Adolescentie bij cavia's: wat verandert er tussen het spenen en de leeftijd van één jaar

Snel antwoord

De adolescentie bij cavia's begint veel eerder dan het dier er klaar voor lijkt en duurt het grootste deel van het eerste jaar. Het zichtbare deel is hormonaal gedrag: 'rumble-strutting' (brommen en paraderen), paraderen, op elkaar rijden, tandenklapperen en de plotselinge interesse in de rangorde die een rustig koppel in een ruziënd duo kan veranderen.

Het onzichtbare deel is belangrijker. Zeugen kunnen al drachtig worden ruim voordat ze er volwassen uitzien, soms al vanaf ongeveer vier weken, en beertjes worden op vergelijkbare leeftijd vruchtbaar. Bijna elk onverwacht nestje cavia's is het gevolg van broertjes en zusjes die twee weken te lang bij elkaar zijn gelaten.

Adolescentie bij cavia's is luidruchtig en fysiek, en het meeste daarvan is normaal. De taak is om te weten welke delen dat niet zijn.

• Scheid de seksen rond de leeftijd van drie tot vier weken. Wachten tot ze er volwassen uitzien is te laat.
• Rumble-strutting, op elkaar rijden en het heffen van de kin zijn gedragingen die te maken hebben met de rangorde, geen agressie, en ze kalmeren meestal vanzelf.
• Tandenklapperen is een echte waarschuwing. Neem dit serieus, op een manier die je niet hoeft te doen bij paraderen.
• Stap over van voeding op basis van luzerne naar grashooi en voer voor volwassen cavia's zodra de groei voltooid is.
• Weeg ze wekelijks gedurende de hele periode. Een stagnerende groeicurve is het vroegste teken dat er iets mis is.

Beslis in 60 seconden

De tijdlijn

Van geboorte tot ongeveer drie weken.

Cavia's zijn nestvlieders. Ze komen ter wereld met vacht, open ogen en functionele tanden, en ze beginnen binnen enkele dagen met het proeven van hooi en korrels terwijl ze nog zogen. Het spenen gebeurt in de loop van enkele weken.

Het kritieke punt is de vruchtbaarheid. Beertjes kunnen vruchtbaar zijn vanaf ongeveer drie weken en zeugen kunnen drachtig worden vanaf ongeveer vier weken. Nestjes waarbij de moeder haar eigen jongen nog zoogt, zijn heel goed mogelijk en een zeug kan onmiddellijk na de bevalling weer drachtig worden.

Scheid beertjes vanaf ongeveer drie weken van hun moeder en hun zusjes. Dit is geen beslissing die gebaseerd moet zijn op hoe groot ze eruitzien.

Van ongeveer één tot vier maanden.

De groei is snel, de eetlust is groot en gedrag met betrekking tot de rangorde begint. Rumble-strutting verschijnt, het op elkaar rijden begint, en koppels en groepen die harmonieus waren, beginnen te onderhandelen. Het meeste hiervan is lawaai.

Dit is ook het moment waarop het hanteren vaak moeilijker wordt. Een adolescente cavia die vroeger rustig bleef zitten, kan wegrennen voor de hand en protesteren tegen het opgetild worden. Het forceren hiervan op deze leeftijd schaadt de relatie voor lange tijd; korte, frequente sessies gebaseerd op voedsel behouden de band.

Van ongeveer vier tot acht maanden.

De piek van hormonaal gedrag, en het moment waarop de meeste banden verbreken als ze dat gaan doen. Vooral paren van beertjes testen elkaar hier. Zeugen vertonen cyclische veranderingen, worden assertiever en rijden op elkaar rond hun bronsttijd.

De fysieke groei begint te vertragen. Het dieet moet veranderen: luzernehooi en korrels op basis van luzerne, die geschikt zijn voor een groeiend dier, worden een nadeel voor een volwassene omdat de hoge concentratie calcium bijdraagt aan blubber in de blaas en stenen. Stap in de loop van een paar weken over op grashooi zoals timothy, boomgaard- of weidehooi en op korrels voor volwassenen.

Van ongeveer acht tot twaalf maanden.

Het gedrag stabiliseert zich voor de meeste dieren. Het gewicht stabiliseert. Gevestigde groepen bereiken meestal een stabiele orde en het paraderen wordt incidenteel in plaats van constant.

