Hagedissen: Wat verandert er als een jong dier volwassen wordt

Kort antwoord

Een hagedis die de volwassenheid nadert, verandert tegelijkertijd van vorm en gedrag, waarbij het gedrag meestal als eerste verandert.

Hagedissen maken een adolescentiefase door en baasjes worden hier vaak door verrast. Een handtam jong dier kan binnen enkele weken schrikachtig, geobsedeerd door eten, territoriaal of onvoorspelbaar defensief worden.

Bijna niets hiervan is een opvoedingsprobleem. Het is de hormonale verschuiving naar seksuele volwassenheid, bovenop een snelle vertraging in de groei en een verandering in wat het dier nodig heeft van zijn verblijf.

• De adolescentie bij de meeste hagedissoorten valt ergens tussen de leeftijd van enkele maanden en twee jaar, sterk afhankelijk van de soort.
• De eetlust daalt meestal sterk zodra de snelle groei stopt, en dit baart baasjes zorgen.
• Nieuw defensief gedrag naar handen toe is normaal, tijdelijk en wordt erger door het dier te dwingen tot hanteren.
• Mannetjes kunnen beginnen met kopknikken, zwaaien met hun voorpoten, 'glassurfen' of pronken naar reflecties.
• Vrouwtjes kunnen rusteloos worden en beginnen te graven, zelfs zonder dat er een mannetje aanwezig is.

Beslis in 60 seconden

Waarom gedrag in deze fase verandert

Groei en voortplanting strijden om dezelfde energie. Terwijl een hagedis snel groeit, gaat bijna alles wat hij eet naar lichaamsmassa, en het dier gedraagt zich daarnaar: constant hongerig, constant aan het foerageren, relatief ongeïnteresseerd in territorium.

Zodra de skeletgroei vertraagt, gaat die energie ergens anders heen. Hormonen stijgen en gedragingen die bij een pasgeboren dier geen doel hadden, worden plotseling geactiveerd.

Territoriaal vertoon is het meest zichtbaar. Een volwassen wordend mannetje heeft een sterke drang om te adverteren en een gebied te verdedigen, en in een glazen bak is de enige beschikbare rivaal zijn eigen reflectie.

Defensiviteit naar hanteren heeft een vergelijkbare oorzaak. Een volwassen hagedis is reactiever op alles wat van bovenaf nadert, wat in de natuur de plek is waar roofdieren vandaan komen.

Niets hiervan betekent dat het dier agressief is geworden als persoonlijkheid. Het betekent dat de drang die die gedragingen voortbrengt, geactiveerd is.

Hoe de overgang er maand na maand uitziet

Laat juveniel.

De groei is nog steeds snel, de eetlust is hoog en het dier is meestal makkelijk te hanteren. Vervelt regelmatig.

Vroege adolescentie.

De groei vertraagt. De eetlust daalt merkbaar. Baasjes melden vaak dat de hagedis "gestopt is met eten" terwijl hij in feite gestopt is met groeien.

Slaap- en zonnepatronen verschuiven en het dier kan hogere of meer beschutte posities gaan kiezen.

Piek adolescentie.

Een veilige, slipvrije ondergrond is belangrijker naarmate een hagedis volwassen gewicht krijgt en met meer kracht begint te klimmen en te pronken.

Vertoon van gedrag verschijnt. De reactiviteit op handen bereikt een hoogtepunt. Sommige individuen worden merkbaar actiever bij zonsopgang en zonsondergang.

De kleur wordt vaak intenser en bij veel soorten wordt het verschil tussen mannetjes en vrouwtjes voor het eerst duidelijk.

Vroege volwassenheid.

Het gedrag normaliseert. De eetlust stabiliseert op het volwassen niveau. De tolerantie voor hanteren keert meestal terug, vaak beter dan voorheen, mits de adolescentiefase niet werd geforceerd.

Veranderingen die betekenen dat u vandaag actie moet ondernemen

Gewicht dat daalt over twee of meer weegmomenten, in plaats van alleen stagneren.

Een vrouwtje dat rusteloos is, graaft en gedurende langere tijd niet eet, vooral met een gezwollen buik. Ze heeft een diep, vochtig substraat nodig om in te leggen en een dierenarts als er niets geproduceerd wordt.

Elke hagedis die volledig stopt met zonnen.

Aanhoudend glassurfen dat dag na dag doorgaat, wat meestal aangeeft dat een verblijf te klein of te blootgesteld is geworden voor een volwassen wordend dier.

Beten of wonden die verschijnen bij een hagedis die samen met een ander dier wordt gehuisvest, aangezien de adolescentie het moment is waarop voorheen vreedzame paren uit elkaar vallen.

De routine die u door de adolescentie helpt

Houd bij hoe het dier beweegt en waar het kiest om te zitten. Keuzes voor posities veranderen naarmate een hagedis volwassen wordt.

De meest nuttige gewoonte is het gewichtslogboek. Het onderscheidt een normale daling van de eetlust van een echte achteruitgang, en dat weken voordat er iets mis lijkt te gaan.

Wat u nooit moet doen

Blijf een hagedis die gaapt, sist of vlucht niet hanteren om hem eraan te "laten wennen". U leert het dier dat handen niet kunnen worden vermeden, wat de reactie sterker en langduriger maakt.

Forceer geen voeding bij een hagedis die simpelweg de interesse heeft verloren maar op gewicht blijft.

Voeg geen tweede hagedis toe om een humeurig adolescent gezelschap te geven. Volwassenheid is precies het moment waarop samenwonen misgaat.

Ga er niet van uit dat een vrouwtje geen eieren kan produceren omdat ze nooit bij een mannetje is geweest.

Straf geen vertoon van gedrag. Het is geen ongehoorzaamheid, en niets wat u doet zal een hormoon ontmoedigen.

Wanneer u hulp moet zoeken

Een hagedis die de adolescentie heeft doorstaan, rust in het openbaar en keert terug naar een voorspelbaar dagelijks ritme.

Neem onmiddellijk contact op met een reptielendierenarts voor een vrouwtje dat perst, rusteloos is en niet eet, aangezien legnood snel verergert.

Boek een afspraak bij gewichtsverlies over opeenvolgende weegmomenten, voor een hagedis die stopt met zonnen, of voor lusteloosheid die langer dan een paar dagen aanhoudt.

Neem uw gewichtslogboek mee, een notitie van wanneer het gedrag veranderde, foto's van het verblijf en details over het huidige dieet.

Adolescentieveranderingen en vroege ziektes zien er van buitenaf vergelijkbaar uit. Geschreven dossiers zijn wat hen onderscheidt.