Zichtverlies bij een papegaai: cataract, tekenen bij een vliegende vogel en kooiaanpassing

Kort antwoord

Het oog is het orgaan bij een papegaai dat het makkelijkst te inspecteren is en het vaakst wordt overgeslagen. Eén keer per maand goed kijken bij daglicht is de hele routine.

Een papegaai die het zicht verliest, lijkt zelden ziek. Hij lijkt onhandig, dan voorzichtig, dan stil, en dat wordt meestal op leeftijd of humeur geschoven.

De check die telt is niet die de meeste eigenaren proberen. Een lampje in het oog schijnen en de pupil bekijken zegt bijna niets, omdat de iris van een vogel onder willekeurige spiercontrole staat. Papegaaien zetten de pupil expres wijd of nauw. Beoordeel zicht op gedrag en door naar het oog zelf te kijken.

• Een pupil die bij daglicht wit, grijs of melkachtig oogt is een lensverandering en vraagt om een vogelarts.
• De iris van een grijze roodstaart die bij rijping van donker naar bleekgeel licht is normaal en wordt voortdurend voor cataract aangezien.
• Zekerheid in een vertrouwde kooi bewijst geheugen, geen zicht. Test op momenten en plekken in de kamer met slechter licht.
• Herorden nooit de kooi van een vogel die je verdacht van slecht zien.
• Toenemende nachtangst bij een oudere vogel is vaak het eerste echte teken, omdat een vogel die zich in het donker niet oriënteert niet kan stoppen met fladderen.

Beslis in 60 seconden

Waarom zoogdier-oogtests niet overdragen

De pupil is willekeurig.

Bij zoogdieren is de iris glad spierweefsel, dus pupildiameter is een onwillekeurige reflex en een echt venster op het zenuwstelsel. Bij vogels is de irisspier gestreept — het type dat een dier bewust stuurt. Papegaaien pinnen en flitsen de pupil als communicatiesignaal, alleen mogelijk omdat ze dat kiezen.

Het gevolg is direct. Een pupil die samentrekt bij licht bewijst niet dat het oog werkt, en een die wijd blijft bewijst niet het tegendeel. Wie zicht van een vogel aan de pupil beoordeelt, gokt.

Hetzelfde feit verklaart een praktisch probleem in de praktijk. Verwijdersels voor hond en kat werken op glad spierweefsel en doen weinig bij de vogelpupil; de achterkant van een papegaaienoog goed bekijken vraagt specialmiddelen of een specialist.

Het netvlies is anders gebouwd.

Het netvlies van een vogel heeft geen bloedtoevoer die erover loopt. In plaats daarvan steekt een sterk gevouwen, gepigmenteerde structuur genaamd pecten vanaf de oogzenuwschijf het oog in en voedt het netvlies via diffusie. Dat is deels waarom vogeloog zo’n hoge resolutie haalt: niets werpt schaduw op het lichtgevoelige oppervlak.

Het betekent ook dat netvliesproblemen bij vogels er niet uitzien als wat een dierenarts bij zoogdieren gewend is, en is nog een reden waarom vogelophthalmologie een eigen vak is.

Zicht doet meer werk bij een vogel.

Een papegaai die een kamer overvliegt lost een doorlopend driedimensionaal probleem op met snelheid en bijna geen speelruimte. Hij kiest voedsel deels op ultraviolette signalen die wij niet zien, en leest andere vogels daaraan.

Een deel daarvan verliezen is niet hetzelfde als een bril nodig hebben. Het verandert wat het dier veilig kan doen, daarom gaat het praktische deel van dit artikel over kooi en routine, niet over druppels.

Het oog zelf lezen

De iris van een volwassen grijze is bleek. Bij een jonge is die donker; de verandering is normale rijping, geen ziekte.

Doe dit bij daglicht, bij een raam, zonder zaklamp en zonder flits. Fotografeer elk oog recht van voren en iets van voren, eens per maand, en bewaar de gedateerde beelden.

De pupil.

