Femorale poriën en hemipenisproppen bij reptielen: het onderhoud dat vachtverzorging vervangt

Snel antwoord

Een volwassen mannelijke hagedis heeft een rij verhoogde, wasachtige stippen langs de onderkant van elke dij, of in een V-vorm voor de cloaca. Dat zijn de femorale of preanale poriën, en die horen daar te zitten.

Baardagame in een terrarium

In het wild slijt het dier de afscheiding af door zijn dijen over rotsen en schors te slepen terwijl hij zijn territorium patrouilleert. In een glad verblijf met een papieren vloer en niets om op te klimmen, slijt er niets af, waardoor het verhardt tot een uitstekende prop. Als dit te lang blijft zitten, raakt de porie ontstoken en daarna geïnfecteerd. Reptielenabcessen zijn hard en vereisen een operatie.

Hetzelfde geldt voor de staartbasis bij mannetjes, waar materiaal zich ophoopt in de hemipenisbuidels. Dat is een ander verhaal: daar mag u thuis absoluut niet zelf aan komen.

• Prominente poriën bij een volwassen mannetje zijn Normaal. Harde, uitstekende proppen, roodheid of zwelling zijn dat niet.
• Verzacht eerst door een ondiep warm bad. Ga nooit aan de slag met een droge porie.
• Verwijder alleen wat loskomt met zachte zijwaartse druk. Als het weerstand biedt, stop dan.
• Gebruik nooit een naald, speld, pincet of vingernagel op een porie of de cloaca.
• Elke zwelling, prop of uitstekend weefsel bij de staartbasis moet door een reptielendierenarts worden beoordeeld in plaats van dat u er thuis zelf aan gaat zitten.

:::danger
Probeer niet zelf een hemipenisprop te verwijderen.

De hemipenissen zijn gepaarde, omgekeerde organen die in buidels aan de basis van de staart zitten. Het weefsel dat die buidels bekleedt is dun en rijk doorbloed. Poken, knijpen of graven zorgt voor scheurtjes. Een gescheurde hemipenis raakt geïnfecteerd en een infectie op die plek eindigt vaak in de operatieve verwijdering van het orgaan. Een dierenarts kan een prop verzachten en verwijderen onder de juiste fixatie en pijnbestrijding, en kan het onderscheid maken met een abces, een tumor of een prolaps, die er van buitenaf vergelijkbaar uitzien maar een totaal andere Behandeling behoeven.
:::

Beslis binnen 60 seconden

Waar de poriën voor dienen

Veel hagedissen hebben een rij klieren aan de onderkant van elke dij, de femorale poriën, of voor de cloaca, de preanale poriën. Baardagamen, leguanen, varanen, luipaardgekko's en vele andere soorten hebben deze, waarbij de rangschikking per Ras verschilt.

Ze produceren een wasachtige afscheiding met eiwitten en lipiden. Het dier deponeert dit op takken, rotsen en de grond terwijl het beweegt, om territorium te markeren en te communiceren met andere individuen. Een deel hiervan fluoresceert onder ultraviolet licht, waarvan wordt gedacht dat het onderdeel is van de manier waarop het wordt waargenomen.

Ze worden aangestuurd door hormonen.

Een volwassen mannetje heeft grotere, actievere poriën dan een vrouwtje of een jong dier, en de activiteit neemt vaak toe tijdens het broedseizoen. Een mannetje wiens poriën plotseling prominenter worden, is meestal net volwassen geworden of in de stemming gekomen, en heeft geen ziekte ontwikkeld.

Ze horen constant te worden afgesleten.

Dit is het punt waar gevangenschap het systeem verstoort. De afscheiding wordt afgezet door contact. Een dier dat klimt, graaft en een ruw driedimensionaal territorium patrouilleert, schuurt zijn poriën continu af. Een dier op glad papier in een kaal verblijf heeft helemaal geen schuring, waardoor de afscheiding zich ophoopt, uitdroogt en verhardt tot een harde kolom die uit de porie steekt.

Wat proppen erger maakt

Lage luchtvochtigheid en uitdroging maken de afscheiding droger en harder. Obesitas vermindert het contact tussen de dijen en de oppervlakken waar het dier over loopt. Een klein verblijf vermindert beweging. Leeftijd speelt een rol, omdat proppen zich over maanden opbouwen. En een dier dat onwel en inactief is, stopt helemaal met het afschuren ervan, dus een plotselinge hoeveelheid proppen kan een aanwijzing zijn dat het dier al weken minder beweegt.

