Landak susu: sawan dan rebah, pertolongan cemas dan keadaan yang menyerupainya

Jawapan pantas

Kebanyakan perkara yang dilaporkan oleh pemilik sebagai sawan landak susu bukanlah sawan. Penjelasan paling biasa ialah landak susu yang sejuk cuba berhibernasi, yang mana landak susu kerdil Afrika tidak direka untuk bertahan daripadanya, dan penjelasan kedua paling biasa ialah peludahan kendiri (self-anointing), iaitu tingkah laku normal yang kelihatan membimbangkan pada kali pertama anda melihatnya.

Perkara itu penting kerana tindakan pertolongan cemasnya berbeza. Landak susu yang torpor memerlukan pemanasan secara beransur-ansur dan pemeriksaan Doktor Veterinar. Landak susu yang benar-benar mengalami sawan memerlukan kandang yang selamat, tempoh kejadian dicatat dan dirakam, serta tidak didekati dengan tangan. Membuat penilaian pertama yang betul ialah sebahagian besar daripada langkah rawatan.

Sebelum melakukan perkara lain, rasa tubuh haiwan peliharaan dan periksa suhu kandang. Rasa sejuk ialah jawapan yang jauh lebih kerap berbanding epilepsi.

• Periksa suhu kandang terlebih dahulu. Landak susu yang sejuk dan cuba berhibernasi kelihatan seperti masalah neurologi dan merupakan kecemasan perumahan.
• Peludahan kendiri (self-anointing) melibatkan geliat tubuh, air liur berbusa dan sapuan sengaja pada duri. Haiwan peliharaan sedar sepenuhnya.
• Jangan sekali-kali meletakkan tangan anda atau apa-apa sahaja berhampiran mulut haiwan peliharaan yang benar-benar mengalami sawan.
• Catat tempoh kejadian dan rakamkannya. Tempoh dan rupa kejadian ialah perkara yang diperlukan oleh Doktor Veterinar.
• Sebarang sawan kali pertama, sebarang sawan yang melebihi beberapa minit, dan sebarang sawan berulang berturut-turut ialah keadaan kecemasan.

:::danger
Landak susu kerdil Afrika ialah spesies tropika dan tidak boleh berhibernasi dengan selamat.

Dalam kandang yang sejuk, tubuhnya menjadi sejuk apabila disentuh, kelesuan, tidak dapat meluruskan badan dengan betul dan mungkin menggeletar atau kelihatan tidak bertindak balas. Ini bukan tidur dan bukan sawan. Hangatkan haiwan peliharaan secara beransur-ansur pada tubuh anda atau di dalam bilik yang hangat selama satu jam atau lebih, jangan gunakan haba secara langsung, dan hubungi Doktor Veterinar. Percubaan hibernasi yang berulang kali menyebabkan komplikasi metabolik dan pernafasan yang membawa maut.
:::

Tentukan dalam masa 60 saat

Rupa sawan sebenar

Sawan sebenar melibatkan kehilangan kesedaran. Landak susu tidak bertindak balas terhadap namanya, sentuhan, atau persekitaran. Ciri itulah yang membezakannya daripada hampir semua keadaan dalam senarai yang menyerupainya.

Ciri-ciri tipikal termasuk bermula secara tiba-tiba tanpa pendorong, anggota badan menjadi kaku atau mengayuh secara berirama, mengeletut pada muka atau badan, ketidakupayaan untuk mengekalkan postur normal, kadang-kadang mengeluarkan suara, kadang-kadang mengeluarkan air liur, dan kadang-kadang terkencing atau terbuang najis.

Selepas itu, biasanya terdapat tempoh pemulihan yang mana haiwan peliharaan berada dalam keadaan keliru, tidak stabil, mungkin kelihatan buta atau pekak, mungkin luar biasa lapar atau luar biasa memendam diri, dan secara beransur-ansur kembali normal dalam tempoh beberapa minit hingga beberapa jam.

Tempoh kejadian sangat penting. Kebanyakan sawan tunggal adalah singkat. Kejadian yang berterusan melebihi beberapa minit, atau siri kejadian tanpa pemulihan penuh di antaranya, ialah keadaan kecemasan kerana aktiviti sawan yang berpanjangan menyebabkan kepanasan melampau, kekurangan oksigen dan kecederaan otak.

