Instorting en aanvallen bij fretten: Insulinomen, lage bloedsuiker en eerste hulp

Snel antwoord

De meeste aanvallen bij fretten zijn het einde van een keten die weken eerder begon met korte staarmomenten.

Een fret die instort of een aanval krijgt, is een noodgeval door een lage bloedsuikerspiegel totdat het tegendeel is bewezen. Bij fretten ouder dan ongeveer drie jaar is de gebruikelijke oorzaak een insulinoom, een tumor van de insulineproducerende cellen van de alvleesklier die insuline afgeeft, ongeacht wat de bloedsuikerspiegel doet.

De hersenen draaien bijna volledig op glucose. Wanneer de bloedglucose daalt, ziet de fret er eerst wezenloos uit, daarna wankel aan de achterzijde, vervolgens kwijlt het dier en krabt het aan de bek, en uiteindelijk stort het in of krijgt het een aanval. Baasjes herinneren zich de eerdere symptomen meestal pas na de crisis.

• Steek je vingers niet in de bek van een fret die een aanval krijgt. Bescherm het dier tegen vallen en noteer de tijd.
• Als het dier kan slikken, wrijf dan een kleine hoeveelheid honing of maïssiroop op het tandvlees. Giet geen vloeistof in de bek van een bewusteloos dier.
• Zodra het dier alert is, geef dan een maaltijd op basis van vlees. Suiker alleen activeert meer insuline en zorgt een uur later voor een diepere crash.
• Ga nog diezelfde dag naar een dierenarts, zelfs als de episode na twee minuten voorbij is en de fret in orde lijkt.
• Een fret die een minuut slap en niet wekbaar is en daarna volledig normaal wakker wordt, is waarschijnlijk in een normale diepe slaap, niet in een aanval.

:::danger
Giet nooit suikerwater, honing of andere vloeistoffen in de bek van een fret die bewusteloos is of actief een aanval heeft.

Een fret in die toestand kan de luchtwegen niet beschermen en de vloeistof komt in de longen terecht. Aspiratiepneumonie is een veelvoorkomend en vermijdbaar tweede noodgeval in precies dit scenario. Suiker die met een vingertop of wattenstaafje op het tandvlees wordt gewreven, wordt via het slijmvlies opgenomen en hoeft niet te worden ingeslikt. Als de kaak geklemd is of het dier niet reageert, breng het dan alleen aan op de buitenkant van het tandvlees, of wacht en rijd naar de kliniek.
:::

Beslis in 60 seconden

Waarom een fret hypoglykemisch wordt

Insuline verplaatst glucose uit de bloedbaan naar de cellen. Bij een gezond dier is de insulineafgifte afgestemd op de bloedglucose, zodat het niveau binnen een smalle marge blijft.

Een insulinoom is een tumor van de bètacellen die deze regulatie is verloren. Het geeft continu insuline af. De bloedglucose wordt omlaag gedreven en blijft laag, en de fret heeft geen werkende rem.

De hersenen worden als eerste en het ergst getroffen omdat ze, in tegenstelling tot spieren, niet gemakkelijk kunnen overschakelen naar een andere brandstof. Daarom zijn de vroegste symptomen neurologisch en gedragsmatig in plaats van fysiek: een pauze, een staar, een moment van niet reageren op de naam.

Naarmate de glucose verder daalt, geeft het lichaam adrenaline af in een poging opgeslagen suiker te mobiliseren. Dat veroorzaakt de misselijkheid, het kwijlen en het krabben aan de bek die baasjes zo consistent beschrijven, samen met beven en zwakte. Zwakte in de achterpoten verschijnt bij de meeste fretten vóór zwakte in de voorpoten.

Onder een bepaald punt stoppen de hersenen in zijn geheel met normaal functioneren en stort het dier in of krijgt het een aanval.

De reden dat dit patroon belangrijk is om te begrijpen, is dat het de timing verklaart. Episodes clusteren na het slapen, na inspanning, na een lange tijd zonder voedsel en na een suikerhoudende traktatie. Alle vier zijn momenten waarop de behoefte aan glucose stijgt of waarop een suikerbelasting een extra insulinegolf uit de tumor uitlokt.

De valkuil in het standaardadvies

Bijna elk baasje krijgt te horen honing of maïssiroop te geven aan een hypoglykemische fret, en dat klopt als noodmaatregel. Wat meestal wordt weggelaten, is wat er daarna gebeurt.

