Jeuk bij de kat: de vier patronen en de rangschikking van de oorzaken

Snel antwoord

De huid van een kat is een slechte communicator. Wat de oorzaak ook is, de kattenhuid kan slechts op vier zichtbare manieren reageren en die vier patronen worden gedeeld door vlooien, voeding, mijten, omgevingsallergie, infectie en zelfs kanker. Het benoemen van het patroon beperkt de lijst. Het geeft je niet het antwoord.

De meeste katten met jeuk worden niet gezien terwijl ze krabben. Ze wassen zich, en wassen met een tong vol weerhaakjes verwijdert haar net zo efficiënt als een tondeuse. De meest voorkomende melding van een baasje is helemaal geen krabben: het is haaruitval die verscheen zonder dat iemand zag dat het gebeurde.

Het meeste van wat een dierenarts nodig heeft, is zichtbaar in daglicht terwijl de kat ontspannen is, voordat iemand haar begint te hanteren.

• Vlooien blijven de meest waarschijnlijke oorzaak in bijna elke regio, inclusief bij katten die nooit buiten komen.
• Een allergische kat reageert op beten die je nooit zult vinden, omdat ze de vlooien verwijdert voordat je ze ziet.
• Haar dat kort en stoppelig is in plaats van afwezig, bewijst dat de kat het zelf heeft verwijderd.
• Jeuk aan kop en nek die niet reageert op vlooienbestrijding wijst op voeding of omgevingsallergie.
• Elke steroïde die wordt gegeven voordat de dierenarts de kat ziet, wist het bewijs uit waar de diagnose van afhangt.

:::danger
Gebruik nooit een vlooienproduct voor honden bij een kat.

Veel spot-ons en halsbanden voor honden bevatten permethrin of een ander synthetisch pyrethroïde. Katten missen de leverenzymcapaciteit om dit af te breken en een dosis voor honden veroorzaakt trillingen, hyperthermie en epileptische aanvallen die dodelijk kunnen zijn. Katten worden ook vergiftigd door het wassen van een behandelde hond waar ze tegenaan slapen. Als een hondenproduct in contact is gekomen met je kat, was het gebied dan met vloeibare afwasmiddel en lauwwarm water en bel direct een dierenarts in plaats van op symptomen te wachten.
:::

Beslis in 60 seconden

Waarom een kat maar vier manieren heeft om jeuk te tonen

De huid is een groot orgaan met een kleine woordenschat. Ontsteking in de kattenhuid rekruteert eosinofielen en mestcellen op een vrij stereotype manier, dus verschillende triggers komen uit op dezelfde zichtbare eindpunten. Daarom probeert een ervaren dierenarts de oorzaak niet te raden op basis van een foto.

Het verklaart ook de meest voorkomende fout van het baasje, namelijk het behandelen van het patroon in plaats van de trigger. Een steroïde zal elk van deze vier patronen een tijdje afvlakken, en geen van hen zal vlak blijven, omdat er niets uit de omgeving van de kat is verwijderd.

Zelfgeïnduceerde alopecia.

Haarverlies dat meestal symmetrisch is, meestal op de buik, binnenkant dijen, flanken en de achterkant van de voorpoten. De huid eronder is vaak onopvallend, wat baasjes doet denken dat het haar vanzelf uitvalt. Ga met een hand tegen de haargroei in: als de resterende haren als stoppels aanvoelen in plaats van afwezig te zijn, heeft de kat ze zelf verwijderd.

Miliaire dermatitis.

Kleine korstige bultjes die je voelt voordat je ze ziet, geconcentreerd over de rug, staartbasis en nek. Met de vingers door de vacht gaan voelt alsof je nat zand aanraakt. Dit is het meest vlooien-geassocieerde patroon van de vier, maar het is niet exclusief voor vlooien.

Excoriatie aan kop en nek.

Krabben met de achterpoten rond de oren, wangen, kin en nek, wat rauwe, lekkende, vaak diepe wonden veroorzaakt. Katten brengen hier binnen enkele uren echte schade toe. Voeding-responsieve jeuk, oormijten en omgevingsallergie passen allemaal in dit patroon, evenals het zeldzame geval van gedragsmatige of neuropathische oorsprong.

Eosinofiel granuloomcomplex.

Drie verwante presentaties. Een gladde zwerende krater op de bovenlip, soms een indolente zweer genoemd. Een verheven, vochtige, rode plek op de buik of binnenkant dij. Een stevige lineaire richel die langs de achterkant van een achterpoot loopt. Baasjes zien dit vaak aan voor verwondingen of tumoren. Het zijn ontstekingsreacties, meestal van allergische oorsprong, en ze hebben een cytologisch monster nodig om ze te scheiden van plaveiselcelcarcinoom en infectie.