Perkara yang perlu dilakukan semasa ia berlaku

Jangan angkat haiwan peliharaan. Memegang haiwan peliharaan semasa sawan tidak memberikan apa-apa faedah, berisiko digigit tanpa kawalan landak susu, dan boleh memanjangkan kejadian dengan menambah rangsangan.

Jangan letakkan apa-apa di dalam atau berhampiran mulut. Tidak ada risiko landak susu tertelan lidahnya, dan meletakkan jari berhampiran rahang yang menguncup tanpa sengaja boleh menyebabkan pemilik mengalami kecederaan.

Jadikan ruang itu selamat. Alihkan atau halang roda senaman, kerana landak susu yang mengalami sawan berhampiran atau di dalam roda boleh mengalami kecederaan teruk. Alihkan bekas air dan apa-apa objek keras atau tajam. Jangan angkat haiwan peliharaan ke atas meja yang boleh menyebabkannya terjatuh.

Kurangkan rangsangan. Malapkan lampu dan kurangkan bunyi bising. Input deria boleh memanjangkan sawan.

Mula mencatat tempoh. Catat masa mula dan tamat yang tepat pada telefon anda. Ini ialah maklumat paling berguna yang boleh anda kumpulkan.

Rakamkannya. Video pendek menunjukkan kepada Doktor Veterinar jenis aktiviti yang berlaku, sama ada ia bersifat menyeluruh atau fokal, dan cara haiwan peliharaan pulih. Pemilik jarang menggambarkan sawan secara tepat, dan video mengelakkan sebarang tekaan.

Catat suhu. Baca termometer kandang semasa anda menunggu, kerana anda mungkin melihat masalah suhu dan bukannya masalah neurologi.

Selepas itu, pastikan ia kekal hangat, tenang dan gelap. Biarkan haiwan peliharaan pulih di ruangnya sendiri. Jangan tawarkan makanan atau air sehingga ia benar-benar peka dan terkoordinasi, kerana haiwan yang keliru mudah tersedak.

Kemudian hubungi Doktor Veterinar, walaupun ia telah pulih sepenuhnya.

Keadaan yang menyerupainya, dan cara membezakannya

Dua daripadanya memerlukan penekanan ekstra kerana ia sering dikelirukan dengan sawan.

Peludahan kendiri (self-anointing). Landak susu yang menemui bau atau rasa baharu kekadang akan mengunyah sumber tersebut, menghasilkan sejumlah besar air liur berbusa, dan kemudian menggeliatkan badannya secara dramatik untuk menyebarkan buaian tersebut ke atas durinya sendiri menggunakan lidahnya. Ia kelihatan seperti sawan. Ia ialah tingkah laku purba yang normal yang fungsinya masih diperdebatkan, dan haiwan peliharaan sedar sepenuhnya sepanjang masa: ia akan memandang anda, ia akan berhenti jika benar-benar terganggu, dan ia kembali normal dengan serta-merta selepas itu. Jika landak susu anda menggeliat tetapi sedar secara jelas dan jelas menumpukan air liur pada durinya sendiri, ia sedang melakukan peludahan kendiri.

Percubaan hibernasi. Landak susu kerdil Afrika berasal dari iklim hangat dan tidak mempunyai sistem fisiologi untuk berhibernasi secara selamat. Dalam kandang yang sejuk, tubuhnya mula berhenti berfungsi secara automatik. Haiwan peliharaan menjadi sejuk, kadar degupan jantung dan pernafasannya perlahan, ia menggulung rapat dan tidak boleh meluruskan badan, serta mungkin menggeletar atau kelihatan tidak bertindak balas. Pemilik menggambarkan perkara ini sebagai rebah atau sawan. Ujiannya ialah suhu haiwan peliharaan dan suhu kandang. Hangatkannya secara beransur-ansur pada tubuh anda atau di dalam bilik yang hangat selama satu jam atau lebih, jangan sekali-kali dengan haba langsung, dan dapatkan pemeriksaan. Setiap percubaan hibernasi ialah amaran bahawa suhu perumahan adalah tidak betul.

Bacaan termometer, berat dan catatan bertulis tentang masa serta tempoh menukarkan tempoh lima minit yang menakutkan kepada maklumat klinikal yang berguna.