Een grote suikerbelasting bij een fret met een insulinoom stimuleert de tumor om meer insuline af te geven. De bloedglucose stijgt kortstondig, om daarna verder te dalen dan voorheen. De fret verbetert gedurende twintig minuten en crasht daarna harder.

De juiste volgorde is suiker om de crisis te doorbreken, gevolgd door een maaltijd met eiwitten en vet zodra het dier veilig kan eten, omdat eiwitten en vet zorgen voor een langzame, duurzame glucosetoevoer zonder een grote insulinepiek. Een herstelpasta op basis van vlees, babyvoeding met vlees (zonder ui of knoflook) of het normale voer van de fret geweekt in warm water werken allemaal.

Om dezelfde reden hebben suikerhoudende traktaties geen plaats in het langetermijndieet van een fret met een insulinoom. Rozijnen, banaan, yoghurtdruppels, gezoete vitaminepasta's en elke snack met maïssiroop hoog op het etiket lokken de tumor uit. Dit is een van de weinige situaties waarin een populaire snack voor fretten echt schadelijk is.

Diepe slaap is geen aanval

Fretten gaan in een uitzonderlijk diepe slaap. Het dier is slap, koel aanvoelend, reageert niet op geluid of aanraking en kan er een minuut of langer over doen om wakker te worden. Het is normaal, het is geen medisch event, en het jaagt baasjes de stuipen op het lijf.

Het onderscheid zit in wat er gebeurt bij het wakker worden. Een fret die uit een diepe slaap komt, rekt zich uit, geeuwt, kijkt om zich heen en is binnen een minuut of twee weer zichzelf. Er is geen sprake van kwijlen, wankelen, desoriëntatie of tegenzin om te bewegen.

Een fret die uit een hypoglykemische episode komt, is daarna niet normaal. Het dier is wankel, stil, vaak misselijk en heeft veel langer nodig om bij te komen. Er zit vaak kwijl aan de kin of op het beddengoed.

Als je het niet zeker weet, voer dan een vleesmaaltijd en film het herstel. De video beantwoordt de vraag beter dan elke beschrijving, en dat is wat de dierenarts wil zien.

Wekelijkse wegingen en een gedateerd logboek van elke episode veranderen een vage geschiedenis in het patroon dat leidt naar een diagnose.

Wat veroorzaakt nog meer instorting bij een fret

Een lage bloedsuikerspiegel is de meest voorkomende oorzaak bij een volwassen fret, maar niet de enige, en de alternatieven veranderen de noodreactie.

Opname van giftige stoffen.

Fretten kauwen en slikken dingen door. Ibuprofen en andere menselijke ontstekingsremmers, chocolade, producten met xylitol, cannabis in elke vorm, rattengif en antivries veroorzaken allemaal neurologische symptomen. Een jonge fret met plotselinge neurologische symptomen en zonder voorgeschiedenis van staarepisodes moet worden behandeld als een mogelijke vergiftiging, en neem de verpakking mee.

Vreemd voorwerp in het maag-darmkanaal.

Fretten staan erom bekend rubber, schuim en zacht plastic door te slikken. Een fret met een obstructie stopt met eten, wordt zwak, knarst met de tanden, krabt aan de bek en kan instorten. Het krabben aan de bek overlapt precies met hypoglykemie, dus de twee worden vaak verward. Braken, een gespannen buik en het uitblijven van ontlasting wijzen op obstructie.

Maagzweren.

Zweren geassocieerd met Helicobacter mustelae komen veel voor bij fretten. Zwarte, teerachtige ontlasting, tandenknarsen, kwijlen en progressieve zwakte door bloedverlies kunnen leiden tot instorting. Controleer de kattenbak.

Hartziekte.**

Cardiomyopathie veroorzaakt eerder flauwvallen dan aanvallen. Syncope is kort en slap, volgt vaak op inspanning, en het herstel is onmiddellijk en volledig. Hoesten, inspanningsintolerantie en snelle ademhaling in rust ondersteunen dit.

Zonnesteek.

Fretten verdragen hitte slecht. Instorting in een warme kamer, serre, auto of directe zon, met hijgen, felrood of zeer bleek tandvlees en een warm lichaam, is een zonnesteek en vereist actief koelen onderweg naar de dierenarts.

Hoofdtrauma.

