Garnalenbak filtratie: sponsfilters, indraaien, en de inlaat die garnaaltjes doodt

Snel antwoord

Een nano garnalenbak. Het onderdeel dat bepaalt of de kolonie overleeft, is het minst zichtbare: de bacteriën die in de filterspons leven.

Een sponsfilter is het standaardfilter voor een garnalenbak om twee redenen die niets met de kosten te maken hebben. Het heeft geen rotor en geen nauwe inlaatopening, dus het kan een garnaaltje niet versnipperen, en het schuim biedt een enorm bacterieel oppervlak in een klein volume, wat precies is waar een nano bak vaak een tekort aan heeft.

De filter is niet het plastic. Het is de bacteriekolonie die in het schuim groeit. Een gloednieuwe spons is helemaal geen filter, en garnalen toevoegen aan een nieuwe bak is de meest voorkomende manier waarop een eerste kolonie sterft.

• Koop de spons en besteed daarna weken aan het kweken van bacteriën voordat er garnalen arriveren.
• Plaats een schuim-voorfilter over de inlaat van elke andere pomp in de bak, voordat de eerste garnaaltjes uitkomen, niet daarna.
• Spoel de spons uit in water dat uit de bak is gehaald. Nooit onder de kraan.
• Vervang een spons nooit door een nieuwe. Deze vervangen gooit de filter weg en behoudt alleen de behuizing.
• Plaats de luchtpomp boven de waterspiegel of monteer een terugslagklep, anders zal de bak bij stroomuitval leeghevelen op de vloer.

:::danger
Een nieuwe sponsfilter is een stuk schuim, geen filter.

Nitrifiërende bacteriën moeten het koloniseren en ze vermenigvuldigen zich langzaam. Totdat ze dat doen, blijft ammoniak van de garnalen en hun voer in het water. Garnalen laten bijna niets zien terwijl dit gebeurt: ze stoppen simpelweg met goed vervellen en sterven vervolgens na een paar dagen, wat meestal wordt geweten aan een slechte kweek.

Niets aan de apparatuur voorkomt dit. Alleen tijd en een geteste ammoniak- en nitrietwaarde van nul doen dat.
:::

Beslis in 60 seconden

Waarom een sponsfilter, en hoe het echt werkt

Een luchtpomp duwt bellen in de stijgbuis in het midden van de spons. De bellen stijgen en sleuren water met zich mee omhoog. Dat trekt vervangend water door het schuim van alle kanten naar binnen.

Twee dingen gebeuren als water door de spons stroomt. Deeltjes worden mechanisch opgevangen en opgeloste ammoniak wordt verbruikt door bacteriën die groeien op de natte poriewanden.

Die bacteriën zijn het hele punt. Eén groep oxideert ammoniak naar nitriet, een tweede oxideert nitriet naar nitraat. Beide groeien langzaam in vergelijking met de bacteriën die een troebele bloei in een nieuwe bak veroorzaken, en daarom duurt indraaien weken in plaats van dagen.

Schuim wordt gebruikt vanwege de verhouding tussen oppervlak en volume. Een blok open-cel schuim ter grootte van een vuist draagt veel meer koloniseerbaar gebied dan hetzelfde volume grind, en elke vierkante millimeter ervan bevindt zich in een trage, zuurstofrijke stroom, wat precies is wat nitrificeerders nodig hebben.

De zachtheid is een gevolg van het ontwerp in plaats van een toegevoegde eigenschap. Er is geen motor, dus de enige kracht in het systeem is de lift gegenereerd door bellen, en die kracht wordt verspreid over het hele buitenoppervlak van de spons in plaats van geconcentreerd bij een gleuf.

Voor garnalen is dit van belang tijdens twee levensfasen. Pas uitgekomen garnaaltjes zijn nauwelijks groter dan een zandkorrel en kunnen niet tegen een stroom in zwemmen. Vers vervelde volwassenen zijn zacht, traag en verstoppen zich urenlang, en elke sterke zuigkracht bij een schuilplaats is een valstrik.

Er is een tweede voordeel dat geen enkel ander filtertype biedt. De buitenkant van een rijpe spons groeit dezelfde bruine en groene biofilm als op hout en bladafval. Garnalen grazen er continu van, en vooral garnaaltjes dwalen er zelden ver vandaan. Een sponsfilter in een garnalenbak is tegelijkertijd inrichting, filter en voorraadkast.