Sindrom landak susu terhuyung-hayang (wobbly hedgehog syndrome) bukannya gangguan sawan

Perkara ini perlu dinyatakan secara jelas kerana ia merupakan keadaan yang biasanya dibaca oleh pemilik sebelum perkara lain.

Sindrom landak susu terhuyung-hayang (wobbly hedgehog syndrome) ialah penyakit degeneratif progresif pada sistem saraf. Ia biasanya bermula sebagai ketidakstabilan pada anggota belakang, berkembang ke hadapan dalam tempoh beberapa minggu dan bulan, dan akhirnya menjejaskan keupayaan haiwan peliharaan untuk bergerak, makan dan menampung badannya. Sepanjang masa tersebut, haiwan peliharaan kekal sedar dan peka. Ia paling kerap dilaporkan pada haiwan peliharaan yang berumur di bawah dua tahun, walaupun ia boleh muncul kemudian.

Ia bukan sawan. Tiada kehilangan kesedaran, tiada permulaan secara tiba-tiba dan tiada tempoh pemulihan, serta ia tidak hilang dan timbul.

Ia juga tidak boleh disahkan pada haiwan peliharaan yang masih hidup. Diagnosis pasti memerlukan pemeriksaan tisu saraf selepas kematian, jadi sebarang diagnosis semasa hidup ialah andaian yang dicapai selepas menolak punca yang boleh dirawat. Itulah sebabnya pemeriksaan klinikal sangat penting: landak susu yang terhuyung-hayang mungkin mengalami jangkitan telinga, kecederaan tulang belakang, masalah pemakanan, tumor atau pendedahan toksin, dan beberapa daripadanya boleh dirawat.

Pemilik yang menerima label sindrom landak susu terhuyung-hayang tanpa siasatan lanjut mungkin berputus asa terhadap haiwan peliharaan yang sebenarnya boleh dirawat.

Perkara yang diperlukan oleh Doktor Veterinar

Video pendek kejadian tersebut, yang mana ia jauh lebih bernilai berbanding sebarang perihalan.

Tempoh tepat dan waktu kejadian berlaku.

Berapa banyak kejadian, dalam tempoh apa, dan sama ada haiwan peliharaan kembali pulih sepenuhnya seperti biasa di antaranya.

Suhu kandang, seelok-eloknya daripada termometer di dalam kandang dan seelok-eloknya bacaan maksimum dan minimum, bukannya termostat bilik.

Berat, dan trend berat.

Diet, termasuk jenama kibble, sebarang perubahan baru-baru ini, jenis serangga yang diberi makan dan dari mana ia diperoleh.

Bila kali terakhir haiwan peliharaan makan.

Sebarang produk yang digunakan di dalam rumah baru-baru ini: semburan racun serangga, peranti palam (plug-in), bahan kimia pembersih, penyebar minyak pati, dan secara khusus sebarang produk pinjal atau parasit, termasuk yang disapu pada haiwan peliharaan lain di rumah.

Sebarang kejadian jatuh, terlepas keluar, atau kemungkinan terpijak atau terjatuh dari pegangan.

Umur haiwan peliharaan, jantina dan sama ada ia telah dimandulkan, serta sebarang sejarah pembiakan.

Bakal dijalankan pemeriksaan fizikal dan neurologi, ujian darah termasuk glukosa, dan kemungkinan ujian pencitraan. Doktor Veterinar dijangka memperiksa telinga, kerana penyakit telinga tengah dan dalam menghasilkan tanda-tanda dramatik yang boleh dirawat sepenuhnya.

Mengurangkan risiko

Suhu ialah faktor tunggal terbesar. Pastikan kandang berada dalam julat yang dinasihatkan oleh Doktor Veterinar anda untuk spesies tersebut, pantau dengan termometer yang merekodkan suhu minimum semalaman, dan gunakan sumber haba kawalan termostat dan bukannya alas pemanas tanpa kawalan. Malam yang sejuk sering tidak disedari oleh orang ramai, terutamanya pada musim luruh apabila pemanas belum dipasang.

Cegah kejadian jatuh. Keselamatkan kandang. Pegang haiwan peliharaan secara duduk dan rendah, jangan sekali-kali berdiri di atas lantai yang keras. Landak susu yang terlepas keluar dan jatuh dari perabot merupakan kes kecederaan kepala yang biasa ditemui.