Hoe Normaal eruitziet, en wat niet

Normaal

Een symmetrische rij licht verhoogde, wasachtige, crème tot bruine stippen, op gelijke hoogte met of net boven de omringende schubben, zonder roodheid en zonder zwelling van de huid eromheen. Bij een groot volwassen mannetje kunnen deze er verrassend prominent uitzien voor een Baasje dat ze nog niet eerder heeft gezien.

Beginnende verstopping

Het wasachtige materiaal steekt als een harde kolom boven de porie uit. Het heeft meestal dezelfde kleur als de afscheiding, crème tot donkerbruin. De huid eromheen is Normaal. Dit is het stadium waarin u moet ingrijpen, en het is eenvoudig.

Gevorderde verstopping

De prop is langer en harder, en de huid aan de basis is roze of rood. De porie kan uitgerekt lijken. Het dier kan protesteren als de dij wordt aangeraakt.

Geïnfecteerd

Zwelling die zich uitstrekt voorbij de porie, warmte, afscheiding, een geur of een stevige knobbel onder de huid. Omdat reptielenpus vast is, vormt een abces hier een duidelijke massa die operatief met zijn kapsel moet worden verwijderd. Antibiotica alleen zullen het niet genezen.

Kreupelheid

Een vergevorderde of geïnfecteerde porie is pijnlijk, en bij een reptiel dat niet op een achterpoot wil steunen, moeten de dijen als onderdeel van het onderzoek worden gecontroleerd.

Baardagame met vervelde huid

Veilig te werk gaan

1. Altijd eerst verzachten.

Een ondiep warm bad, diep genoeg om de onderkant van de dijen te bedekken en niet dieper, op een temperatuur binnen het comfortabele bereik van het dier en nooit daarboven. Tien tot vijftien minuten is een redelijke Duur, en het dier moet in staat zijn om zijn kop zonder moeite boven water te houden.

Ga nooit aan de slag met een droge porie. Een droge prop zit vast aan de bekleding van de klier, en het eruit trekken ervan beschadigt het weefsel.

2. Ondersteun het dier goed.

Op een handdoek op een laag, stabiel oppervlak, met het lichaam ondersteund en de poot zachtjes vastgehouden in plaats van stevig vastgegrepen. Als het dier hevig tegenstribbelt, stop dan. Niets hier is zo urgent dat een strijd gerechtvaardigd is.

3. Gebruik zachte zijwaartse druk, niet trekken.

Een duim aan weerszijden van de porie, zachtjes naar binnen en opzij drukkend. Een verzachte prop komt los of glijdt naar buiten. Sommige komen in hun geheel als een wasachtige cilinder los.

4. Een zachte tandenborstel is het enige benodigde hulpmiddel.

Zachtjes gebruikt langs de rij na het weken, tilt het los materiaal op zonder de kracht op één punt te concentreren.

5. Stop wanneer het weerstand biedt.

Dit is de regel die ertoe doet. Een prop die na twee of drie badsessies op afzonderlijke dagen niet loskomt, is ofwel dieper dan u denkt of al ontstoken. Doorgaan betekent de klier uitscheuren, en een gescheurde klier wordt een abces.

6. Behandel daarna nergens mee.

Geen ontsmettende zalf, geen olie, geen essentiële oliën, geen antibioticacrème. Laat de plek schoon en droog en laat het dier zijn verblijf weer normaal gebruiken.

7. Pas het verblijf aan, anders komt het terug.

Dit is de eigenlijke Behandeling. Voeg ruwe natuurlijke takken, kurkschors en gestructureerde zonneplaatsen toe op de hoogte die het dier gebruikt. Geef het genoeg ruimte zodat het moet bewegen. Zorg voor de juiste hydratatie en luchtvochtigheid voor de soort. Pak overgewicht aan als dat er is.

Baardagame op houten vloer

De staartbasis is een andere situatie

Mannetjeshagedissen en slangen hebben gepaarde hemipenissen, die binnenstebuiten gekeerd in buidels aan de basis van de staart zitten. Afscheidingen, vervelde huid en vuil kunnen zich in die buidels ophopen en verharden.

Wat u zou kunnen merken

Een stevige zwelling aan een of beide kanten van de staartbasis. Asymmetrie tussen de twee kanten. Een harde bleke prop zichtbaar bij de cloaca. Moeite met ontlasten. Weerstand tegen het bewegen van de staart, of het slepen ermee. Bij slangen, een verandering in de manier waarop het dier het laatste derde deel van zijn lichaam beweegt.

