego dnia w problem „teraz”.

Zapobieganie kolejnym przypadkom

Większość rzeczywistego ryzyka zadławienia u szynszyli domowych wynika z małej listy pokarmów i materiałów.

Przysmaki, które kruszą się na twarde kawałki, są głównym winowajcą. Orzechy, nasiona, suszona kukurydza, sprasowane pałeczki i twarde komercyjne herbatniki to rzeczy, z których szynszyla może odgryźć kawałek, a potem nie być w stanie połknąć. Są one również szkodliwe dla zębów i jelit, więc ich wyeliminowanie nic nie kosztuje.

Granulat, który jest za duży lub za twardy dla młodego lub dentystycznie zagrożonego zwierzęcia, jest drugim źródłem. Jeśli szynszyla wypluwa częściowo przeżuty granulat, problemem zazwyczaj są zęby, a nie granulat, co wymaga zbadania.

Polar i tkaniny z luźnymi nitkami lub przyciętymi brzegami tworzą pasma, które owijają się wokół zębów i są połykane. Szynszyle chętnie żują tkaniny. Jeśli używasz polaru, obszywaj każdy brzeg i wymieniaj go, gdy tylko zacznie się strzępić.

Plastik w klatce jest żuty i rozdrabniany. Drewniane gryzaki powinny być z bezpiecznych, niepoddanych obróbce gatunków, bez odprysków i powinny być wyrzucane, gdy mają ostre, połamane końce.

Najlepszym środkiem zapobiegawczym wcale nie jest dieta, a nieograniczony dostęp do szorstkiego siana z traw. Długie, żmudne żucie, którego wymaga siano, sprawia, że zęby policzkowe ścierają się na płasko. Szynszyla jedząca głównie granulat prawie nie żuje, a jej zęby rosną odpowiednio.

Czego nigdy nie robić

Nie wykonuj uciskania brzucha, klatki piersiowej ani żadnego manewru ściskania.

Nie trzymaj szynszyli głową w dół i nie potrząsaj nią.

Nie wkładaj palca, pęsety, patyczków higienicznych ani żadnego narzędzia do pyszczka.

Nie próbuj wywoływać wymiotów. Fizycznie nie jest to możliwe.

Nie podawaj wody, pokarmu ani żadnych płynów strzykawką zwierzęciu, które ma trudności z oddychaniem lub połykaniem.

Nie podawaj żadnych Leków, w tym pozostałości po poprzedniej chorobie lub przepisanych dla innego zwierzęcia.

Nie zawijaj szynszyli w ciepły kocyk. Ciepło jest niewłaściwym kierunkiem dla tego gatunku w stresie.

Nie czekaj, aż stan sam się ustabilizuje. Szynszyla, która przestała jeść, jest pod presją czasu, nawet po minięciu bezpośredniego kryzysu.

Nie używaj kąpieli wodnej ani nie mocz futra, aby schłodzić przegrzaną szynszylę. Futro szynszyli jest tak gęste, że nie schnie, a mokra szynszyla rozwija grzybicze choroby skóry i może niebezpiecznie się wychłodzić. Zamiast tego schłodź pomieszczenie i powietrze.

Kiedy szukać pomocy

Jedź natychmiast, jeśli wystąpi: oddychanie przez otwarty pyszczek, cichy wysiłek oddechowy, blade, niebieskie lub szare dziąsła, upadek, drgawki lub napięty wzdęty brzuch.

Umów wizytę tego samego dnia, jeśli wystąpi: jakiekolwiek ślinienie, mokra broda lub przedramiona, wypluwanie częściowo przeżutego pokarmu, drapanie pyszczka, nagła zmiana strony żucia lub odmowa jedzenia trwająca dłużej niż kilka godzin.

Umów się na rutynową kontrolę zębów, jeśli wystąpi: stopniowa utrata wagi, zmiana preferencji pokarmowych na miększe, zmniejszone spożycie siana, łzawienie oka lub jakikolwiek guzek wzdłuż linii szczęki.

Celem jest szynszyla, która ponownie stabilnie je siano, z suchą brodą i stabilną wagą.

Zabierz ze sobą dokładnie to samo jedzenie i przysmaki, próbkę ściółki, zapis wag, nagranie incydentu i daty poprzednich zabiegów stomatologicznych. Spodziewaj się, że Weterynarz zaleci sedację lub znieczulenie do właściwego badania jamy ustnej i obrazowania czaszki oraz spodziewaj się, że karmienie wspomagane i leki przeciwbólowe będą częścią planu, nawet gdy bezpośrednia niedrożność zostanie usunięta.