Gedrag op de juiste manier lezen

Rumble-strutting.

Een diep gerommel gemaakt met het hele lichaam, gecombineerd met een stijve, wiegende gang op gestrekte poten, waarbij de heupen zwaaien. Beide seksen doen dit. Het is een claim op de rangorde en tegelijkertijd een baltsgedrag, en het behoeft meestal geen interventie.

Op elkaar rijden.

Wordt vaak verkeerd begrepen. Zeugen rijden op zeugen, beertjes rijden op beertjes, en jonge dieren rijden op volwassenen. Het gaat net zo vaak om de positie in de groep als om paren.

Kin heffen en kopstoten.

Twee cavia's die tegenover elkaar staan, tillen hun kin op en duwen. Degene die de kin verlaagt, heeft toegegeven. Dit is het normale mechanisme voor conflictoplossing en het onderbreken hiervan verlengt de ruzie.

Tandenklapperen.

Het snel klikken van de snijtanden. Dit is degene die ertoe doet. Het betekent dat een dier het einde van zijn tolerantie heeft bereikt en dat er een beet kan volgen. Scheid ze kortstondig met een barrière, voeg ruimte en middelen toe en laat ze daarna verdergaan.

De brede gaap.

Een langzame, overdreven gaap waarbij de tanden zichtbaar worden, is een dreigend gebaar, geen vermoeidheid. Baasjes fotograferen dit routinematig als iets aandoenlijks.

Geurmarkering.

Het slepen van het achterlijf over oppervlakken, en bij beertjes een steeds vettere plek aan de basis van de rug. Beertjes produceren naarmate ze volwassen worden ook meer van deze afscheiding, wat af en toe gereinigd moet worden.

Ruimte en bodembedekking doen meer om wrijving in de adolescentie te sussen dan enige interventie bij de dieren zelf.

Wat wrijving daadwerkelijk vermindert

Ruimte is de grootste factor. Geschillen tussen adolescenten zijn veel erger in een verblijf dat de dieren maar net past, en het vergroten van het vloeroppervlak verandert het gedrag binnen enkele dagen.

Geef van alles meer dan er cavia's zijn. Twee schuilplaatsen voor twee cavia's is een competitie; drie niet. Hetzelfde geldt voor drinkflessen, voerbakken en hooibergen. Schuilplaatsen moeten twee uitgangen hebben, zodat een onderdanig dier nooit in het nauw komt.

Voer hooi op meerdere aparte plaatsen in plaats van op één plek. De meeste geschillen vinden plaats bij de voerbron, en meerdere bronnen verwijderen het brandpunt.

Verander het verblijf niet tijdens een gespannen periode. Een volledige schoonmaakbeurt die alle geur verwijdert, herstart effectief de onderhandelingen.

Scheid ze niet bij elk kibbelpartijtje. Cavia's moeten de dominantievolgorde voltooien en herhaaldelijk onderbreken betekent dat het nooit wordt opgelost. Grijp in bij tandenklapperen dat niet stopt, bij achtervolgen dat niet ophoudt en bij elk letsel.

Groei, dieet en de cijfers om in de gaten te houden

Weeg ze wekelijks op een keukenweegschaal en schrijf het op. Bij een groeiende cavia moet het getal gestaag stijgen en dan stabiliseren. Die curve is het meest nuttige gezondheidsdossier dat je zult bijhouden, omdat een stilstand of daling dagen voorafgaat aan zichtbare ziekte.

Vitamine C is de specifieke kwetsbaarheid van de cavia. Ze kunnen het niet zelf aanmaken en een groeiend dier heeft meer nodig dan een volwassene. Verse groenten met veel vitamine C, goede kwaliteit korrels die niet over de datum zijn, en hooi doen het meeste werk; vertrouw niet op vitamine druppels in het drinkwater, die snel afbreken en dieren ervan weerhouden te drinken. Vraag je dierenarts om advies over supplementen als je het niet zeker weet, in plaats van te gokken op een dosis.

Er moet altijd hooi beschikbaar zijn en dit moet op elke leeftijd het grootste deel van het dieet uitmaken. Het is wat de continu doorgroeiende kiezen slijt en wat de darmen in beweging houdt.

