Hagedissen: mond- en kaakgezondheid, inclusief metabole botziekte

Kort antwoord

Hagedissen: mond- en kaakgezondheid, inclusief metabole botziekte

Bij hagedissen worden de tanden niet gepoetst. Er bestaat geen gebitsverzorging thuis voor een hagedis, en proberen de mond te poetsen of te schrapen beschadigt het kwetsbare tandvleesweefsel.

De mondproblemen die er echt toe doen, zijn metabole botziekte die de kaak aantast en infectieuze stomatitis. Beide zijn van buitenaf zichtbaar als u weet hoe een normale kaaklijn eruitziet.

• Bekijk de kaak één keer per week van de zijkant en van boven, zonder het dier vast te pakken.
• Een zachte, gezwollen of rubberachtige onderkaak is een teken van metabole botziekte, niet van een gebitsprobleem.
• Kaasachtige gele of grijze substantie langs de tandvleesrand duidt op een infectie en vereist een reptielen-Dierenarts.
• De meeste mondziekten bij hagedissen zijn terug te voeren op verlichting, dieet of temperatuur.
• Poets, schraap, swab of forceer nooit de mond van een hagedis thuis.

:::danger
Forceer de kaak van een hagedis niet open om deze te inspecteren.

De kaak van een hagedis met metabole botziekte is al verzwakt en kan onder lichte druk breken. Foto's gemaakt van buitenaf zijn voldoende voor een eerste consult.
:::

Beslis in 60 seconden

Waarom de kaak, niet de tanden

Hagedissentanden zijn niet gebouwd zoals tanden van zoogdieren. Veel soorten vervangen hun tanden continu gedurende hun leven, en de meeste hebben geen diepe pockets waar tandplak zich ophoopt zoals bij een hond.

Wat hagedissenkaken wel hebben, is dun bot dat onder constante mechanische belasting staat. Wanneer het calciummetabolisme faalt, onttrekt het lichaam mineralen aan het skelet, en de onderkaak is een van de eerste plekken waar dit zichtbaar wordt.

Het resultaat wordt door Baasjes vaak beschreven als een gezwollen of pafferige kaak. Wat er werkelijk gebeurt, is dat verzwakt bot wordt vervangen door vezelig weefsel, dat dikker lijkt terwijl het veel zwakker is.

Dat is waarom een verandering aan de kaak een waarschuwing is voor het hele lichaam, niet een mondprobleem. Tegen de tijd dat de kaak er verkeerd uitziet, zijn de ruggengraat, ledematen en ribben meestal ook aangetast.

De drie verzorgingsoorzaken achter de meeste gevallen

UVB die afwezig, geblokkeerd of verlopen is.

De meeste gehouden hagedissen hebben UVB nodig om vitamine D3 aan te maken, en zonder D3 kunnen ze calcium uit voeding niet opnemen en gebruiken. Glas en de meeste kunststoffen blokkeren de nuttige golflengten, dus een lamp die door een deksel schijnt doet vaak niets. De UVB-output daalt lang voordat de lamp stopt met het uitzenden van zichtbaar licht.

Een dieet laag in calcium of hoog in fosfor.

Insecten zijn van nature fosforrijk. Ze voeren zonder 'gut loading' (het voeren van de insecten voor gebruik) en zonder calciumsupplement zorgt voor een verkeerde verhouding. Voor herbivore soorten heeft een dieet dat gebaseerd is op sla-soorten met een laag calciumgehalte hetzelfde effect.

Temperaturen onder het bereik van de soort.

Spijsvertering, calciumopname en immuunfunctie zijn bij een ectotherm allemaal temperatuurafhankelijk. Een hagedis die zijn basking-temperatuur niet kan bereiken, kan wat hij eet niet verwerken en een mondinfectie niet bestrijden.

Hoe een gezonde mond en kaak eruitzien

Observeer de hagedis in rust bij goed licht, van buiten het verblijf. Houd het dier niet vast voor een routinematige controle.

De onderkaak moet een rechte, stevige lijn vormen van de kin tot aan het gewricht. Van boven gezien moeten beide kanten gelijk zijn.

De mond moet volledig sluiten, waarbij de boven- en onderkaak gelijkmatig samenkomen. Er mag geen spleet zijn en geen lip die hangt.

Een kleine hoeveelheid helder vocht is normaal. Dikke, draderige of verkleurde substantie is dat niet.

De hagedis moet in staat zijn om zijn lichaam van de vloer te tillen tijdens het lopen, en normaal vastgrijpen tijdens het klimmen.

Veranderingen die betekenen: onderneem deze week actie

Zwelling of afronding van de onderkaak.

Vergelijk dit met een oudere foto van uw eigen dier. Een geleidelijke verandering is makkelijk te missen van dag tot dag.

Een mond die niet meer gelijkmatig sluit.

Dit kan komen door kaakzwakte of door zwelling in de mond. Beide vereisen een Dierenarts.

Kaasachtige plaques langs de tandvleesrand.

Reptielenpus is eerder stevig dan vloeibaar, dus een infectie vormt vaste massa's in plaats van dat het afvloeit.

Moeite met het grijpen of vasthouden van voedsel.

Een hagedis die normaal op voedsel afkomt en het vervolgens niet kan oppakken, vertelt u vaak dat de kaak pijn doet of niet meer nauwkeurig sluit.

Losse of missende tanden bij acrodont-soorten.

Soorten met tanden die aan de kaakrand zijn vergroeid, zoals baardagamen, zijn gevoelig voor terugtrekkend tandvlees en parodontale aandoeningen. Tandverlies bij die soorten is een veterinaire kwestie, geen zaak voor reiniging thuis.

De routine die problemen vroegtijdig opspoort

Wat u nooit moet doen

Niet poetsen, schrapen of swabben in de mond. Mondweefsel van hagedissen scheurt makkelijk en de abrasie verspreidt de infectie in plaats van deze te verhelpen.

Gebruik geen tandpasta, mondwater of ontsmettingsmiddelen voor mensen. Verschillende zijn giftig voor reptielen en geen enkele pakt de oorzaak aan.

Geef geen calciumsupplementen in willekeurige Dosis om een vermoedelijk probleem op te lossen. Over-suppletie van sommige vitamines veroorzaakt zijn eigen ziekte, en een hagedis met een vastgestelde botziekte heeft een gediagnosticeerd plan nodig.

Ga er niet vanuit dat een lamp werkt omdat deze brandt. Zichtbaar licht en UVB-output zijn verschillende dingen.

Hanteer een hagedis met een vermoedelijk zwak skelet niet meer dan nodig. Breuken ontstaan tijdens gewone fixatie.

Wanneer u hulp moet zoeken

Boek deze week een reptiel-ervaren Dierenarts voor elke kaakzwelling, verzachting, ongelijkmatige mondsluiting of tandvleesafscheiding.

Ga dezelfde dag nog bij trillingen, onvermogen om het lichaam op te tillen tijdens het lopen, een ledemaat die hangt, of een mond die open blijft staan.

Neem uw type UVB-lamp en installatiedatum mee, uw supplementroutine, een volledige dieetlijst, uw basking- en koele temperatuurmetingen en foto's van de zijkant van de kop. De meeste reptielen-Dierenartsen willen het Dossier van de verzorging zien voordat ze het dier onderzoeken, omdat de oorzaak daar bijna altijd ligt.