Hoe een werkende opstelling eruit ziet

Garnalen grazen continu elk oppervlak in de bak. Een rijpe spons voegt nog een graasoppervlak toe, en garnaaltjes blijven er vaak op.

De onderdelen zijn een luchtpomp, luchtslang, een terugslagklep en de spons zelf. Sommige pompen profiteren van een luchtregelventiel zodat een enkele sterke pomp twee bakken kan aansturen.

De bellenfrequentie moet laag worden ingesteld. De visuele test is het wateroppervlak: een langzame rollende beweging is goed, een ratelende kook niet. Een hevige output filtert niet sneller, omdat de bacteriën al verzadigd zijn met de ammoniak die het water draagt. Het drijft alleen koolstofdioxide uit, verdampt water, verspreidt zoutaanslag en zorgt ervoor dat garnalen die kant van de bak vermijden.

Plaats de spons waar deze niet begraven wordt. Garnalenbakken verzamelen snel plantenresten, en een spons die overgroeid is met mos is een spons zonder doorstroming.

Terugslagkleppen zijn in de meeste installaties niet optioneel. Een luchtpomp onder het waterniveau houdt een kolom water in de luchtslang wanneer deze stopt. Wanneer de stroom terugkeert, duwen de meeste pompen erdoorheen, maar tijdens de stroomstoring kan die kolom de bak leeghevelen tot het niveau van de uitlaat van de luchtslang en op de vloer. Een eenrichtings-terugslagklep, correct gemonteerd, voorkomt dit. Deze verkeerd om monteren blokkeert de lucht volledig, wat het waard is om op dag één te controleren in plaats van tijdens een stroomstoring.

Voor een bak met een vis of twee naast garnalen is een spons op zichzelf vaak genoeg. Waar meer mechanische helderheid gewenst is, laat je een kleine hang-on-back meedraaien met een schuim-voorfilter op de inlaatbuis.

Dimensionering, en de getallen die er niet toe doen

Filtercapaciteiten die op de doos staan, verwijzen naar het watervolume, en volume is de verkeerde variabele. Een nano bak die zuinig wordt gevoerd produceert een fractie van het afval van dezelfde bak die zwaar wordt gevoerd, en het is het afval dat de bacteriën moeten verwerken.

De nuttige manier om een spons te dimensioneren is op basis van hoeveel je voert en hoeveel dieren er eten. Garnalen zijn klein en produceren weinig, maar garnalenkolonies groeien, en een kolonie die twee keer verdubbeld is, heeft een andere biologische belasting dan de tien dieren waarmee je begon.

Aquarianen kopen vaak een spons die geschikt is voor ten minste het dubbele van het volume van de bak, met de redenering dat een grotere spons langer duurt om te verstoppen en een grotere bacteriële reserve bevat. Die vuistregel is verstandig vanwege de achterliggende reden, niet vanwege het getal.

Twee kleinere sponsen zijn beter dan één grotere in elke bak die je op lange termijn wilt behouden. Ze geven je een ingedraaide spons om naar een quarantainebak of een nieuwe opstelling te verplaatsen, en ze laten je er één tegelijk schoonmaken zodat je nooit de hele filter in één keer verstoort.

Een mattenfilter, een plaat schuim die een kant van de bak afscheidt, werkt volgens hetzelfde principe op grotere schaal en past heel goed bij garnalen. Het nadeel is dat het baklengte in beslag neemt, waar een nano bak niet veel van heeft.

De inlaat die garnaaltjes doodt

Garnaaltjes verschijnen niet geleidelijk. Een vrouwtje draagt eieren onder haar staart gedurende weken, en dan zijn er op een ochtend twintig dieren in de bak die er de avond ervoor niet waren.

Op dat punt moet elke inlaat in de bak al beschermd zijn, want het eerste wat garnaaltjes doen is zich verspreiden.

Een hang-on-back of potfilter-inlaat zuigt water door een gleuf in een buis en vervolgens in een rotorkamer. Volwassenen worden meestal tegen de gleuf aan gedrukt in plaats van naar binnen gezogen, wat overleefbaar is als je het snel opmerkt. Garnaaltjes gaan er recht doorheen en worden gedood door de rotor.