Rangschikking van de oorzaken, meest waarschijnlijk eerst

Deze volgorde geldt voor het overgrote deel van de huisdieren. Werk deze lijst af in plaats van direct naar de interessante diagnoses te springen.

1. Vlooienbeetovergevoeligheid.

Dit staat bijna overal waar vlooien bestaan bovenaan de lijst, en het blijft bovenaan voor binnenkatten. Vlooien komen binnen op een hond, op broekspijpen, via een gedeeld trappenhuis, en als poppen die al in een tapijt sluimeren toen je er kwam wonen. Poppen kunnen maanden wachten op trillingen en warmte voordat ze uitkomen, wat de reden is dat een appartement zonder dier vlooien kan produceren in de week dat er een kat arriveert.

Bij een overgevoelige kat is de reactie op vlooienspeeksel, dus de benodigde dosis is minuscuul. Ze verwijdert de vlo binnen enkele minuten, en tegen de tijd dat je haar kamt, is er niets te vinden. Zoek in plaats daarvan naar vlooienpoep: kam over een vel vochtig wit papier en kijk of de zwarte spikkels uitlopen in roest-rood, wat verteerd bloed is.

De juiste test is niet harder zoeken. Het is een goede proef met een veterinair vlooienproduct dat volgens schema bij elk zoogdier in huis wordt aangebracht gedurende voldoende tijd om de levenscyclus in de omgeving te doorbreken, gecombineerd met stofzuigen en het wassen van beddengoed. Supermarkthalsbanden en veel oudere producten klaren dit niet betrouwbaar.

2. Andere parasieten.

Oormijten veroorzaken intense jeuk aan kop en nek en donker wasachtig vuil, en komen veel voor bij kittens en katten uit bronnen met meerdere katten. Cheyletiella produceert grote schilfering langs de rug. Notoedres is regionaal wisselend maar veroorzaakt woeste gezichtsjeuk met verdikte, korstige oorranden. Demodex gatoi is besmettelijk tussen katten, jeukt, en leeft zo oppervlakkig dat routinematige afkrabsels het vaak missen. Oogstmijten verschijnen als oranje spikkels tussen de tenen en rond de oorranden in de nazomer in sommige regio's en zijn intens irriterend.

3. Voeding-responsieve jeuk.

Een nadelige reactie op een eiwit uit de voeding, meestal een eiwit dat de kat al heel lang eet in plaats van een nieuwe. Het is niet-seizoensgebonden, vaak dominant aan kop en nek, en een deel van de getroffen katten heeft ook dunne ontlasting of moet braken.

De enige manier om het te bevestigen is een strikte eliminatieproef met een nieuw of gehydrolyseerd dieet en absoluut niets anders, lang genoeg uitgevoerd om betekenisvol te zijn, gevolgd door een bewuste herintroductie met het oude voer. Bloed-, haar- en speekselallergiepanels diagnosticeren voedingsreacties bij katten niet. Een proef faalt meestal door traktaties, dentaal kauwspeelgoed, medicatie met een smaakje, de voerbak van de hond en een buurman die haar voert.

4. Feline atopisch huidsyndroom.

Reactie op omgevingsallergenen zoals huisstofmijt en pollen. Het begint meestal in de jongvolwassen leeftijd, kan seizoensgebonden beginnen en uitbreiden naar het hele jaar, en wordt pas gediagnosticeerd nadat parasieten en voeding zijn uitgesloten. Intradermale of serumtesten worden gebruikt om immunotherapie te kiezen, niet om de diagnose te stellen.

5. Secundaire infectie.

Stafylokokken-pyodermie en Malassezia-overgroei zijn gevolgen in plaats van oorzaken, maar ze vermenigvuldigen de jeuk en ze zijn de reden waarom een kat soms verergert ondanks dat de echte trigger wordt beheerst. Vette huid, een gistachtige geur en bruin vuil in de nagelbedden wijzen in deze richting. Cytologie kost minuten en verandert de Behandeling.

6. Dermatofytose.

Ringworm jeukt vaak niet erg, en dat is precies de reden waarom het gemist wordt. Vermoed het bij kittens, bij langharige katten, bij katten uit drukke omgevingen, en wanneer iemand in het huishouden een uitbreidende ringvormige laesie ontwikkelt. Het wordt bevestigd door kweek of PCR, niet door een lamp alleen, omdat veel stammen niet fluoresceren.