Kijk naar de kleur van de pupil zelf, niet naar de grootte. Die moet zwart en helder zijn. Wit, grijs, blauwgrijs of melkachtig betekent dat de lens of het materiaal erachter is veranderd — het klassieke cataractbeeld.

De iris.

Kleur varieert enorm per soort, geslacht en leeftijd. Bij grijze roodstaarten is donker jong en bleekgeel volwassen de normale reeks. Bij veel kaketoes verschilt iriskleur tussen de seksen. Verandering telt alleen als die asymmetrisch, plots of met iets anders is.

Het oppervlak.

Het hoornvlies moet glanzend en perfect helder zijn, zodat een raam er schoon in spiegelt. Elke doffheid, waas, blauwe tint of ruwheid is betekenisvol.

De oogleden en omgeving.

Zwelling, verdikking, korstjes, samengekoekte veren of een veranderde vorm van de oogspleet. Bij een zaadgevoede vogel wijst dit op vitamine A-tekort, dat weefsel rond het oog verdikt en afvoergangen blokkeert vóór iets dramatischer.

Symmetrie.

Vergelijk links en rechts op dezelfde foto. Bijna elke zinvolle oogbevinding toont zich als verschil tussen beide.

Oorzaken, en hoe ze verschillen

Cataract.

De meest voorkomende oorzaak van geleidelijk zichtverlies bij een oudere papegaai, en het meest gerapporteerd bij langlebende soorten die decennia worden gehouden. Kan ook volgen op ontsteking in het oog, op trauma, of met een metabool probleem meegaan.

Het ziet eruit als een wit worden van de pupil en verloopt over maanden. De vogel past zich onderweg aan, daarom dateren eigenaren het begin vaak op de week waarin ze het eindelijk merkten.

Trauma.

Raamklappen, nachtangst, plafondventilatoren, een kooigenoot en contact met kat of hond. Plots, meestal eenzijdig, meestal met knijpen en vaak met zichtbare schade. Een kattenverwonding is spoed hoe klein die ook oogt, vanwege de betrokken bacteriën.

Ontsteking in het oog.

Uveïtis, door infectie of ziekte elders in het lichaam. Het oog oogt dof, iriskleur kan veranderen en de vogel is ongemakkelijk. Chlamydiose, mycobacteriële ziekte en schimmelziekte kunnen zo presenteren, en alle drie hebben gevolgen buiten het oog.

Vitamine A-tekort.

Wijdverbreid bij zaadgevoede vogels en volledig te voorkomen. Beschadigt klierweefsel rond het oog en de luchtwegen, met gezwollen oogleden, afscheiding en terugkerende infecties die nooit helemaal weggaan.

Neurologische en toxische oorzaken.

Zware-metaalvergiftiging, hoofdtrauma en hersenziekte kunnen een vogel blind maken wiens ogen er volledig normaal uitzien. Het onderscheid is een normaal ogend oog met abnormaal gedrag, vaak met andere neurologische tekenen zoals scheve kop, incoördinatie of insulten.

De gedragstekens, in de volgorde waarin ze verschijnen

Benader een vogel met verminderd zicht van voren, in zijn gezichtsveld, en praat eerst. Een voorwerp dat ongezien naast de kop aankomt veroorzaakt vallen en verdedigingsbeten.

Vroeg, en makkelijk te missen.

Weinig zin om te vliegen als het licht afneemt. Te kort of te lang landen. Aarzelen bij de kooideur. Je hand grijpen en met de snavel aanraken vóór opstappen, meer dan vroeger. Een snack op gevoel nemen in plaats van er recht naartoe.

Gevestigd.

Op één stok blijven. Weinig zin om door de kooi te bewegen. Meer nachtangst, omdat een geschrokken vogel die niet ziet geen landingspunt vindt en blijft botsen. Meer contactroepen. Kop steeds draaien om met hetzelfde oog te inspecteren.

Gevorderd.

Van de stok vallen. Helemaal niet vliegen. Hard schrikken bij aanraking. Moeite de voerbak te vinden als de plaats verandert. Minder poetsen van zones die hij niet ziet.