De overstap van luzerne naar grashooi is de dieetverandering die de meeste baasjes missen. Luzerne is een peulvrucht, hoger in calcium en eiwitten, wat goed is voor de groei en fout voor een volwassene. Maak de verandering geleidelijk naarmate de groei afvlakt en verander de korrels op hetzelfde moment.

Een cavia die gemakkelijk beweegt, rechtop zit en gedurende de dag hooi eet, is op de goede weg, ongeacht het geluidsniveau.

Wat is geen adolescentie

Mijten.

Cavia-schurftmijten graven in de huid en veroorzaken intense irritatie. Getroffen dieren worden hectisch, gillen bij aanraking langs de rug of flanken, rennen in cirkels en kunnen episodes hebben die op aanvallen lijken. Baasjes rapporteren dit vaak als plotselinge agressie of waanzin bij een adolescente cavia. Het is behandelbaar en het is geen gedragsprobleem.

Gebitsproblemen.

Te lange of scheve kiezen veroorzaken kwijlen, het laten vallen van voedsel, gewichtsverlies en tegenzin om rond de kop aangeraakt te worden. Adolescentie veroorzaakt geen gewichtsverlies.

Urinestenen en blubber.

Persen, piepen tijdens het plassen, bloed in de urine en een gebogen houding. Komt vaker voor bij dieren die te lang op een dieet met veel calcium worden gehouden.

Ovariumcysten bij zeugen.

Meestal later dan de adolescentie, maar ze kunnen in het eerste jaar beginnen. Haarverlies op de flanken in een symmetrisch patroon, een gezwollen buik en gedragsveranderingen waaronder vaker op elkaar rijden.

Zwangerschap.

Elke zeug die toegang heeft gehad tot een niet-gecastreerd beertje. De zwangerschap bij cavia's is lang in verhouding tot hun grootte en de zeug wordt zichtbaar en drastisch dikker. Dit behoeft veterinaire begeleiding, geen observatie.

Pijn door een blessure.

Adolescenten zijn uitbundig. Een cavia die plotseling niet meer wil bewegen, gebogen zit of geen hooi eet, moet onderzocht worden in plaats van af te wachten.

Wat je nooit moet doen

Beoordeel vruchtbaarheid niet op basis van grootte of uiterlijk. Scheid op basis van leeftijd.

Huisvest geen volwassen, niet-gecastreerd beertje bij een zeug en neem aan dat je een zwangerschap op tijd zult opmerken.

Castreer een beertje niet in de verwachting dat het zijn dominantiegedrag zal veranderen. Het voorkomt zwangerschap en weinig anders, en de operatie brengt bij deze soort nog steeds risico's met zich mee.

Houd een adolescente cavia niet alleen om vechten te voorkomen. Cavia's zijn zeer sociaal en isolatie veroorzaakt zijn eigen problemen.

Gebruik geen vitamine C-druppels in de drinkfles als enige bron.

Negeer tandenklapperen niet omdat de dieren altijd goed met elkaar zijn opgeschoten.

Zet een cavia die plotseling hectisch gedrag vertoont niet in een gedragsplan zonder eerst op mijten te controleren.

Voer tijdens een gespannen periode geen volledige schoonmaakbeurt uit die alle geur verwijdert.

Wanneer hulp zoeken

Ga dezelfde dag nog naar de dierenarts als ze gillen bij het oppakken, als het gewicht al enkele dagen is gedaald, bij persen tijdens het plassen, bij bloed in de urine, als een cavia gestopt is met hooi eten of bij enige wond door een gevecht.

Ga dezelfde dag naar een zeug met een gezwollen buik die toegang heeft gehad tot een beertje, en onmiddellijk naar een zeug die perst zonder jongen te produceren.

De meeste adolescente cavia's komen na de luidruchtige maanden uit de strijd als stabiele volwassenen in een stabiele groep.

Boek een routineafspraak voor hectisch krabben of rondjes rennen, voor haarverlies, voor een beertje met een vervuilde of korstige achterkant en voor elk koppel dat is overgegaan van luidruchtig naar echt vijandig.

Neem het wekelijkse gewichtsdossier mee, het exacte dieet inclusief welk hooi en welke korrels, de leeftijden en seksen van elk dier in het verblijf, de afmetingen van het verblijf en een video van het gedrag. De gewichtsgrafiek en de video beantwoorden de meeste vragen die een omschrijving niet kan beantwoorden.