De oplossing is een schuim-voorfilter dat op de inlaatbuis schuift, die in verschillende maten wordt verkocht. Fijn gaas over de gleuf werkt ook, maar raakt veel sneller verstopt en ondermijnt de pomp.

Powerheads, stromingspompen en interne filters hebben hetzelfde probleem en dezelfde oplossing. Verwarmingselementen niet, maar beschermkappen voor verwarming zijn toch de moeite waard, omdat een garnaal die op het hete oppervlak van een onbeschermd element gaat zitten, gekookt kan worden.

Een overloop naar een sump is het moeilijkste geval, omdat garnalen over de kam zullen gaan. Schuim of een gaasscherm over de overloopkam is het gebruikelijke antwoord, en dit moet volgens een schema worden schoongemaakt omdat het verstopt raakt.

De spons indraaien voordat de garnalen arriveren

De bacteriekolonie kweken is het hele werk, en de bak kan hier niet doorheen gehaast worden.

De bacteriën hebben drie dingen nodig: een oppervlak, een voorraad ammoniak en zuurstof. De spons biedt het eerste en de luchtpomp het derde. De ammoniak moet doelbewust worden toegevoegd, als een gemeten ammoniakoplossing of door een klein snufje voer te laten rotten in de bak.

Test ammoniak en nitriet gedurende de weken. Het patroon is ammoniak stijgt en daalt naarmate de eerste groep zich vestigt, vervolgens stijgt en daalt nitriet naarmate de tweede groep bijtrekt, en daarna lezen beide nul met nitraat aanwezig. Pas wanneer zowel ammoniak als nitriet nul aangeven, en daar na een nieuwe dosis ammoniak enkele dagen blijven staan, is de filter echt.

De snelste legitieme kortere weg is geleende bacteriën. Een uitgeknepen spons uit een gevestigde, gezonde bak, of beter nog, een hele tweede spons die al een maand in iemands anders rijpe bak draait, brengt een werkende kolonie direct over. Vervoer deze nat, in bakwater, en installeer deze dezelfde dag nog. Bacteriën in een spons die is uitgedroogd of anoxisch is geworden in een afgesloten zak, zijn dood.

Bacterieproducten uit een fles variëren enorm of ze levende organismen van de juiste soort bevatten tegen de tijd dat ze je bereiken. Eén ervan behandelen als een voorsprong in plaats van als een onmiddellijke indraaiing is de veilige aanname.

Garnalen worden als laatste toegevoegd, langzaam en via druppelacclimatisatie. Garnalen zijn veel gevoeliger voor abrupte veranderingen in opgelost mineraalgehalte dan de meeste vissen, en een kolonie die direct vanuit zakwater in ander water wordt geplaatst, kan binnen een dag slecht vervellen.

:::info
Waterwissels resetten een ingedraaide bak niet, omdat de bacteriën op oppervlakken leven in plaats van in de waterkolom. Water verversen verwijdert nitraat en ververst mineralen. Het is de spons schoonmaken in chloorhoudend water dat de filter verwijdert.
:::

Veranderingen die actie vandaag betekenen

Temperatuur is onderdeel van filtratie. warmer water bevat minder zuurstof en drijft elk biologisch proces in de bak sneller aan, inclusief de snelheid waarmee afval wordt geproduceerd.

Luchtoutput is gedaald, of de spons ziet er gezwollen en donker uit.

De poriën zijn geblokkeerd. De doorstroming is afgenomen en de binnenkant van de spons verliest zuurstof. Knijp deze nu uit in verwijderd bakwater in plaats van bij de volgende geplande schoonmaak.

Garnalen verzameld aan het oppervlak, of allemaal geclusterd bij de uitstroom.

Dat is een zuurstofsignaal, geen filtratiesignaal. Controleer eerst de temperatuur, aangezien warm water minder zuurstof bevat, en verhoog vervolgens de beweging aan het oppervlak.

Elke ammoniak- of nitrietwaarde boven nul in een bak met bewoners.

Stop een paar dagen volledig met voeren, aangezien voer de ammoniakbron is. Kleine waterwissels met gelijke temperatuur en mineraalgehalte. Reinig de filter niet terwijl dit gebeurt: de bacteriën die je nodig hebt, zitten erin.

Garnalen sterven één of twee tegelijk gedurende een week, zonder duidelijke tekenen.