7. De uiterlijke kenmerken die geen jeuk zijn.

Echte haaruitval met intacte haarschachten en zonder zelfverwonding is een ander probleem. Hyperthyreoïdie, slechte vacht door tandpijn of artritis die wassen verhindert, paraneoplastische alopecia met glimmende breekbare huid bij een oudere kat, en post-clip of injectieplaats-alopecia horen hier allemaal bij. Een trichogram, wat simpelweg kijken naar geplukte haren onder een microscoop is, scheidt afgekauwde haarpunten van natuurlijk toelopende punten en lost de kwestie in één afspraak op.

Wat het antwoord verandert

Leeftijd.

Een kitten met jeuk, schilfers en vlekkerig haarverlies is een parasieten- of ringwormgeval tot het tegendeel is bewezen. Een jongvolwassen kat met nieuwe seizoensgebonden jeuk past bij atopie. Een kat van ouder dan ongeveer tien jaar met nieuwe, ernstige, niet-reagerende jeuk heeft een bredere lijst nodig die cutaan lymfoom, paraneoplastische alopecia, hyperthyreoïdie en medicatiereactie bevat, en dat geval mag niet worden behandeld met herhaalde steroïde-injecties zonder diagnose.

Ras en vachttype.

Sphynx- en Devon Rex-katten hebben een veranderde vacht- en talgproductie en zijn vatbaar voor Malassezia-overgroei en vette huidplooien. Perzen en verwante platte rassen zijn oververtegenwoordigd voor dermatofytose en voor idiopathische gezichtsdermatitis, wat wasachtig zwart vuil rond de ogen, kin en neusplooien produceert. Lange vachten verbergen miliaire korstvorming en vertragen herkenning met weken.

Seizoen en klimaat.

Vlooienpopulaties nemen toe met warmte en vochtigheid, en centraal verwarmde huizen verlengen het seizoen tot in de winter in plaats van het te beëindigen. Oogstmijten zijn een probleem in de nazomer en herfst in de regio's die ze hebben. Door pollen gedreven jeuk die als een lenteverschijnsel begint, wordt vaak na enkele seizoenen het hele jaar door aanwezig naarmate de kat overgevoeliger wordt voor meer allergenen.

Aantal dieren in huis.

Eén jeukende kat in een huishouden van vier is nog steeds een probleem voor het hele huishouden. Besmettelijke oorzaken zoals Cheyletiella, Demodex gatoi en ringworm vereisen dat elk dier wordt behandeld. Niet-besmettelijke oorzaken vereisen nog steeds dat elk dier vlooienbestrijding krijgt, omdat onbehandelde huisdieren de omgevingsbelasting in stand houden.

Of er iets pijn doet.

Katten likken bij pijn. Aanhoudend likken van de onderbuik verdient een urinecontrole, omdat cystitis en lagere urinewegproblemen zich precies op deze manier presenteren. Focaal likken over één gewricht of één flank bij een oudere kat is een pijnkwestie, geen huidkwestie.

Hoe een gezonde huid en vacht van een kat eruitzien

Een normale vacht ligt plat, veert terug wanneer hij gescheiden wordt, en onthult een bleke, droge, onbeschadigde huid eronder.

Scheid de vacht tot op de huid bij de staartbasis, langs de ruggengraat, op de buik en achter de oren. Een gezonde huid is bleek, droog en glad, zonder gruis, zonder schilfers, zonder roodheid en zonder geur.

Een normale vacht scheidt netjes en sluit weer. De haren hebben een gelijke lengte voor dat deel van het lichaam, en met je hand naar achteren gaan voelt zacht in plaats van borstelig.

Normaal verharen laat haar achter op je kleding en in de borstel. Het laat geen kale huid achter, geen symmetrisch patroon of haar in de kattenbak en het braaksel.

Een normale kat wast zich in sessies, laat zich gemakkelijk onderbreken en gaat door. Een kat die binnen enkele seconden na afleiding terugkeert naar dezelfde plek, of die zich wast terwijl je kijkt op een manier die ze voorheen niet deed, is van wassen naar jeuken gegaan.

Symptomen die betekenen dat je sneller actie moet ondernemen

Open, lekkende wonden op het gezicht of de nek.

Katten veroorzaken diepe excoriaties met achterklauwen in één nacht. Deze raken geïnfecteerd, en de jeuk en de infectie voeden elkaar dan.

Een snel vergrotende of zwerende laesie.

Een indolente zweer op de lip kan worden aangezien voor een genezende krabwond. Alles wat erodeert op de lip, neus of ooglid van een kat, vooral bij een kat met een wit gezicht of een kat die veel in de zon ligt, heeft cytologie nodig om plaveiselcelcarcinoom uit te sluiten.

Jeuk met systemische verandering.

Gewichtsverlies, verandering van eetlust, verhoogde dorst, braken of lethargie naast huidverschijnselen verplaatst dit van dermatologie naar algemene geneeskunde.

Jeuk die een goede vlooienproef negeert.