Fretten worden vertrapt, tussen deuren gekneld of laten vallen. Plotselinge aanvallen zonder voorgeschiedenis, vooral met een scheve kop, ongelijke pupillen of bloeding uit de neus of oor, wijzen op trauma.

Infectieziekten.

De hondenziekte (distemper) veroorzaakt neurologische symptomen bij niet-gevaccineerde fretten en is meestal dodelijk. Hondsdolheid is een overweging in endemische regio's. Beide zijn redenen waarom een jonge, niet-gevaccineerde fret met aanvallen een ander probleem is dan een oudere fret met staarepisodes.

Gevorderde bijnierziekte en lymfoom.

Beide komen veel voor bij fretten, veroorzaken progressieve zwakte en gaan vaak samen met een insulinoom bij hetzelfde dier.

Stadiëring: hoe dit er over maanden uitziet

Vroeg stadium.

Incidentele wezenlijke episodes die seconden duren. Iets meer slapen dan normaal. Lichte tegenzin om te klimmen. Gewicht is vaak stabiel. Bijna alle baasjes missen dit stadium of schrijven het toe aan de leeftijd.

Vastgesteld stadium.

Zwakte in de achterpoten na activiteit. Kwijlen en krabben aan de bek. Wakker worden gaat moeizaam en traag. Episodes clusteren in de ochtend of na een lange slaap. Gewicht begint te dalen. Sommige fretten ontwikkelen een ruwe vacht en slapen meer.

Laat stadium.

Instorting, aanvallen, langdurige desoriëntatie na episodes en snelle terugkeer van symptomen na het eten. Spierverlies over de heupen en ruggengraat.

Baasjes die het vroege stadium loggen, krijgen maanden eerder een diagnose, en maanden eerder is cruciaal, omdat medische begeleiding veel beter werkt terwijl de fret nog reserves heeft.

De routine die dit vroeg opspoort

Symmetrisch haarverlies vanaf de staartbasis, een gezwollen vulva bij een gesteriliseerd vrouwtje of een ruwe, dunne vacht wijzen op bijnierziekte, wat op dezelfde leeftijd bij dezelfde fretten voorkomt.

Wat je nooit moet doen

Steek geen vingers, een lepel of iets anders in de bek van een fret die een aanval heeft. De kaak is krachtig, de beet is reflexmatig en de tong kan niet worden ingeslikt.

Houd de ledematen niet vast tijdens een aanval. Verschuif in plaats daarvan meubels en harde randen.

Giet geen vloeistoffen in een bewusteloze fret.

Geef niet alleen suiker en laat het daarbij. Volg op met een eiwitrijke maaltijd.

Geef een fret geen enkel medicijn voor mensen, en nooit ibuprofen of paracetamol.

Behandel herhaalde episodes niet thuis in plaats van een diagnose te zoeken.

Vast een fret niet vóór een afspraak bij de dierenarts, tenzij de dierenarts specifiek heeft gezegd dat dit moet en voor hoe lang. Fretten verdragen vasten niet, en een ongecontroleerd vasten bij een vermoeden van een insulinoom kan de crisis veroorzaken die je juist probeert te onderzoeken.

Neem niet aan dat het voorbij is omdat de fret opstaat en loopt. De bloedglucose kan binnen een uur weer dalen.

Wat de dierenarts wil weten

Wanneer hulp zoeken

Ga onmiddellijk bij een aanval die langer dan enkele minuten duurt, herhaalde aanvallen zonder volledig herstel, niet reageren, vermoedelijke vergiftiging of instorting in een warme omgeving.

Ga dezelfde dag voor elke enkele aanval, elke instorting, zwakte in de achterpoten, kwijlen met krabben aan de bek of zwarte, teerachtige ontlasting.

Boek deze week voor korte staarepisodes, meer slapen, tegenzin om te klimmen of onverklaarbaar gewichtsverlies bij een fret van middelbare of oudere leeftijd. Bij die afspraak wordt meestal de diagnose gesteld, en dat is veel goedkoper en veel beter voor het dier dan de spoedafspraak.

Het doel van het beheer is een fret die dagelijks meerdere kleine vleesmaaltijden eet, op gewicht blijft en helemaal geen episodes heeft.

Breng de video, het logboek van de episodes, het gewichtsrecord en de daadwerkelijke verpakkingen van voer en snacks mee. De dieetgeschiedenis verandert het plan vaker dan welk testresultaat dan ook.