Zoek naar onzichtbare oorzaken vóór ziekte. Koper is de klassieke, van plantenvoeding, van een medicatie voor vissen die in dezelfde bak is gebruikt, van kraanwater dat 's nachts in koperen leidingen heeft gestaan. Mislukte vervellingen zijn de tweede. Een filterprobleem verschijnt als slechte watertests; een koperprobleem is meestal helemaal niet zichtbaar in tests.

Water plotseling troebel en wit enkele dagen na een schoonmaak.

Een bacteriële bloei, veroorzaakt door het verstoren van de filter of door een ammoniakpiek. Het trekt vanzelf weg. Behandel het niet, en maak de filter niet opnieuw schoon om het te verhelpen.

De routine die een spons werkend houdt

Een geschreven logboek is hier belangrijker dan in een grotere bak. Nanovolumes schommelen snel, en de nuttige informatie is de trend over drie weken, niet de meting op de dag dat er iets misgaat.

Wat je nooit moet doen

Spoel nooit een spons uit onder een lopende kraan. Chloor en chlooramines in leidingwater zijn specifiek toegevoegd om bacteriën te doden, en ze doen dat in seconden. Dit is de meest voorkomende manier waarop een houder een werkende bak laat crashen terwijl hij probeert gewetensvol te zijn.

Vervang de spons nooit door een nieuwe. Als een spons echt uit elkaar valt, voeg dan de nieuwe ernaast toe en laat beide minstens een maand draaien voordat je de oude verwijdert.

Maak de filter nooit schoon en ververs nooit een groot volume water op dezelfde dag. Elk verstoort het systeem afzonderlijk, en beide tegelijk doen is hoe een schijnbaar stabiele bak de volgende ochtend een ammoniakmeting produceert.

Gebruik nooit filtermedia of pads die op de markt worden gebracht als antibacterieel, en breng nooit algenbestrijdingsmiddelen op koperbasis, slakkenbehandelingen of vismedicatie in een garnalenbak. Ongewervelden zijn veel gevoeliger voor koper dan vissen, en veel van wat verkocht wordt om vissen te behandelen is op koperbasis.

Laat een sponsfilter nooit droogdraaien tijdens onderhoud. Als de bak wordt leeggemaakt voor een nieuwe inrichting, houd de spons dan ondergedompeld in bakwater en houd een bruissteen in die container.

Ga er nooit vanuit dat een filter die er schoon uitziet, werkt. Sponsfilters zien er identiek uit, of ze nu een rijpe bacteriekolonie bevatten of helemaal niets. Alleen een testset vertelt het je.

Wanneer hulp inroepen

Garnalen die een bak delen met vissen. Elke pompaanzuiging in een gemengde bak moet voorzien zijn van een schuim-voorfilter voordat de eerste garnaaltjes verschijnen, niet daarna.

Aquatische dierenartsen die ongewervelden zien zijn zeldzaam, en veel van het nuttige diagnostische werk in een garnalenbak wordt gedaan door de houder met een testset. Schaal op wanneer het patroon niet past bij de waterchemie.

Krijg dezelfde dag nog advies als er binnen enkele uren meerdere garnalen sterven, als een garnaal dood wordt gevonden met een intact maar leeg uitziend pantser en witte banden bij de verbinding achter de kop, of als verliezen aanhouden nadat ammoniak, nitriet, nitraat, GH, KH en TDS allemaal als normaal zijn bevestigd.

Plotselinge gelijktijdige verliezen wijzen op iets dat aan het water is toegevoegd: een behandeling, een meststof, een spuitbus die in de kamer is gebruikt, onbehandeld bijvulwater of een nieuw stuk decoratie.

Breng deze informatie naar een aquatische dierenarts, een ervaren garnalenhouder of een gespecialiseerde winkelier: bakvolume, hoe lang deze al draait, de exacte filter en hoe deze wordt schoongemaakt, volledige testresultaten inclusief TDS en GH, de waterverversingsroutine inclusief waarvan het vervangende water is gemaakt, alles wat in de laatste maand is toegevoegd inclusief planten en meststoffen, het temperatuurbereik gedurende de dag, en foto's van een vers slachtoffer.

Die geschiedenis identificeert de oorzaak veel vaker dan het onderzoeken van een individuele garnaal.