Als elk dier correct behandeld is gedurende voldoende tijd en er niets is veranderd, is dat echte informatie en de volgende stap is een voedingsproef in plaats van nog een vlooienproduct.

Elk neurologisch symptoom na een topicaal product.

Trekken, trillen, desoriëntatie, kwijlen of toevallen na een spot-on of halsband is een spoedgeval, geen bijwerking om op te slapen.

Waar de dierenarts om zal vragen

Data en gewichten veranderen een vaag verhaal in een tijdlijn, en de tijdlijn is vaak wat de diagnose maakt.

Breng de tijdlijn. Wanneer het begon, of het ooit volledig is gestopt, en of het in een bepaalde maand erger is.

Breng de exacte parasietengeschiedenis. De productnaam, de dosisgrootte, de datum van elke toepassing voor de afgelopen maanden, en of elk dier in huis elke keer is behandeld. "Hij is up-to-date" is geen bruikbare informatie.

Breng het volledige dieet. Hoofdvoeding, traktaties, tandheelkundige producten, tafelrestjes, supplementen, medicatie met een smaakje, wat de andere huisdieren eten en of ze er toegang toe heeft.

Breng foto's gemaakt bij daglicht van elk getroffen gebied, plus een korte video van het wassen of krabben. Katten stoppen het gedrag vaak volledig in de spreekkamer.

Breng het huishoudelijke beeld. Andere getroffen dieren, getroffen mensen, een nieuw huisdier, een verhuizing, nieuw beddengoed, een nieuw type kattenbakvulling, en recente verbouwingen of tapijtwisselingen.

Verwacht dat de dierenarts kamt op vlooienpoep, tape-strips en huidafkrabsels neemt voor cytologie, haren plukt voor een trichogram, de oren onderzoekt en mogelijk kweekt op schimmel. Verwacht bij een oudere kat ook bloedonderzoek. Dit zijn goedkope, snelle tests en zij zijn de reden dat een diagnose wordt bereikt in plaats van geraden.

De routine die problemen vroeg opvangt

Wat je nooit moet doen

Breng geen vlooienproduct voor honden aan op een kat, en laat een kat niet een hond wassen die net met zo'n product is behandeld.

Geef geen steroïde, een overgebleven antihistaminicum of medicatie van een ander dier voor de afspraak. Steroïden onderdrukken de cytologie, de afkrabsels en het uiterlijk, en ze kunnen een eenvoudige diagnose in een dure puzzel veranderen.

Was niet herhaaldelijk met menselijke shampoo of met iets dat tea tree-olie bevat. Tea tree-olie is giftig voor katten.

Concludeer niet zomaar stress zonder onderzoek. Puur gedragsmatig overmatig wassen bestaat, maar is veel minder gebruikelijk dan de medische oorzaken waar het de schuld van krijgt, en katten die echt gestrest zijn vertonen meestal andere veranderingen, zoals het vermijden van de kattenbak of verstoppen.

Voer geen voedingsproef uit met traktaties, kauwspeelgoed of een voerbak van een ander dier die nog beschikbaar is. Een proef met één lek is geen proef, en je zult de weken doorbrengen en niets leren.

Doe geen e-collar om bij een kat met jeuk en beschouw het probleem als opgelost. Het stopt de schade en laat de kat jeuken zonder manier om het te verlichten, wat slechter dierenwelzijn is, niet beter.

Wanneer hulp zoeken

Het doel is een kat die zich wast in korte sessies, zich verveelt en gaat slapen met een intacte vacht.

Ga dezelfde dag nog bij trillingen of trekken na een topicaal product, bij een snel opzwellend gezicht of bij wonden die de kat actief open krabt.

Ga binnen een week voor eosinofiele laesies, voor jeuk bij een kat ouder dan tien die plotseling is verschenen, voor jeuk gepaard gaand met gewichtsverlies of verandering van eetlust, en voor elke laesie die zwerend is in plaats van korstig.

Boek een routinematige afspraak voor geleidelijke haaruitval, voor miliaire korstvorming, en voor jeuk die niet heeft gereageerd op een correct uitgevoerde vlooienproef voor het hele huishouden. Breng de data, het dieet, de foto's en de video mee, en vraag bij het eerste bezoek om cytologie in plaats van een injectie.

Vraag om verwijzing naar een veterinair dermatoloog als het geval al maanden duurt, als de kat herhaaldelijk steroïden krijgt om comfortabel te blijven, of als allergietesten en immunotherapie worden overwogen. Langdurig gebruik van steroïden bij katten brengt echte kosten met zich mee, inclusief diabetesrisico, en een specialistisch plan is meestal goedkoper dan jarenlang opflakkeringen beheren.