Waarom dit niet iets voor thuis is

Het weefsel is dun en sterk doorbloed, en de anatomie is van buitenaf niet zichtbaar. Knijpen om een prop te verwijderen kan het orgaan naar buiten keren of beschadigen. Poken scheurt het. Een infectie in die ruimte is moeilijk te behandelen en kan ertoe leiden dat de hemipenis moet worden verwijderd.

Wat het anders zou kunnen zijn

Een normale hemipeniszwelling bij een volwassen mannetje, die symmetrisch, zacht en onveranderlijk is. Een abces, dat stevig is en meestal aan één kant zit. Een tumor. Een achtergebleven laag vervelling. Of een prolaps, waarbij weefsel uit de cloaca steekt; dit is een noodgeval en mag nooit met geweld teruggeduwd worden of laten uitdrogen.

Omdat veel van deze zaken op elkaar lijken en er bij één sprake is van een noodgeval, is de juiste reactie op elke verandering bij de staartbasis een afspraak in plaats van een eigenhandig onderzoek.

Hygiëne van cloaca en onderzijde

Ontlasting rond de cloaca

Veelvoorkomend bij dieren met obesitas, artritis of dieren die onwel zijn en niet goed kunnen zitten of draaien. Verzacht met een warm bad en veeg voorzichtig af met schoon water. Peuter nooit aan opgedroogd materiaal, omdat dit schubben meeneemt. Herhaling betekent dat het onderliggende mobiliteits- of gezondheidsprobleem moet worden aangepakt.

Uraatpasta

Een ophoping van kalkachtig wit materiaal bij de cloaca wijst op uitdroging en moet worden behandeld door het hydratatieplan voor de soort te herzien in plaats van alleen af te vegen.

Achtergebleven vervellingsringen

Op tenen en staartpunten werken deze als een tourniquet en kunnen ze tenen kosten. Hetzelfde gladde verblijf met lage luchtvochtigheid dat porieproppen veroorzaakt, veroorzaakt ook dit, en beide worden tegelijkertijd gecontroleerd.

Niet volgens een schema in bad doen.

Routine-baden is een van de meest voorkomende manieren waarop Baasjes problemen creëren. Ventrale schubben die vochtig blijven ontwikkelen bacteriële dermatitis, en water onder de lichaamstemperatuur koelt een ectotherm dier af. Doe in bad met een reden, droog het dier daarna goed af en breng het terug naar zijn warme plek.

Wat verschilt per soort

De routine die het voorkomt

Wat de Dierenarts zal willen weten

Wat u nooit moet doen

Peuter niet aan een droge porie. Verzacht deze eerst of laat het met rust.

Gebruik geen naald, speld, cocktailprikker, pincet of vingernagel. Dit is hoe een porieverstopping een abces wordt.

Knijp niet hard. Stevige zijwaartse druk op een verzachte prop is de limiet.

Probeer niets bij de staartbasis. Proppen, zwellingen en uitstekend weefsel daar zijn allemaal veterinaire problemen.

Breng geen ontsmettende crèmes, oliën of essentiële oliën aan op een porie. De huid van reptielen absorbeert en aromatische oliën zijn direct schadelijk.

Doe een reptiel niet dagelijks in bad om proppen te voorkomen. Chronische vochtigheid veroorzaakt schubrot en herhaaldelijk afkoelen veroorzaakt meer schade dan de proppen zelf zouden doen.

Ga er niet vanuit dat prominente poriën een ziekte zijn. Bij een volwassen mannetje is dit anatomie, en waar het om gaat is of ze hard, uitstekend en ontstoken zijn.

Behandel dit niet als cosmetisch. Een geïnfecteerde porie is pijnlijk, veroorzaakt kreupelheid en vereist een operatie zodra er een abces is gevormd.

Wanneer hulp zoeken

Neem dezelfde dag nog contact op met een reptielendierenarts bij weefsel dat uit de cloaca steekt, bij afscheiding of een open wond bij een porie, of bij een reptiel dat niet op een achterpoot wil steunen.

Maak binnen een week een afspraak bij roodheid of zwelling rond een porie, bij een prop die na twee of drie badpogingen niet is losgekomen, bij elke stevige knobbel op de dij en bij elke zwelling of asymmetrie aan de basis van de staart.

Maak een routine-afspraak als proppen blijven terugkeren nadat u de oppervlakken in het verblijf heeft verbeterd, omdat aanhoudende verstopping in een goed ingericht verblijf meestal wijst op hydratatie, gewicht of een onderliggende reden waarom het dier niet beweegt.

Baardagame op een tak