Twee dingen duidelijk gezegd. Vogels verbergen beperking uiterst goed, en een vertrouwde kooi laat hen bijna volledig op geheugen lopen. En elk teken op deze lijst ontstaat ook door artritis, pijn en algemene ziekte, daarom horen oogonderzoek en lichamelijk onderzoek bij elkaar.

Wat de dierenarts doet

Een volledig oftalmologisch onderzoek, meestal met vergroting, beide ogen vergeleken. Fluoresceïnekleuring om hoornvliesulcera te tonen, die zonder onzichtbaar zijn.

Onderzoek van de achterkant van het oog waar mogelijk. Verwacht hier een gesprek over verwijzing, omdat de pupil van een vogel echt moeilijk te verwijderen is en een specialistische oftalmoloog middelen en apparatuur heeft.

Algemeen onderzoek, gewicht en meestal bloedonderzoek, omdat ogen bij vogels vaker deel zijn van systemische ziekte dan bij zoogdieren. Chlamydiatest als het beeld past. Beeldvorming van het hoofd na trauma. Lood en zink in bloed als vergiftiging mogelijk is.

Behandeling hangt volledig van de oorzaak af. Ulcera en uveïtis worden medisch en urgent behandeld. Vitamine A-tekort wordt via voeding gecorrigeerd — traag en blijvend, niet snel. Cataract kan bij vogels operatief worden verwijderd door veterinair oftalmologen, meestal bij grotere soorten, onder algehele anesthesie, en beschikbaarheid is in grote delen van de wereld beperkt. Voor veel vogels is het eerlijke plan management in plaats van chirurgie, en dat is geen mislukking.

Leven met een papegaai die slecht ziet

Wat je nooit moet doen

Beoordeel zicht niet aan de pupil. Bij een vogel is het willekeurige spier en bewijst het niets.

Doe geen druppels, zalf of spoeling in het oog van een vogel zonder dat een vogelarts het eerst onderzoekt.

Herorden de kooi niet, verplaats geen stokken en herinricht de kamer niet.

Neem een lichter wordende iris bij een jonge grijze roodstaart niet voor cataract. Dat is normale rijping.

Laat een vogel met verminderd zicht niet vrij vliegen in een open kamer, en los dat niet op met vleugelknippen zonder het compromis te bespreken, want een geknipte vogel stort neer in plaats van te landen.

Test zicht niet door de vogel te laten schrikken of snel een hand naar het gezicht te bewegen. Vogels reageren op luchtbeweging en je lichaamstaal, en je krijgt valse geruststelling.

Wanneer hulp zoeken

Een vogel die zijn ruimte kent en er zelfverzekerd in beweegt. Die zekerheid is het beschermen waard, en hangt af van ruimte die hetzelfde blijft.

Dezelfde dag, behandel als spoed:

• Knijpen, dichtgehouden oog of enige ooglidzwelling
• Elke verwonding aan kop of gezicht, vooral van een kat of andere vogel
• Plots zichtverlies met normaal ogende ogen, wat eerder op de hersenen dan op het oog wijst
• Bloed in of rond het oog
• Een vogel die is gestopt met eten naast enige oogverandering

Boek binnen de week:

• Een pupil die wit, grijs of melkachtig oogt
• Herhaalde nachtangst bij een vogel die die eerder niet had
• Landingsfouten, vallen van de stok, of een vogel die is gestopt met vliegen
• Afscheiding of samengekoekte veren rond het oog bij een zaadgevoede vogel
• Kop altijd gedraaid om met één oog te inspecteren

Neem de gedateerde oogfoto’s mee, het gewichtslogboek, een video van de vogel die door de kooi beweegt en landt, het exacte dieet inclusief merk, de leeftijd indien bekend, de kooi-indeling, en een notitie over elke kopstoot, nachtangst of gevecht in recente maanden.

Stel twee vragen voor je weggaat: of er fluoresceïnekleuring is gedaan, en of de achterkant van het oog kon worden beoordeeld of dat verwijzing nodig is om hem te zien. De antwoorden bepalen of je een diagnose hebt of alleen een beschrijving.