Papegaaien hebben geen tanden: Wat een nare geur van uw vogel echt betekent

Snel antwoord

Papegaaien hebben geen tanden: Wat een nare geur van uw vogel echt betekent

Papegaaien hebben geen tanden. Er is geen tandplak, geen tandsteen, geen tandvleesaandoening en geen gebitsgeurtest voor een vogel.

Een gezonde papegaai heeft bijna geen geur. Een lichte warme, stoffige geur is normaal, vooral bij kaketoes, grijze roodstaartpapegaaien en valkparkieten. Een zure, zoete, rotte of naar ammoniak riekende geur wijst altijd op iets specifieks, en het is de moeite waard om uit te zoeken waar dit vandaan komt.

• Een zure of gegiste geur rond de kop betekent meestal een krop-probleem.
• Een muffe geur met natte neusgaten wijst op een bijholte- of luchtwegaandoening.
• Een scherpe ammoniakgeur komt bijna altijd uit de kooi, niet van de vogel zelf.
• De snavel is levend weefsel met een bloedtoevoer, en hij groeit continu.
• Scrub, vijl of smeer nooit iets op de snavel van een papegaai thuis.

:::danger
Vijl, schuur, trim of knip nooit zelf de snavel van een papegaai.

De snavel bevat een doorbloede, van zenuwen voorziene kern. Het knippen of vijlen daarin veroorzaakt bloedingen die moeilijk te stoppen zijn bij een kleine vogel en pijn die ervoor zorgt dat de vogel stopt met eten. Het modelleren van de snavel is een veterinaire ingreep.
:::

Beslis in 60 seconden

Waarom er geen zoiets bestaat als een gebitsaandoening bij papegaaien

Vogels verloren hun tanden in de loop van de evolutie en vervingen hun functie door een hoornsnavel en een gespierde spiermaag.

De snavel is een benige kern bedekt met een hoornlaag, de rhamphotheca genaamd. Deze groeit continu vanaf de basis en wordt afgesleten door kauwen, foerageren en normaal gebruik.

Omdat er geen tandoppervlak en geen tandvleeszak is, kunnen de bacteriële processen die bij een hond of kat een gebitsgeur veroorzaken, niet plaatsvinden.

Wat wel kan gebeuren is dat voedsel, fruitpulp of handopfokvoeding achterblijft in de hoeken van de snavel of in de veren rond het gezicht en daar gaat rotten. Dat produceert een echt nare geur en is gemakkelijk te verwarren met een mondprobleem.

Binnenin de snavel bevindt zich ook een ruimte waar ziektes kunnen optreden. Schimmel- of bacteriële plaques kunnen zich vormen in de mond en keel, meestal bij vogels die een slecht dieet krijgen of lange antibioticakuren ondergaan. Daarvoor is een dierenarts nodig die kijkt, niet een baasje met een zaklamp en een wattenstaafje.

Hoe het gezicht van een gezonde papegaai eruitziet

Observeer de vogel in rust, bij goed daglicht, zonder hem vast te houden.

De snavel moet glad zijn en gelijkmatig van kleur, waarbij het bovenste en onderste deel netjes op elkaar aansluiten wanneer de snavel gesloten is. Fijne schilfering aan het oppervlak is normaal bij veel soorten.

Beide neusgaten moeten even groot, rond, open en droog zijn. Er mag geen korst, geen afscheiding en geen samengeklitte veren boven de snavel zitten.

De veren rond het gezicht en onder de kin moeten droog zijn en plat liggen. Voortdurend vochtige gezichtsveren betekenen dat er iets uit de ogen, neus of mond loopt.

De wasdop, het vlezige gebied aan de basis van de snavel, moet een consistente textuur hebben zonder sterke ophoping.

De krop, aan de basis van de nek, moet tussen de maaltijden door leeg raken in plaats van zichtbaar vol te blijven.

Veranderingen die actie vereisen

Een zure geur met een volle krop.

Vertraagde kroplediging betekent dat voedsel gaat gisten in plaats van verder te gaan. Het heeft veel oorzaken en geen daarvan lost vanzelf op.

Afscheiding uit één neusgat, of één neusgat dat groter is dan het andere.

Asymmetrie wijst op een verstopping of een plaatselijke infectie. Langdurige bijholteziekte kan de opening permanent aantasten en vervormen.

Zwelling onder of rond het oog.

De bijholtes van een papegaai zijn groot en bevinden zich precies daar. Zwelling betekent dat de infectie ze heeft gevuld.

Een snavel die van vorm, kleur of groeisnelheid is veranderd.

Overgroei, schilferende lagen of een plotselinge verandering in het oppervlak kunnen duiden op leverziekte, ondervoeding of mijten, afhankelijk van de soort.

Elke verandering in de ademhaling.

Staartwippen in rust, ademen met de snavel open en klikkende geluiden zijn allemaal urgent bij een vogel.

De routine die problemen vroegtijdig opspoort

Wat u nooit moet doen

Borstel de snavel of mond van een papegaai niet. Er is niets om te poetsen, en het forceren van de snavel veroorzaakt letsel en paniek.

Steek niets in de neusgaten om een korst te verwijderen. De nares staan direct in verbinding met de bijholtes.

Schuur, vijl of knip de snavel niet, en gebruik geen harde mineraalblokken die op de markt worden gebracht voor snaveltrimmen als vervanging voor diergeneeskundige zorg.

Ga er niet vanuit dat een dieet van alleen zaden prima is omdat de vogel er goed uitziet. Dieetgerelateerde ziektes zijn al lang in de kwaliteit van de snavel en huid zichtbaar voordat ze in het gedrag zichtbaar zijn.

Wacht niet tot een geur erger wordt. Een vogel die zichtbaar onwel is, is meestal al ernstig ziek.

Wanneer hulp inschakelen

Neem dezelfde dag contact op met een vogelarts bij elke verandering in de ademhaling, zwelling in het gezicht, afscheiding uit de neusgaten of een krop die uren na een maaltijd vol blijft.

Maak deze week een afspraak voor een nieuwe, aanhoudende geur, een verandering in de vorm of groei van de snavel, asymmetrische neusgaten of gewichtsverlies in uw dossier.

Neem uw gewichtsdossier, een foto van het gezicht gemaakt bij daglicht, het volledige dieet inclusief traktaties, een beschrijving van de kooi-inrichting en -bodem, en alle luchtverfrissers, kaarsen of kookgerei met antiaanbaklaag die in huis worden gebruikt mee. Blootstelling via de lucht is een veelvoorkomend onderdeel van het beeld en klinieken vragen hier vroeg naar.