Jadikan roda senaman selamat. Permukaan larian yang padat tanpa palang palang, dan tempat duduk yang stabil.

Berhati-hati dengan bahan kimia. Jangan gunakan semburan racun serangga, penyembur palam (plug-in) atau pembersih aerosol di dalam bilik. Jangan sapukan produk pinjal atau parasit yang bertujuan untuk kucing atau anjing. Tanya Doktor Veterinar anda sebelum menyapu apa-apa sahaja pada landak susu. Elakkan penyebar minyak pati.

Beri makan secara bersesuaian dan konsisten. Haiwan peliharaan yang telah berhenti makan berisiko mengalami gula dalam darah rendah, dan kehilangan selera makan ialah salah satu tanda awal penyakit bagi spesies ini.

Timbang berat setiap minggu. Perubahan berat mendahului hampir semua simptom.

Mata yang cerah dan simetri, litupan duri yang sekata dan tindak balas normal terhadap suara anda ialah garis asas yang anda bandingkan dengan sebarang kejadian.

Perkara yang tidak boleh dilakukan sama sekali

Jangan pegang atau tahan landak susu secara paksa semasa sawan.

Jangan letakkan jari anda, sudu, atau apa-apa sahaja berhampiran mulut.

Jangan berikan makanan atau air sehingga haiwan peliharaan peka dan terkoordinasi sepenuhnya.

Jangan hangatkan landak susu yang sejuk menggunakan haba langsung, botol air panas pada kulit, atau pengering rambut. Pemanasan beransur-ansur sahaja.

Jangan gunakan sebarang produk pinjal, kutu atau hama yang bertujuan untuk kucing atau anjing.

Jangan menganggap sesuatu kejadian ialah peludahan kendiri (self-anointing) melainkan haiwan peliharaan itu sedar secara jelas dan secara jelas menyapu air liur pada durinya sendiri.

Jangan terima sindrom landak susu terhuyung-hayang (wobbly hedgehog syndrome) sebagai penjelasan tanpa pemeriksaan klinikal yang betul, kerana beberapa keadaan yang boleh dirawat kelihatan serupa.

Jangan tunggu sehingga esok pagi selepas sawan kali pertama.

Bila perlu mendapatkan bantuan

Pergi ke klinik dengan serta-merta bagi sawan yang berterusan lebih daripada beberapa minit, bagi sawan berulang tanpa pemulihan penuh di antaranya, bagi landak susu yang tidak sedarkan diri atau tidak bertindak balas, bagi disyaki kecederaan kepala, dan bagi disyaki pendedahan toksin.

Pergi pada hari yang sama bagi sebarang sawan kali pertama walaupun singkat dan haiwan peliharaan telah pulih, bagi landak susu yang ditemui sejuk dan torpor selepas anda menghangatkannya secara beransur-ansur, bagi geletar dan kelemahan pada haiwan peliharaan yang tidak makan, dan bagi kepala senget, berpusing-pusing atau kelemahan satu sisi.

Tempah janji temu segera bagi ketidakstabilan progresif yang berkembang dalam tempoh beberapa minggu, dan minta pemeriksaan klinikal penuh dan bukannya menerima label andaian semata-mata.

Tempah pemeriksaan rutin bagi mana-mana landak susu yang berat badannya semakin menurun, selera makannya berubah, atau kandangnya beroperasi lebih sejuk daripada yang sepatutnya.

Matlamat selepas sebarang kejadian ialah haiwan peliharaan yang makan, bergerak secara normal, mengekalkan berat badan, dan tinggal di dalam kandang yang suhunya boleh anda buktikan.

Bawa video, catatan tempoh masa, bacaan suhu kandang termasuk suhu minimum semalaman, rekod berat, diet yang tepat dan sumber sebarang serangga, senarai setiap bahan kimia, aerosol, peranti palam dan produk parasit yang digunakan di mana-mana sahaja di dalam rumah, umur dan jantina haiwan peliharaan, serta sebarang sejarah terjatuh atau terlepas keluar. Doktor Veterinar dijangka memperiksa telinga dan menjalankan ujian glukosa darah pada peringkat awal, kerana kedua-dua perkara itu merupakan dua penjelasan yang paling kerap terlepas pandang dan paling boleh dirawat.